<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Wiedza o Chinach</title>
	<atom:link href="https://wiedzaochinach.pl/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://wiedzaochinach.pl</link>
	<description>Aktualności, komentarze i analizy o Chinach</description>
	<lastBuildDate>Thu, 05 Nov 2026 18:39:34 +0000</lastBuildDate>
	<language>pl-PL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/05/cropped-favikon_512x515-32x32.png</url>
	<title>Wiedza o Chinach</title>
	<link>https://wiedzaochinach.pl</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
<site xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">254942517</site>	<item>
		<title>Tańszy elektrolit do baterii sodowych</title>
		<link>https://wiedzaochinach.pl/tanszy-elektrolit-do-baterii-sodowych/</link>
					<comments>https://wiedzaochinach.pl/tanszy-elektrolit-do-baterii-sodowych/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Redakcja]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 05 Nov 2026 18:39:34 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Wiadomości z Chin]]></category>
		<category><![CDATA[Technologie w Chinach]]></category>
		<category><![CDATA[baterie sodowe]]></category>
		<category><![CDATA[chińska nauka]]></category>
		<category><![CDATA[magazynowanie energii]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://wiedzaochinach.pl/?p=3513</guid>

					<description><![CDATA[<p>Chińscy naukowcy opracowali nowy stały elektrolit do baterii sodowych. Laboratoryjne ogniwo zachowało 71,5 proc. pojemności po 400 cyklach ładowania.</p>
<p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/tanszy-elektrolit-do-baterii-sodowych/">Tańszy elektrolit do baterii sodowych</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p class="lead wp-block-paragraph"><strong>Naukowcy z Chińskiej Akademii Nauk opracowali nowy stały elektrolit, który może obniżyć koszty produkcji akumulatorów sodowych. W laboratoryjnym ogniwie wykorzystującym ten materiał po 400 cyklach ładowania i rozładowania pozostało 71,5 proc. początkowej pojemności. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Journal of the American Chemical Society”.</strong></p><p class="wp-block-paragraph">Badania przeprowadził zespół Instytutu Fizyki Chińskiej Akademii Nauk w Pekinie, kierowany przez Hu Yongshenga i Xie Feia. Instytut poinformował o wynikach 29 października.</p><p class="wp-block-paragraph">Elektrolit umożliwia przemieszczanie się jonów między elektrodami podczas ładowania i rozładowania akumulatora. W większości stosowanych obecnie ogniw ma on postać cieczy. Chińscy badacze opracowali natomiast materiał stały, który dobrze przewodzi jony sodu, a przy tym nie wymaga użycia części kosztownych surowców stosowanych w innych elektrolitach tego typu.</p><p class="wp-block-paragraph">Nowy materiał otrzymano w jednoetapowym procesie mechanochemicznym z tetrafluoroboranu sodu i chlorku cyrkonu(IV). Zmodyfikowana struktura materiału ułatwia przemieszczanie się jonów sodu. Przy temperaturze 30 stopni Celsjusza jego przewodność jonowa osiągnęła 1,01 milisiemensa na centymetr.</p><p class="wp-block-paragraph">Badacze sprawdzili również działanie ogniwa w niskiej temperaturze. Według szczegółowego omówienia wyników opublikowanego w chińskim serwisie The Paper przy minus 20 stopniach Celsjusza zachowywało ono 78 proc. pojemności rozładowania osiąganej w temperaturze pokojowej.</p><p class="wp-block-paragraph">Sód jest znacznie powszechniejszy niż lit, dlatego akumulatory wykorzystujące ten pierwiastek rozwija się między innymi z myślą o magazynach energii współpracujących z elektrowniami słonecznymi i wiatrowymi. Tańszy elektrolit mógłby ograniczyć koszt jednego z ważnych elementów baterii, jednak badanie nie pozwala jeszcze określić kosztu produkcji całego akumulatora.</p><p class="wp-block-paragraph">Opracowany materiał pozostaje na etapie badań laboratoryjnych. Przed jego zastosowaniem w przemyśle konieczne będą dalsze testy trwałości i bezpieczeństwa oraz sprawdzenie możliwości produkcji większych ogniw.</p><p class="woc-sources-line wp-block-paragraph"><strong>Źródła:</strong> <a href="https://doi.org/10.1021/jacs.6c04535" target="_blank" rel="noopener">Journal of the American Chemical Society / ACS</a>, <a href="https://iop.cas.cn/xwzx/kydt/202610/t20261029_8300151.html" target="_blank" rel="noopener">Institute of Physics, Chinese Academy of Sciences</a>, <a href="https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_34335164" target="_blank" rel="noopener">The Paper / government account</a>, <a href="https://api3.cls.cn/share/article/2525862?app=&#038;os=CailianpressWeb&#038;sv=838" target="_blank" rel="noopener">Cailian Press (CLS)</a>.</p><p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/tanszy-elektrolit-do-baterii-sodowych/">Tańszy elektrolit do baterii sodowych</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://wiedzaochinach.pl/tanszy-elektrolit-do-baterii-sodowych/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">3513</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Chińska AI pomaga rozszyfrować RNA</title>
		<link>https://wiedzaochinach.pl/chinska-ai-rna-badania-chorob/</link>
					<comments>https://wiedzaochinach.pl/chinska-ai-rna-badania-chorob/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Redakcja]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 05 Nov 2026 06:43:12 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Wiadomości z Chin]]></category>
		<category><![CDATA[Technologie w Chinach]]></category>
		<category><![CDATA[chińska nauka]]></category>
		<category><![CDATA[Chiny]]></category>
