Pierwsza podróż do Chin przez lata miała dość przewidywalny rytm: Pekin, Wielki Mur, Zakazane Miasto, Szanghaj, czasem Xi’an i terakotowa armia. Ten kanon nadal działa, ale coraz słabiej opisuje sposób, w jaki zagraniczni turyści poznają dziś Państwo Środka. Z głównych tras zbaczają do miejsc, gdzie nie ma wielkich symboli na każdym kroku, za to widać zwykłe życie: stare ulice, lokalne jedzenie, nocne targi, małe sklepy, dworce, parki i dzielnice, których nie ma na okładkach przewodników.
Według Xinhua i raportu platformy Rednote, znanej w Chinach jako Xiaohongshu, ślady zagranicznych podróżnych obejmują już prawie 500 kierunków w całym kraju. Od początku 2025 roku liczba postów o podróżach po Chinach tworzonych przez zagranicznych użytkowników wzrosła pięciokrotnie. Współczesne Chiny zaczynają być odkrywane przez codzienność, a nie wyłącznie przez monumentalne zabytki.
Drugie Chiny wychodzą z cienia
Do turystycznej mapy cudzoziemców trafiają miasta, które jeszcze niedawno rzadko pojawiały się w planach pierwszej wizyty. Xinhua wymienia między innymi Zhengzhou w prowincji Henan, Taiyuan w Shanxi i Yiwu w Zhejiang. Każde z nich przyciąga historią, handlem, lokalną kulturą albo doświadczeniem Chin mniej oczywistych niż wielkie metropolie.
W tym ruchu nie chodzi już o odhaczanie atrakcji. Jedni jadą do Henanu, by przymierzać tradycyjne chińskie stroje. Inni wybierają Shanxi, bo chcą zobaczyć miejsca kojarzone z estetyką gry „Black Myth: Wukong”. Fani chińskich seriali odwiedzają Hengdian, nazywany chińskim Hollywood. Yiwu, znane jako ogromne centrum handlu, staje się miejscem zakupów oraz częścią podróżniczego doświadczenia.
Zmienia się sposób opowiadania o Chinach. Mniejsze ośrodki nie muszą konkurować z Pekinem liczbą symboli ani z Szanghajem panoramą wieżowców. Ich siłą jest lokalny rytm, śniadanie w małym lokalu, wieczorne światła starego miasta, targ, rozmowa ze sprzedawcą, droga z dworca do hotelu. Dla mieszkańców to codzienność. Dla przyjezdnych — często najbardziej zapamiętany fragment podróży.
Codzienność zamiast listy zabytków
Datong w prowincji Shanxi jest tu dobrym przykładem. Miasto znane jest z grot Yungang, jednego z najważniejszych zabytków buddyjskiej sztuki skalnej w Chinach. Zagraniczni podróżni coraz częściej zwracają jednak uwagę nie tylko na sam zabytek, ale także na atmosferę miasta. Niemiecka turystka cytowana przez Xinhua mówiła po wizycie w Datongu o poczuciu spokoju i o tym, że w mniejszych miastach codzienne życie wydaje się bardziej wyraziste.
Takie doświadczenia trudno zaplanować w klasycznym przewodniku. Czasem najmocniejszym wspomnieniem nie jest słynna atrakcja, lecz warzywna bułka w śniadaniowni, stara ulica oświetlona wieczorem albo odkrycie, że poza największymi miastami Chiny mają spokojniejszy, bardziej lokalny rytm.
Podobnie działa Zhangjiajie w prowincji Hunan. Dla części turystów nie jest już przystankiem po drodze, lecz jednym z najmocniejszych punktów wyjazdu. Piaskowcowe filary, mgła, górskie trasy i szklane kładki tworzą krajobraz zupełnie inny niż nowoczesne metropolie. To Chiny widowiskowe, naturalne, ale coraz lepiej włączane w krajową i międzynarodową turystykę.
Platformy układają nowe trasy
Dużą rolę w tej zmianie odgrywają chińskie media społecznościowe. Rednote/Xiaohongshu nie jest tu tylko miejscem publikowania zdjęć. Staje się narzędziem planowania podróży. Zagraniczni użytkownicy pytają o trasy, jedzenie, transport, samotne wyjazdy i praktyczne szczegóły. Chińscy użytkownicy odpowiadają szybko, często bardzo konkretnie.
Xinhua podaje przykład wpisu brytyjskiego podróżnika, który zapytał, jak przygotować się do samotnej wyprawy po Chinach. Otrzymał ponad 10 tysięcy odpowiedzi. Turystyka staje się także formą codziennego kontaktu między ludźmi przez rady, komentarze, mapki, zdjęcia, polecenia restauracji i krótkie historie z drogi.
Dla Chin ma to znaczenie większe niż sezonowa popularność kilku miejsc. Jeśli obcokrajowiec planuje wyjazd na podstawie doświadczeń innych użytkowników, obraz kraju przestaje być tworzony wyłącznie przez biura podróży i zachodnie przewodniki. Coraz większą rolę odgrywają lokalne głosy, chińskie aplikacje i sami podróżni, którzy po powrocie pokazują własny obraz Państwa Środka.
