Roboty dla seniorów w Chinach schodzą do dyżurek, sal rehabilitacyjnych i osiedlowych punktów opieki. Według China Software Testing Center rynek robotów opiekuńczych dla seniorów ma w 2026 roku przekroczyć 10 mld juanów, czyli około 1,47 mld dolarów. Za tą prognozą stoi szybkie starzenie się kraju, w którym pod koniec 2025 roku żyło już 323,38 mln osób w wieku 60 lat i więcej.
Do połowy lat 30. liczba Chińczyków po sześćdziesiątce może przekroczyć 400 mln. Ta zmiana coraz mocniej obciąża rodziny, domy opieki i lokalne systemy usług. W dużych miastach dorosłe dzieci często pracują daleko od rodziców, a w powiatach i na wsi starsi mieszkańcy zostają w domach po wyjeździe młodszych członków rodziny do innych prowincji. Codzienna opieka wymaga już całej sieci złożonej z placówki, wizyty domowej, rehabilitacji, alarmu, teleporady i kogoś, kto odbierze sygnał o problemie.
Zaczyna się od podniesienia pacjenta
Xinhua opisała pracownika centrum opieki w Szanghaju, który przed przeniesieniem starszego pacjenta z porażeniem mózgowym zakładał lekki egzoszkielet. Urządzenie waży 3,5 kg, można je założyć w mniej niż pół minuty, daje do 30 kg wsparcia przy podnoszeniu i zmniejsza obciążenie fizyczne o ponad 60 proc. W opiece długoterminowej taki sprzęt nie jest dodatkiem do futurystycznej wizji, tylko odpowiedzią na bardzo zwykły problem: chorego trzeba bezpiecznie podnieść, a opiekun nie może każdego dnia niszczyć własnego kręgosłupa.
Podobny kierunek było widać w Langfang w prowincji Hebei, gdzie odbył się konkurs robotyki senioralnej współorganizowany przez China Software Testing Center. Prezentowane maszyny pomagały przy wstawaniu i chodzeniu, symulowały wsparcie przy kąpieli, przewoziły przedmioty, patrolowały pomieszczenia i odpowiadały na pytania zdrowotne. Chińskie firmy nie sprawdzają już tylko, czy robot wykona zaprogramowany ruch. Ważniejsze jest, czy poradzi sobie z osobą słabą, po udarze, z ograniczoną mobilnością albo z zaburzeniami pamięci.
Hangzhou, Suzhou i Shenzhen testują różne ścieżki
W dzielnicy Xihu w Hangzhou do centrum opieki społecznej trafił Xiaoxi, robot senioralny o wysokości 1,2 m. Według lokalnego portalu eHangzhou urządzenie dostarcza leki, mierzy ciśnienie, puls i poziom tlenu we krwi, przypomina o terapii, rozmawia z mieszkańcami i porusza się po placówce bez stałego prowadzenia przez personel. W planach jest także dodanie zdalnych konsultacji wideo z lekarzem.
Placówka daje takim urządzeniom warunki, których zwykłe mieszkanie często nie zapewnia. Korytarze są znane, personel może pomóc przy obsłudze, a alarm nie trafia w próżnię, tylko do dyżurki. Dlatego pierwsza fala robotów opiekuńczych w Chinach najłatwiej przyjmuje się w domach seniora, centrach dziennych i salach rehabilitacyjnych. Dopiero tam, po sprawdzeniu ceny, awaryjności i reakcji starszych użytkowników, technologia ma szansę wejść szerzej do prywatnych mieszkań.
Suzhou w prowincji Jiangsu rozwija opiekę od strony czujników i usług połączonych z lekarzem. China Daily opisywał inteligentną odzież mierzącą parametry życiowe przez cały dzień, materace analizujące sen, systemy wykrywania upadków, przypomnienia o lekach i szybkie konsultacje online. W Suzhou robot jest tylko jednym z elementów takiej sieci. Ma pomóc zauważyć pogorszenie stanu zdrowia wcześniej niż rodzina mieszkająca kilkaset kilometrów dalej.
Shenzhen idzie mocniej w stronę robotów humanoidalnych i ucieleśnionej inteligencji. Lokalny materiał Shenzhen Special Zone Daily opisywał robota Xiaobai firmy Stardust Intelligence, który w domu opieki uczył się składania ubrań po krótkiej demonstracji. W mieście testowane są także roboty do gotowania, parzenia herbaty, sortowania przedmiotów, wykrywania upadków, zarządzania zdrowiem oraz egzoszkielety wspierające seniorów z osłabioną siłą nóg. Shenzhen buduje w ten sposób pole testowe dla firm, placówek i lokalnych usług senioralnych.
Srebrna gospodarka dostała polityczne zaplecze
Rada Państwa już w styczniu 2024 roku zapowiedziała rozwój srebrnej gospodarki, obejmującej produkty i usługi dla osób starszych. W wytycznych znalazły się usługi żywieniowe, zdrowotne, placówki opiekuńcze, finansowanie, marki senioralne i około dziesięciu parków przemysłowych. Dokument wskazywał także inteligentną opiekę zdrowotną, roboty pielęgnacyjne, sprzęt domowy dla seniorów i technologie związane z chorobami wieku podeszłego.