		<category><![CDATA[sztuczna inteligencja]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://wiedzaochinach.pl/?p=3493</guid>

					<description><![CDATA[<p>Chińscy naukowcy opracowali AI do analizy RNA. Model opisany w Nature może pomóc w badaniach nad chorobami i lekami.</p>
<p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/chinska-ai-rna-badania-chorob/">Chińska AI pomaga rozszyfrować RNA</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p class="lead wp-block-paragraph"><strong>Chińscy naukowcy opracowali model sztucznej inteligencji, który pozwala dokładniej przewidywać budowę RNA i lepiej poznawać jego rolę w funkcjonowaniu komórek. Technologia może pomóc w badaniach nad chorobami i poszukiwaniu nowych leków. Wyniki prac zespołu z Uniwersytetu Nauki i Technologii Chin opublikowano 4 listopada w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Nature”.</strong></p><p class="wp-block-paragraph">RNA, czyli kwas rybonukleinowy, jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmów żywych. Uczestniczy między innymi w produkcji białek i regulowaniu aktywności genów. O jego działaniu decyduje jednak nie tylko kolejność elementów tworzących RNA, lecz także kształt cząsteczki. RNA zwija się bowiem w złożone struktury, które wpływają na przebieg procesów w komórce.</p><p class="wp-block-paragraph">Ustalenie, jaki kształt przyjmie konkretna cząsteczka, jest trudnym zadaniem. Choć naukowcy dysponują ogromnymi zbiorami sekwencji RNA, sama znajomość kolejności ich elementów nie wystarcza, aby dokładnie przewidzieć wszystkie oddziaływania decydujące o ostatecznej strukturze. To utrudnia badanie procesów biologicznych, w tym tych związanych z powstawaniem chorób.</p><p class="wp-block-paragraph">Rozwiązania tego problemu poszukał zespół chińskich badaczy kierowany przez Zhou Shaohua i Xiong Penga. Naukowcy stworzyli model sztucznej inteligencji nazwany structRFM, który podczas uczenia analizuje zarówno sekwencje RNA, jak i informacje o ich strukturze. Wykorzystano do tego zbiór około 21 milionów par sekwencji i odpowiadających im struktur, wyznaczonych metodami komputerowymi.</p><div class="wp-block-image"><figure class="size-large aligncenter"><img fetchpriority="high" decoding="async" src="https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/structrfm-ustc.jpg" alt="Naukowy schemat modelu structRFM do analizy sekwencji i struktury RNA" class="wp-image-3495" width="932" height="1012" srcset="https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/structrfm-ustc.jpg 932w, https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/structrfm-ustc-276x300.jpg 276w, https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/structrfm-ustc-768x834.jpg 768w" sizes="(max-width: 932px) 100vw, 932px" /><figcaption class="wp-element-caption">Schemat działania modelu structRFM. Źródło: USTC.</figcaption></figure></div><p class="wp-block-paragraph">System działa na zasadzie podobnej do modeli językowych, które uczą się rozpoznawać zależności między słowami. Zamiast tekstu analizuje jednak elementy tworzące RNA i związki między nimi. Dzięki temu może pomagać w przewidywaniu nie tylko sposobu ułożenia cząsteczki, lecz także niektórych z jej funkcji biologicznych.</p><p class="wp-block-paragraph">Przeprowadzone testy wykazały, że structRFM poprawia wyniki przewidywania struktury RNA. Pozwala między innymi dokładniej ustalać, które fragmenty cząsteczki łączą się ze sobą. Po wykorzystaniu modelu w dodatkowym narzędziu nazwanym Zfold poprawiły się również prognozy jej trójwymiarowego kształtu. W wybranych testach wyniki były porównywalne z osiąganymi przez AlphaFold 3, jeden z najbardziej znanych systemów sztucznej inteligencji stosowanych w badaniach struktur biologicznych.</p><p class="wp-block-paragraph">Chińscy naukowcy sprawdzili także, czy model potrafi rozpoznawać funkcje różnych rodzajów RNA. System uzyskał dobre rezultaty między innymi w przewidywaniu miejsc związanych z obróbką RNA oraz klasyfikowaniu cząsteczek, które nie służą bezpośrednio do produkcji białek. Co istotne, zachował dobre wyniki również w przypadku nowych rodzin RNA, których nie uwzględniono podczas jego uczenia.</p><p class="wp-block-paragraph">Dokładniejsze przewidywanie struktury RNA może w przyszłości pomóc badaczom lepiej rozumieć mechanizmy chorób i szukać nowych leków. Na razie jednak model sprawdzono w testach obliczeniowych. Praca nie potwierdza jego skuteczności w opracowywaniu konkretnej terapii.</p><p class="wp-block-paragraph">Zespół z Uniwersytetu Nauki i Technologii Chin udostępnił kod źródłowy modelu, jego wytrenowane parametry oraz zbiór danych wykorzystanych podczas badań. Dzięki temu naukowcy z innych ośrodków mogą sprawdzać uzyskane wyniki i rozwijać technologię na potrzeby własnych prac nad RNA.</p><p class="woc-sources-line wp-block-paragraph"><strong>Źródła:</strong> <a href="https://www.nature.com/articles/s41586-026-11210-2" target="_blank" rel="noopener">Nature</a>, <a href="https://news.ustc.edu.cn/info/1048/96798.htm" target="_blank" rel="noopener">USTC</a>.</p><p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/chinska-ai-rna-badania-chorob/">Chińska AI pomaga rozszyfrować RNA</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://wiedzaochinach.pl/chinska-ai-rna-badania-chorob/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">3493</post-id>	</item>
		<item>
		<title>W Szanghaju pokazano prototyp 6G</title>
		<link>https://wiedzaochinach.pl/prototyp-6g-szanghaj-qualcomm-china-mobile-zte/</link>
					<comments>https://wiedzaochinach.pl/prototyp-6g-szanghaj-qualcomm-china-mobile-zte/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Redakcja]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 05 Nov 2026 05:20:58 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Wiadomości z Chin]]></category>