Ułatwienia wizowe uruchomiły ruch
Trend nie wziął się znikąd. Chiny w ostatnich latach wyraźnie ułatwiły wjazd zagranicznym gościom, a dla Polaków ta zmiana jest szczególnie konkretna. Obywatele RP posiadający zwykłe paszporty mogą podróżować do Chin bez wizy do 30 dni. Według informacji MSZ ruch bezwizowy obowiązuje od 1 lipca 2024 roku do 31 grudnia 2026 roku i obejmuje między innymi wyjazdy turystyczne, biznesowe, rodzinne, tranzytowe, udział w konferencjach, wystawach oraz wyjazdy studyjne. Z ruchu bezwizowego nie mogą korzystać posiadacze paszportów tymczasowych.
Wyjazd do Chin przestaje zaczynać się od procedury wizowej, a coraz częściej przypomina organizację dalszej podróży poza Europę. Liczą się paszport, bilety, noclegi, aplikacje, płatności i plan trasy. Mniejsze miasta mogą wejść do planów turystów łatwiej niż kilka lat temu. Jeśli pierwszy wjazd do kraju jest prostszy, podróżny szybciej zaczyna szukać czegoś więcej niż klasycznej trasy Pekin–Szanghaj–Xi’an.
W czasie pięciodniowej przerwy majowej liczba podróży cudzoziemców do i z Chin wzrosła o 12,5 procent rok do roku i wyniosła 1,26 miliona. Spośród osób wjeżdżających do kraju 436 tysięcy skorzystało z ruchu bezwizowego, co oznacza wzrost o 14,7 procent. Największe wzrosty nie dotyczą wyłącznie głównych metropolii. Według platform turystycznych, cytowanych przez Xinhua, Heilongjiang, Guizhou, Hunan, Xinjiang i Shanxi odnotowały podczas przerwy majowej ponad 60-procentowe wzrosty ruchu przyjazdowego.
Dla lokalnych władz i firm turystycznych to duża szansa. Jeśli potrafią wykorzystać własne dziedzictwo, kuchnię, krajobraz albo przemysłową specyfikę, mogą wejść do międzynarodowego obiegu bez udawania wielkich metropolii. Wystarczy dobrze pokazać to, co odróżnia je od reszty kraju.
Bariera: język, rezerwacje i lokalne aplikacje
Nowy ruch turystyczny odsłania też słabsze punkty. Mniejsze miasta bywają trudniejsze do zaplanowania dla cudzoziemców. Zagraniczne serwisy rezerwacyjne mają mniej ofert, informacji po angielsku jest mniej, a lokalne aplikacje często wymagają obycia z chińskim systemem cyfrowym. Francuski podróżnik cytowany przez Xinhua przyznał, że w takich miejscach w dużej mierze polega na lokalnych znajomych.
Sama historia i dobra kuchnia nie wystarczą, jeśli turysta nie potrafi kupić biletu, zarezerwować noclegu, znaleźć informacji albo zapłacić bez stresu. Potrzebne są wielojęzyczne oznaczenia, prostsze systemy rezerwacji, lepsza informacja, obsługa płatności i wygodne połączenie transportu, hoteli, atrakcji oraz zakupów.
Chińskie władze centralne dostrzegają ten problem. W marcu wydano pakiet działań mających poprawić obsługę zagranicznych turystów. Zachęca on lokalne władze do tworzenia ofert dopasowanych do własnych warunków, łączenia transportu, atrakcji, noclegów i zakupów w pakiety oraz rozwijania wielojęzycznych usług i punktów informacyjnych.
Nowa twarz chińskiej kultury
Wielkie zabytki pozostają ważne, ale nie wyczerpują już wyobrażenia o Chinach. Coraz większe znaczenie zyskuje doświadczenie lokalne: śniadanie w Datongu, spacer po starym mieście, zakupy w Yiwu, trasy filmowe w Hengdianie, góry Zhangjiajie, rozmowy w aplikacjach i krótkie filmy z miejsc, których wcześniej cudzoziemcy po prostu nie znali.
To może być dla Chin jeden z najskuteczniejszych kierunków miękkiej siły. Nie opiera się na wielkich deklaracjach, lecz na doświadczeniu. Turysta widzi transport, bezpieczeństwo, tempo modernizacji, lokalne zwyczaje, kuchnię i kulturę codzienną. Z takich szczegółów powstaje obraz kraju mniej jednowymiarowy niż klasyczna trasa z przewodnika.
„Drugie Chiny” nie zastępują Pekinu ani Szanghaju. Uzupełniają je o skalę codziennego życia, której często brakuje w pierwszym kontakcie z wielkim państwem. Jeśli mniejsze miasta poprawią obsługę zagranicznych gości, najbliższe lata mogą przynieść nową mapę podróży po Chinach — mniej oczywistą, bardziej lokalną i znacznie ciekawszą dla tych, którzy chcą zobaczyć kraj poza główną trasą.
Źródła:
The State Council of the People’s Republic of China / Xinhua — „China reports surge in payment by overseas individuals during May Day holiday” , 6 maja 2026.
Xinhua News Agency — „China Focus: In China, foreign travelers are exploring small-city experiences” , 9 maja 2026.
The State Council of the People’s Republic of China / Xinhua — „China’s holiday travel surges as visa-free arrivals rise” , 6 maja 2026.
The State Council of the People’s Republic of China / Xinhua — „China’s May Day holiday trips, spending both rise year on year” , 7 maja 2026.