W 2025 roku chińskie władze dołożyły do tego reformę samej sieci usług. Plan zakłada budowę trójpoziomowego systemu na poziomie powiatu, gminy i wsi oraz łączenie opieki domowej, wspólnotowej i instytucjonalnej. Według danych Ministerstwa Finansów w latach 2019–2024 na usługi emerytalne i opiekę społeczną przeznaczono ponad 560 mld juanów. Te pieniądze nie idą wyłącznie na technologię. Tworzą odbiorców, którzy mogą kupować sprzęt dla placówki, osiedla, centrum usług albo powiatowego programu opieki.
Do tej infrastruktury dochodzą piętnastominutowe kręgi życia, czyli osiedlowe strefy podstawowych usług. China Daily podawał, że do połowy 2025 roku powstało prawie 6300 takich pilotażowych kręgów, z których korzystało 129 mln mieszkańców. Obejmowały między innymi opiekę senioralną, pomoc domową, posiłki i zakupy. Robot rehabilitacyjny, czujnik upadku albo inteligentny materac nie muszą w takim układzie należeć do jednej rodziny. Mogą pracować w punkcie usług, wypożyczalni sprzętu albo lokalnej sali ćwiczeń.
Cena trzyma roboty bliżej instytucji
Domowy rynek będzie rósł wolniej niż rynek placówek. Xinhua pisała w 2025 roku, że inteligentne roboty senioralne z rozmową opartą na AI i dostępem do konsultacji medycznych online mogą kosztować ponad 140 tys. juanów. Roboty wspomagające chodzenie zwykle mieszczą się w przedziale od 10 tys. do 30 tys. juanów, a zaawansowane modele rehabilitacyjne często przekraczają 100 tys. juanów. Przy takich kwotach pierwszym klientem pozostaje dom opieki, centrum usług, szpital rehabilitacyjny albo samorząd.
W prywatnym mieszkaniu dochodzą bariery, które trudno pokazać podczas prezentacji produktu: progi, ciasne przejścia, słabszy internet, hałas, dialekt, zwierzęta, przedmioty na podłodze i niechęć osoby starszej do kolejnego urządzenia wymagającego nauki. Część maszyn nadal potrzebuje pomocy personelu przy uruchomieniu, a niektóre humanoidy mają problemy z rozpoznawaniem mowy i ruchem w bardziej złożonym otoczeniu. Placówka może przeszkolić pracowników i ustawić procedurę reakcji. Rodzina zostaje z pytaniem, kto odbierze alarm, gdy urządzenie pomyli się w nocy.
Ubezpieczenie może zmienić sposób kupowania opieki
W marcu 2026 roku Chiny przyspieszyły budowę krajowego systemu długoterminowego ubezpieczenia opiekuńczego. Program wyrasta z pilotaży prowadzonych od 2016 roku. Według rządowych danych objęły one prawie 310 mln uczestników, a ponad 3,3 mln osób z niepełnosprawnościami skorzystało ze świadczeń. System ma finansować podstawową opiekę życiową i powiązane usługi medyczne dla osób, które nie są w stanie samodzielnie funkcjonować.
Lista usług z 2025 roku obejmuje 20 świadczeń opieki życiowej, w tym pomoc przy posiłkach, toalecie i higienie, oraz 16 usług medycznych, między innymi podstawowe badania, opiekę i rehabilitację. Jeżeli taki katalog obejmie monitoring po pobycie w szpitalu, ćwiczenia prowadzone z użyciem sprzętu albo wizyty domowe wspierane technologią, robot przestanie być jednorazowym zakupem zamożnej rodziny. Zacznie działać jako część rozliczanej usługi.
Rynek za 10 mld juanów daje producentom skalę, ale o jego trwałości zdecydują mniej widowiskowe sprawy: serwis, szkolenie opiekunów, cena godziny opieki, połączenie z lekarzem i odpowiedzialność za alarm. Najbliższe lata pokażą, czy chiński robot senioralny zostanie sprzętem z pojedynczych pokazów, czy trafi na stałe do powiatowego centrum usług, dyżurki domu opieki i mieszkania starszej osoby czekającej na pomoc po upadku.
Źródła
- CGTN, China’s eldercare robot market set to top $1.47 billion in 2026
- Global Times, Eldercare sector reveals resilience, prospects of China’s robotics industry
- English.gov.cn, China unveils measures to develop “silver” economy
- English.gov.cn, China accelerates elderly care reforms as population ages
- English.gov.cn, China to establish nationwide long-term care insurance system
- China Daily, Govt rolls out plan to turn “silver” into gold
- Xinhua, Bots of care: Can robots ease the elder care challenge?
- eHangzhou, First AI-powered elderly care robot debuts in Hangzhou city
- Shenzhen Development and Reform Commission / Shenzhen Special Zone Daily, 机器人，未来的养老“搭子” 深圳探路养老机器人规模化落地