		<category><![CDATA[Technologie w Chinach]]></category>
		<category><![CDATA[6G]]></category>
		<category><![CDATA[Szanghaj]]></category>
		<category><![CDATA[telekomunikacja]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://wiedzaochinach.pl/?p=3474</guid>

					<description><![CDATA[<p>Amerykański Qualcomm po raz pierwszy publicznie zaprezentował prototyp terminala 6G podczas rozpoczętych 5 listopada Międzynarodowych Targów Importowych (CIIE) w Szanghaju. Urządzenie, dotąd wykorzystywane w laboratorium, służy do badań nad przyszłą generacją sieci komórkowych. W testach z jego udziałem uczestniczą także chińskie przedsiębiorstwa China Mobile i ZTE.</p>
<p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/prototyp-6g-szanghaj-qualcomm-china-mobile-zte/">W Szanghaju pokazano prototyp 6G</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p class="lead wp-block-paragraph"><strong>Amerykański Qualcomm po raz pierwszy publicznie zaprezentował prototyp terminala 6G podczas rozpoczętych 5 listopada Międzynarodowych Targów Importowych (CIIE) w Szanghaju. Urządzenie, dotąd wykorzystywane w laboratorium, służy do badań nad przyszłą generacją sieci komórkowych. W testach z jego udziałem uczestniczą także chińskie przedsiębiorstwa China Mobile i ZTE.</strong></p><p class="wp-block-paragraph">Prototyp nie jest gotowym telefonem, lecz platformą badawczą o wymiarach 80 na 60 na 10 cm. Według oficjalnego katalogu targów obsługuje kanały radiowe o szerokości 400 MHz, a jego projektowa maksymalna prędkość pobierania danych wynosi 10 Gb/s. W przypadku wysyłania danych jest to 1 Gb/s. Mowa o parametrach konstrukcyjnych urządzenia, nie o wynikach uzyskanych w komercyjnej sieci.</p><p class="wp-block-paragraph">Chińscy partnerzy Qualcomma mają już za sobą pierwsze eksperymenty z technologią 6G. W marcu ZTE i China Mobile poinformowały o próbach w Xi&#039;anie, podczas których prędkość transmisji dla pojedynczego użytkownika przekroczyła 17 Gb/s. Wykorzystano prototyp stacji bazowej i moduły testowe Qualcomma. Wynik ten pochodzi z innej konfiguracji badawczej i nie jest deklarowaną prędkością terminala prezentowanego w Szanghaju.</p><figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="733" height="550" src="https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/qualcomm_6g_ciiie_device.png" alt="Niebieski prototyp terminala 6G Qualcomma z portami komunikacyjnymi, poniżej ekran wyników testów z ZTE" class="wp-image-3475" srcset="https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/qualcomm_6g_ciiie_device.png 733w, https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/qualcomm_6g_ciiie_device-300x225.png 300w" sizes="(max-width: 733px) 100vw, 733px" /><figcaption class="wp-element-caption">Prototyp terminala 6G Qualcomma. Źródło: CIIE / Qualcomm.</figcaption></figure><p class="wp-block-paragraph">We wrześniu China Mobile i Qualcomm przetestowały współpracę prototypowej stacji bazowej z terminalem w paśmie częstotliwości od 6,425 do 7,125 GHz. Zastosowano kanały o szerokości 400 MHz przy pobieraniu danych i 200 MHz przy ich wysyłaniu oraz stację bazową wyposażoną w 128 torów antenowych. Tym razem chodziło przede wszystkim o sprawdzenie, czy urządzenia potrafią komunikować się w obu kierunkach w ramach jednego systemu.</p><p class="wp-block-paragraph">Równolegle China Mobile i ZTE rozwijają technologię GigaMIMO, opartą na rozbudowanych układach antenowych. Ma ona zwiększać przepustowość i poprawiać jakość połączeń. Jej zastosowania są testowane również w istniejących sieciach 5G, a uzyskane doświadczenia mają pomóc przy projektowaniu infrastruktury nowej generacji.</p><p class="wp-block-paragraph">Przyszłe 6G ma oferować więcej niż szybszy internet. Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny (ITU) wskazuje między innymi na integrację komunikacji ze sztuczną inteligencją oraz wykorzystanie sygnałów radiowych do rozpoznawania otoczenia. Rozwiązania te pozostają jednak przedmiotem badań i prac standaryzacyjnych.</p><p class="wp-block-paragraph">W Chinach próby technologii 6G podzielono na trzy etapy: badania najważniejszych rozwiązań, opracowywanie prototypów oraz testowanie całych sieci. Pierwszy etap już się zakończył, a pokazywane w Szanghaju urządzenie należy do kolejnego, w którym sprawdza się także współpracę sprzętu różnych producentów.</p><p class="wp-block-paragraph">Na komercyjne sieci 6G trzeba jeszcze poczekać. Zgodnie z harmonogramem międzynarodowej organizacji 3GPP pierwsza zasadnicza specyfikacja tej technologii, Release 21, ma osiągnąć stan funkcjonalnego zamrożenia w grudniu 2028 roku. Zakończenie kolejnych prac technicznych przewidziano na marzec 2029 roku.</p><p class="woc-sources-line wp-block-paragraph"><strong>Źródła:</strong> <a href="https://www.ciie.org/hall/f/exhibition-hall/exhibits/e01f522c9eb4444f9b1d3eb296061d45/view" target="_blank" rel="noopener">CIIE</a>, <a href="https://www.zte.com.cn/global/about/news/ZTE-and-China-Mobile-Jointly-Unveil-GigaMIMO-Innovations-at-MWC-Barcelona-2026-Redefining-Cellular-Boundaries-toward-6G-Innovation.html" target="_blank" rel="noopener">ZTE</a>, <a href="https://www.qualcomm.cn/news/releases/2026/09/releases-2026-09-20" target="_blank" rel="noopener">Qualcomm</a>, <a href="https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/miscellaneous/global-3gpp-approves-release-21-timeline-setting-first-6g-standards-december-2028" target="_blank" rel="noopener">Komisja Europejska</a>.</p><p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/prototyp-6g-szanghaj-qualcomm-china-mobile-zte/">W Szanghaju pokazano prototyp 6G</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://wiedzaochinach.pl/prototyp-6g-szanghaj-qualcomm-china-mobile-zte/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">3474</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Archeologia przyciąga tłumy w Chinach. Blisko 100 mln wizyt rocznie</title>
		<link>https://wiedzaochinach.pl/archeologia-chiny-parki-97-74-mln-wizyt-2025/</link>
					<comments>https://wiedzaochinach.pl/archeologia-chiny-parki-97-74-mln-wizyt-2025/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Redakcja]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 04 Nov 2026 15:48:37 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Wiadomości z Chin]]></category>
		<category><![CDATA[Historia]]></category>
		<category><![CDATA[archeologia w Chinach]]></category>
		<category><![CDATA[Dahecun]]></category>
		<category><![CDATA[dziedzictwo kulturowe]]></category>
		<category><![CDATA[Sanxingdui]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://wiedzaochinach.pl/?p=3467</guid>

					<description><![CDATA[<p>Chińskie parki archeologiczne zanotowały w 2025 roku 97,74 mln wizyt. Dahecun, Erlitou i plan rozwoju badań na lata 2026–2030.</p>
<p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/archeologia-chiny-parki-97-74-mln-wizyt-2025/">Archeologia przyciąga tłumy w Chinach. Blisko 100 mln wizyt rocznie</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p class="lead wp-block-paragraph"><strong>Chińskie parki archeologiczne zanotowały w 2025 roku 97,74 mln wizyt, niemal pięciokrotnie więcej niż cztery lata wcześniej. W Pekinie przedstawiono właśnie plan rozwoju archeologii na lata 2026–2030. Zakłada on dalsze badania nad początkami chińskiej cywilizacji oraz szersze udostępnianie ich wyników społeczeństwu.</strong></p><p class="wp-block-paragraph">W Zhengzhou, stolicy prowincji Henan, zwiedzający schodzą pod ziemię, aby poznać życie mieszkańców dawnej osady sprzed około siedmiu tysięcy lat. W muzeum stanowiska Dahecun panoramiczny ekran pokazuje krajobraz z rzekami, lasami i scenami polowań oraz uprawy ziemi. Niedaleko znajdują się sale z ceramiką, kamiennymi narzędziami i innymi przedmiotami odkrytymi przez archeologów.</p><p class="wp-block-paragraph">Nową wystawę udostępniono próbnie w czerwcu 2025 roku. Zgromadzono na niej ponad 1600 zabytków z przeszło 30 stanowisk, z których około 70 proc. pokazano publiczności po raz pierwszy. Budynek w znacznej części umieszczono poniżej poziomu gruntu, aby nie dominował nad krajobrazem parku. Po wyjściu z muzeum można obejrzeć pozostałości osady kultury Yangshao, w tym fragment dawnego muru. Na stanowisku zachował się również ślad prehistorycznego trzęsienia ziemi.</p><p class="wp-block-paragraph">Dahecun należy do sieci 65 narodowych parków archeologicznych w Chinach. Według Państwowego Urzędu ds. Dziedzictwa Kulturowego w 2021 roku odnotowano w nich 20,97 mln wizyt, a w całym okresie 2021–2025 około 303 mln. Porównując frekwencję, trzeba uwzględnić, że pierwszy z tych lat przypadał na czas ograniczeń pandemicznych, a sieć parków później się powiększyła.</p><p class="wp-block-paragraph">Podobne podejście do ochrony dziedzictwa widać w Luoyangu, dawnej stolicy wielu chińskich dynastii. Wzdłuż rzeki Luo, na odcinku niespełna 50 kilometrów, znajdują się pozostałości miast i kompleksów pałacowych z różnych okresów. Jednym z nich jest Erlitou, ważne dla badań nad początkami państwowości. Tamtejsze muzeum i park archeologiczny należą do miejsc, które udostępniono zwiedzającym, zachowując jednocześnie ich funkcję badawczą.</p><figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" src="https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/erlitou-muzeum-luoyang-2024.jpg" alt="Wejście do Muzeum Stanowiska Erlitou w Luoyangu, nowoczesny budynek z szerokim dziedzińcem" class="wp-image-3469" width="1920" height="1080" srcset="https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/erlitou-muzeum-luoyang-2024.jpg 1920w, https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/erlitou-muzeum-luoyang-2024-300x169.jpg 300w, https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/erlitou-muzeum-luoyang-2024-1024x576.jpg 1024w, https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/erlitou-muzeum-luoyang-2024-768x432.jpg 768w, https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/erlitou-muzeum-luoyang-2024-1536x864.jpg 1536w" sizes="(max-width: 1920px) 100vw, 1920px" /><figcaption class="wp-element-caption">Muzeum Erlitou w Luoyangu. Fot. Tim Wu / Wikimedia Commons.</figcaption></figure><p class="wp-block-paragraph">Na konferencji 2 listopada Państwowy Urząd ds. Dziedzictwa Kulturowego zapowiedział kontynuację badań m.in. w Erlitou, na ruinach Yin w Anyangu oraz w Sanxingdui w prowincji Syczuan, słynącym z brązowych masek. Priorytetem pozostaje poznawanie początków i rozwoju chińskiej cywilizacji, w tym formowania się pierwszych państw.</p><figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/sanxingdui-maska-braz-2025.jpg" alt="Zielonkawa brązowa maska kultury Sanxingdui o dużych oczach prezentowana w muzealnej gablocie" class="wp-image-3470" width="1920" height="1440" srcset="https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/sanxingdui-maska-braz-2025.jpg 1920w, https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/sanxingdui-maska-braz-2025-300x225.jpg 300w, https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/sanxingdui-maska-braz-2025-1024x768.jpg 1024w, https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/sanxingdui-maska-braz-2025-768x576.jpg 768w, https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/sanxingdui-maska-braz-2025-1536x1152.jpg 1536w" sizes="auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px" /><figcaption class="wp-element-caption">Brązowa maska Sanxingdui. Fot. Yumeto / Wikimedia Commons.</figcaption></figure><p class="wp-block-paragraph">Ważną częścią planu są nowe laboratoria, wykorzystanie metod datowania i cyfrowych technik dokumentacji zabytków. Chiny zamierzają też rozwijać międzynarodową współpracę archeologiczną, przygotowując od pięciu do dziesięciu modelowych projektów wspólnych badań, szczególnie z państwami uczestniczącymi w inicjatywie Pasa i Szlaku.</p><p class="wp-block-paragraph">Osobny plan rozwoju ochrony dziedzictwa, opublikowany w lipcu, przewiduje zwiększenie liczby narodowych parków archeologicznych z 65 do 70 przed końcem 2030 roku. Obok nowych badań i ochrony stanowisk władze chcą rozwijać wystawy, edukację oraz publikowanie wyników prac. Odkrycia archeologów mają dzięki temu trafiać nie tylko do opracowań naukowych, ale również do muzeów i parków dostępnych dla zwiedzających.</p><p class="woc-sources-line wp-block-paragraph"><strong>Źródła:</strong> <a href="https://news.bjd.com.cn/2026/11/02/12015732.shtml" target="_blank" rel="noopener">Urząd Dziedzictwa Kulturowego</a>, <a href="https://english.news.cn/20261025/df4df5af1d2942a78d4f76da3384412f/c.html" target="_blank" rel="noopener">Xinhua</a>, <a href="https://en.dahe.cn/2025/06-25/1953684.html" target="_blank" rel="noopener">Dahe.cn</a>, <a href="https://english.www.gov.cn/news/202607/30/content_WS6a6aa4e5c6d00ca5f9a0c79d.html" target="_blank" rel="noopener">Rząd ChRL</a>.</p><p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/archeologia-chiny-parki-97-74-mln-wizyt-2025/">Archeologia przyciąga tłumy w Chinach. Blisko 100 mln wizyt rocznie</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://wiedzaochinach.pl/archeologia-chiny-parki-97-74-mln-wizyt-2025/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">3467</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Światowe Forum Socjalizmu w Pekinie</title>
		<link>https://wiedzaochinach.pl/swiatowe-forum-socjalizmu-pekin-2026/</link>
					<comments>https://wiedzaochinach.pl/swiatowe-forum-socjalizmu-pekin-2026/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Redakcja]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 04 Nov 2026 15:32:44 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Wiadomości z Chin]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://wiedzaochinach.pl/?p=3462</guid>

					<description><![CDATA[<p>Blisko 300 uczestników, w tym goście z 40 państw, wzięło udział w XVI Światowym Forum Socjalizmu w Pekinie. W centrum dyskusji znalazły się doświadczenia Komunistycznej Partii Chin.</p>
<p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/swiatowe-forum-socjalizmu-pekin-2026/">Światowe Forum Socjalizmu w Pekinie</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Blisko 300 osób, w tym ponad 80 gości zagranicznych z 40 państw, wzięło udział w XVI Światowym Forum Socjalizmu w Pekinie. Podczas dwudniowego spotkania przedstawiciele partii komunistycznych, naukowcy i działacze lewicowi rozmawiali o doświadczeniach Komunistycznej Partii Chin oraz przyszłości ugrupowań marksistowskich.</p>
<p>Forum odbyło się 3 i 4 listopada. Jego organizatorem była Chińska Akademia Nauk Społecznych (CASS), a tematem tegorocznej edycji była myśl Xi Jinpinga dotycząca budowy partii oraz jej znaczenie dla działalności współczesnych ugrupowań marksistowskich. Dyskusje obejmowały zarówno 105-letnią historię KPCh, jak i problemy organizacyjne partii politycznych oraz ich rolę we współpracy międzynarodowej. Światowe Forum Socjalizmu jest organizowane od 2004 roku.</p>
<p>Ważnym punktem odniesienia było V plenum Komitetu Centralnego KPCh, zakończone 29 października. Przyjęta wówczas decyzja dotyczyła dalszego wzmacniania dyscypliny partyjnej, przeciwdziałania korupcji i kontroli sprawowania władzy. Podczas forum powracano do kwestii zdolności partii do rozwiązywania własnych problemów i utrzymywania zaufania społecznego.</p>
<p>W przemówieniu na otwarciu forum przewodniczący CASS Gao Xiang przedstawił chińskie doświadczenia jako przykład łączenia długotrwałego sprawowania władzy z wewnętrzną odnową partii. Wskazywał, że budowa i funkcjonowanie KPCh są ściśle związane z osiągnięciami chińskiej modernizacji. Wśród nich wymienił szybki wzrost gospodarczy, ograniczenie ubóstwa oraz długotrwałą stabilność społeczną. Zachęcał też zagranicznych badaczy i działaczy do wymiany doświadczeń dotyczących organizacji partii i zarządzania państwem.</p>
<p>O konkretnych wyzwaniach mówił He Guangcai, sekretarz komitetu KPCh Uniwersytetu Pekińskiego. Wskazał trzy problemy, z którymi mierzą się partie marksistowskie: utrzymywanie więzi ze społeczeństwem w warunkach przemian społecznych, sprawność organizacyjną w coraz bardziej cyfrowym świecie oraz zachowanie zdolności do wewnętrznej odnowy.</p>
<p>Do Pekinu przyjechała również Marga Ferré, przewodnicząca europejskiej sieci lewicowych ośrodków analitycznych Transform! Europe. Zwróciła uwagę, że jej zdaniem wśród młodych Europejczyków rośnie zainteresowanie socjalizmem i marksizmem, a rozwój Chin skłania część z nich do bliższego przyjrzenia się innym modelom modernizacji.</p>
<p>Vinod Moonesinghe, członek Biura Politycznego Komunistycznej Partii Sri Lanki, mówił o konieczności przeciwdziałania biurokratyzacji i korupcji. Podkreślał, że zaufania obywateli nie wystarczy raz zdobyć: partia musi je stale podtrzymywać, reagując na problemy pojawiające się we własnych szeregach.</p>
<p>Z kolei Massimiliano Ay, sekretarz generalny Komunistycznej Partii Szwajcarii, odniósł się do międzynarodowej roli Chin. Według niego stabilność tego kraju zwiększa możliwości rozwoju państw Globalnego Południa, które dążą do większej samodzielności gospodarczej i politycznej.</p>
<p><strong>Źródła:</strong> <a href="https://www.cssn.cn/skgz/bwyc/202611/t20261103_6076418.shtml" target="_blank" rel="noopener">Chińska Akademia Nauk Społecznych</a>, <a href="https://global.chinadaily.com.cn/a/202611/04/WS6aead69fe4b06d4aa05670a0.html" target="_blank" rel="noopener">China Daily</a>, <a href="https://www.bastillepost.com/global/article/6323659-marxist-party-leaders-praise-cpcs-approach-to-self-governance" target="_blank" rel="noopener">Bastille Post</a>.</p>
<p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/swiatowe-forum-socjalizmu-pekin-2026/">Światowe Forum Socjalizmu w Pekinie</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://wiedzaochinach.pl/swiatowe-forum-socjalizmu-pekin-2026/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">3462</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Chiny rozmawiają o spotkaniu Xi Jinpinga, Trumpa i Putina</title>
		<link>https://wiedzaochinach.pl/xi-jinping-trump-putin-spotkanie-chiny-apec-2026/</link>
					<comments>https://wiedzaochinach.pl/xi-jinping-trump-putin-spotkanie-chiny-apec-2026/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Redakcja]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 04 Nov 2026 13:53:45 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Dyplomacja globalna]]></category>
		<category><![CDATA[Wiadomości z Chin]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://wiedzaochinach.pl/?p=3457</guid>

					<description><![CDATA[<p>Chińskie MSZ potwierdziło kontakty dotyczące możliwego spotkania Xi Jinpinga, Donalda Trumpa i Władimira Putina podczas szczytu APEC w Shenzhen.</p>
<p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/xi-jinping-trump-putin-spotkanie-chiny-apec-2026/">Chiny rozmawiają o spotkaniu Xi Jinpinga, Trumpa i Putina</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Chiny potwierdziły kontakty ze Stanami Zjednoczonymi i Rosją dotyczące możliwego spotkania Xi Jinpinga, Donalda Trumpa i Władimira Putina. Przywódcy mogliby rozmawiać w listopadzie w Shenzhen, podczas szczytu Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC). Pekin nie ogłosił jednak, że spotkanie zostało uzgodnione.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Na środowej konferencji prasowej 4 listopada rzeczniczka chińskiego <a href="https://www.fmprc.gov.cn/fyrbt_673021/202611/t20261104_12053185.shtml" rel="noopener" target="_blank">Ministerstwa Spraw Zagranicznych</a> Mao Ning została zapytana o doniesienia brytyjskiego <a href="https://www.ft.com/content/73c1d1cc-6bb2-43a6-8532-7823e5c1a40b" rel="noopener" target="_blank">„Financial Times”</a>. Odpowiedziała, że Chiny pozostają w kontakcie z zainteresowanymi stronami w sprawie rozmów przywódców trzech państw. Nie podała bliższych szczegółów.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Według „Financial Times” przedstawiciele Pekinu, Waszyngtonu i Moskwy rozważają zorganizowanie wspólnego szczytu na marginesie APEC. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow powiedział gazecie, że trwają prace nad takim spotkaniem. Nie rozstrzygnięto jeszcze, czy przywódcy zasiedliby do rozmów we trzech, czy spotkaliby się osobno.</p>



<p class="wp-block-paragraph">W dniach 18 i 19 listopada Chiny po raz trzeci będą gospodarzem szczytu APEC, skupiającego 21 gospodarek regionu Azji i Pacyfiku. Dwa poprzednie odbyły się w Szanghaju w 2001 roku i Pekinie w 2014 roku. Tegoroczne obrady odbywają się pod hasłem budowania wspólnoty Azji i Pacyfiku na rzecz wspólnego dobrobytu. Chińska prezydencja koncentruje się na otwartości, innowacjach i współpracy.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Jeżeli dojdzie do rozmów we trzech, będzie to pierwsze wspólne spotkanie przywódców Chin, USA i Rosji w takim formacie. Dla Pekinu, który rozwija wszechstronne partnerstwo strategiczne z Moskwą i jednocześnie zabiega o stabilne stosunki z Waszyngtonem, organizacja wydarzenia w Shenzhen miałaby szczególne znaczenie dyplomatyczne.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Na tej samej konferencji, odpowiadając na osobne pytanie o wybory do Kongresu USA, Mao Ning podkreśliła, że Pekin chce wraz z Waszyngtonem realizować ustalenia przywódców obu państw, utrzymywać dialog i odpowiednio zarządzać różnicami. Wskazała również na potrzebę rozwijania współpracy opartej na szacunku, sprawiedliwości i wzajemności.</p>



<p class="wp-block-paragraph">„Financial Times” wymienia kontrolę zbrojeń jądrowych wśród możliwych tematów spotkania, którymi interesuje się Donald Trump. Pekin zwraca jednak uwagę, że jego arsenał nuklearny jest znacznie mniejszy niż zasoby Stanów Zjednoczonych i Rosji. W oficjalnej wypowiedzi Mao Ning nie padła żadna zapowiedź rozmów o rozbrojeniu.</p>
<p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/xi-jinping-trump-putin-spotkanie-chiny-apec-2026/">Chiny rozmawiają o spotkaniu Xi Jinpinga, Trumpa i Putina</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://wiedzaochinach.pl/xi-jinping-trump-putin-spotkanie-chiny-apec-2026/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">3457</post-id>	</item>
		<item>
		<title>MediaMarkt trafi pod kontrolę chińskiego JD.com</title>
		<link>https://wiedzaochinach.pl/mediamarkt-chiny-jdcom-przejecie-2026/</link>
					<comments>https://wiedzaochinach.pl/mediamarkt-chiny-jdcom-przejecie-2026/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Redakcja]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 04 Nov 2026 05:39:58 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Wiadomości z Chin]]></category>
		<category><![CDATA[Gospodarka]]></category>
		<category><![CDATA[Chiny]]></category>
		<category><![CDATA[handel]]></category>
		<category><![CDATA[Polska-Chiny]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://wiedzaochinach.pl/?p=3426</guid>

					<description><![CDATA[<p>Komisja Europejska warunkowo zgodziła się na przejęcie MediaMarkt i Saturna przez chiński JD.com. Co wiadomo o 80 sklepach sieci w Polsce?</p>
<p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/mediamarkt-chiny-jdcom-przejecie-2026/">MediaMarkt trafi pod kontrolę chińskiego JD.com</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p class="lead wp-block-paragraph"><strong>Chiński gigant handlowy JD.com jest o krok od przejęcia niemieckiej grupy Ceconomy, do której należą sieci MediaMarkt i Saturn. Komisja Europejska 3 listopada wydała ostatnią zgodę potrzebną do sfinalizowania transakcji. Firmy zapowiadają jej zakończenie w najbliższych dniach. Chiński koncern zyska w ten sposób kontrolę nad siecią ponad tysiąca sklepów w Europie, w tym 80 placówkami MediaMarkt w Polsce.</strong></p><p class="wp-block-paragraph">JD.com jest jednym z największych przedsiębiorstw handlu internetowego w Chinach. Oprócz sprzedaży produktów rozwija własną sieć magazynów, systemy dostaw i technologie obsługujące handel detaliczny. Przejęcie Ceconomy pozwoli mu znacznie zwiększyć obecność na europejskim rynku, łącząc dotychczasową działalność internetową z rozbudowaną siecią sklepów stacjonarnych.</p><p class="wp-block-paragraph">Chińska firma <a href="https://ir.jd.com/news-releases/news-release-details/jdcom-announces-decision-make-voluntary-public-takeover-offer" target="_blank" rel="noopener">ogłosiła zamiar zakupu Ceconomy</a> w lipcu 2025 roku, oferując akcjonariuszom 4,60 euro za akcję. Na tej podstawie wartość całej niemieckiej grupy oszacowano na około 2,2 mld euro. Ceconomy zatrudnia około 50 tys. pracowników i należy do największych europejskich sprzedawców elektroniki oraz sprzętu AGD.</p><p class="wp-block-paragraph">Realizacja transakcji wymagała jednak zgody odpowiednich organów regulacyjnych. Komisja Europejska przeprowadziła szczegółowe postępowanie dotyczące wsparcia finansowego otrzymywanego przez JD.com w Chinach. Ustaliła, że przedsiębiorstwo korzystało między innymi z preferencyjnego finansowania, ulg podatkowych i dotacji, które mogłyby zapewnić mu przewagę nad konkurentami na europejskim rynku.</p><p class="wp-block-paragraph">Bruksela ostatecznie zgodziła się na przejęcie, pod warunkiem przestrzegania określonych zasad. JD.com zobowiązał się do finansowania Ceconomy na warunkach rynkowych oraz udostępniania swoich usług magazynowych, logistycznych i technologicznych innym sprzedawcom na takich samych zasadach jak przejętej grupie. Zobowiązania będą obowiązywać przez dziesięć lat, a ich przestrzeganie ma kontrolować niezależny podmiot pod nadzorem Komisji Europejskiej.</p><p class="wp-block-paragraph">Po zakończeniu transakcji JD.com zamierza wykorzystać swoje doświadczenie technologiczne i logistyczne do rozwoju europejskich sieci handlowych. Koncern rozpoczął już w marcu działalność <a href="https://about.joybuy.com/joybuy-launches-in-the-uk/" target="_blank" rel="noopener">platformy Joybuy</a> w sześciu państwach europejskich, między innymi w Niemczech, Francji i Wielkiej Brytanii. W wybranych miastach oferuje ona dostawę zakupów jeszcze tego samego dnia. Podobne rozwiązania mogą w przyszłości wspierać działalność MediaMarkt i Saturna.</p><p class="wp-block-paragraph">Obie firmy zapowiadają poszerzenie asortymentu i przyspieszenie dostaw, jednocześnie zapewniając, że MediaMarkt i Saturn zachowają dotychczasowe nazwy. Zarząd Ceconomy pozostanie odpowiedzialny za prowadzenie działalności grupy.</p><p class="wp-block-paragraph">Na razie nie przedstawiono konkretnych zmian dotyczących polskich sklepów MediaMarkt. Nie wiadomo również, kiedy zapowiadane usprawnienia mogłyby zostać wprowadzone w Polsce ani czy przejęcie wpłynie na ceny oferowanych produktów.</p><p class="woc-sources-line wp-block-paragraph"><strong>Źródła:</strong> <a href="https://www.ceconomy-mms.com/en/article/neues-kapitel-ceconomy-und-jdcom-erhalten-abschliessende-behordliche-genehmigung" target="_blank" rel="noopener">CECONOMY AG</a>, <a href="https://germany.representation.ec.europa.eu/nachrichten-und-veranstaltungen/pressemitteilungen/eu-kommission-genehmigt-ubernahme-von-ceconomy-durch-jdcom-unter-bedingungen-2026-11-03_de" target="_blank" rel="noopener">Komisja Europejska</a>, <a href="https://mediamarkt.pl/pl/about-us/o-nas" target="_blank" rel="noopener">MediaMarkt Polska</a>.</p><p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/mediamarkt-chiny-jdcom-przejecie-2026/">MediaMarkt trafi pod kontrolę chińskiego JD.com</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://wiedzaochinach.pl/mediamarkt-chiny-jdcom-przejecie-2026/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">3426</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Przed szczytem APEC Pekin apeluje o wolny handel</title>
		<link>https://wiedzaochinach.pl/chiny-apec-2026-wolny-handel-shenzhen/</link>
					<comments>https://wiedzaochinach.pl/chiny-apec-2026-wolny-handel-shenzhen/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Redakcja]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 04 Nov 2026 05:26:03 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Wiadomości z Chin]]></category>
		<category><![CDATA[APEC]]></category>
		<category><![CDATA[handel międzynarodowy]]></category>
		<category><![CDATA[Shenzhen]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://wiedzaochinach.pl/?p=3420</guid>

					<description><![CDATA[<p>Podczas spotkania ministrów APEC Wang Yi i Wang Wentao przedstawili chińskie propozycje w sprawie wolnego handlu, WTO i współpracy w AI.</p>
<p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/chiny-apec-2026-wolny-handel-shenzhen/">Przed szczytem APEC Pekin apeluje o wolny handel</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p class="lead wp-block-paragraph"><strong>Chiny wezwały do ograniczania barier handlowych i zacieśniania współpracy technologicznej w Azji i na Pacyfiku. Propozycje przedstawiono 3 listopada podczas spotkania ministrów spraw zagranicznych i handlu Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC), niespełna dwa tygodnie przed szczytem przywódców organizacji w Shenzhen.</strong></p><p class="wp-block-paragraph">37. spotkanie ministerialne odbyło się w formie wideokonferencji. Obradom przewodniczyli z Pekinu minister spraw zagranicznych Wang Yi i minister handlu Wang Wentao, a uczestniczyli w nich przedstawiciele gospodarek członkowskich oraz instytucji współpracujących z APEC.</p><p class="wp-block-paragraph">Wang Yi opowiedział się za ochroną wielostronnego systemu handlu opartego na Światowej Organizacji Handlu (WTO) i dalszą integracją gospodarczą regionu. Wśród obszarów współpracy wymienił transformację cyfrową, rozwój niskoemisyjny oraz bezpieczeństwo energetyczne i żywnościowe. Podkreślił, że Azja i Pacyfik powinny pozostać obszarem stabilności i wzrostu gospodarczego mimo napięć międzynarodowych.</p><p class="wp-block-paragraph">Bardziej szczegółowe propozycje przedstawił Wang Wentao. Chiński minister handlu wezwał do zmniejszania barier w handlu i inwestycjach, lepszej koordynacji polityki gospodarczej oraz kontynuowania prac nad strefą wolnego handlu Azji i Pacyfiku. Zaapelował również o wsparcie reform WTO, tak aby organizacja nadal odgrywała istotną rolę w wymianie międzynarodowej.</p><p class="wp-block-paragraph">Osobne miejsce w jego wystąpieniu zajęły nowe technologie. Pekin proponuje pogłębienie rozmów o zasadach handlu cyfrowego i rozwijanie partnerstw technologicznych opartych na wzajemnym zaufaniu. Wang Wentao zadeklarował także poparcie dla otwartego udostępniania technologii i współpracy w dziedzinie sztucznej inteligencji.</p><p class="wp-block-paragraph">Minister zapewnił, że Chiny będą nadal otwierać własny rynek i poprawiać warunki działalności firm zagranicznych, którym mają przysługiwać takie same zasady traktowania jak przedsiębiorstwom krajowym. Zapowiedzi te przedstawił w kontekście rosnącego ryzyka fragmentacji światowych łańcuchów produkcji i dostaw.</p><p class="wp-block-paragraph">Chiny przewodniczą w tym roku pracom APEC po raz trzeci, po 2001 i 2014 roku. Według Wanga Yi w ramach obecnego przewodnictwa zorganizowano już ponad 300 spotkań i wydarzeń poświęconych otwartości gospodarczej, innowacjom i współpracy. Sekretariat APEC również wskazuje handel, sztuczną inteligencję i odporność łańcuchów dostaw jako najważniejsze tematy rozmów w regionie.</p><p class="wp-block-paragraph">Uczestnicy spotkania zadeklarowali wolę dalszej współpracy, lecz nie ogłosili nowej umowy handlowej ani wspólnych regulacji dotyczących sztucznej inteligencji. Przedstawione postulaty pozostają propozycjami do dalszych rozmów. Najbliższą okazją do ich podjęcia będzie szczyt przywódców APEC w Shenzhen, zaplanowany na 18–19 listopada.</p><p class="woc-sources-line wp-block-paragraph"><strong>Źródła:</strong> <a href="https://www.mfa.gov.cn/web/wjdt_674879/wjbxw_674885/202611/t20261104_12052725.shtml" target="_blank" rel="noopener">Ministerstwo Spraw Zagranicznych ChRL</a>, <a href="https://www.apec.org/press/news-releases/2026/apec-advances-trade--ai-cooperation-ahead-of-leaders--week" target="_blank" rel="noopener">Sekretariat APEC</a>.</p><p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/chiny-apec-2026-wolny-handel-shenzhen/">Przed szczytem APEC Pekin apeluje o wolny handel</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://wiedzaochinach.pl/chiny-apec-2026-wolny-handel-shenzhen/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">3420</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Geely łączy metanol, benzynę i prąd</title>
		<link>https://wiedzaochinach.pl/geely-galaxy-xingyao-6-ef-metanol-benzyna-prad/</link>
					<comments>https://wiedzaochinach.pl/geely-galaxy-xingyao-6-ef-metanol-benzyna-prad/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Redakcja]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 04 Nov 2026 05:16:01 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Wiadomości z Chin]]></category>
		<category><![CDATA[Motoryzacja]]></category>
		<category><![CDATA[Geely]]></category>
		<category><![CDATA[metanol]]></category>
		<category><![CDATA[motoryzacja]]></category>
		<category><![CDATA[samochody hybrydowe]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://wiedzaochinach.pl/?p=3417</guid>

					<description><![CDATA[<p>Geely wprowadza na chiński rynek hybrydę Galaxy Xingyao 6 EF. Samochód może jeździć na metanolu, benzynie i prądzie. Sprawdź cenę i deklarowany zasięg.</p>
<p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/geely-galaxy-xingyao-6-ef-metanol-benzyna-prad/">Geely łączy metanol, benzynę i prąd</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p class="lead wp-block-paragraph"><strong>W jednym zbiorniku można mieszać metanol z benzyną w dowolnych proporcjach, a na krótszych trasach jeździć wyłącznie na prądzie. Tak działa nowy układ hybrydowy chińskiego koncernu Geely, zastosowany w sedanie Galaxy Xingyao 6 EF. Firma zaprezentowała technologię 3 listopada w Shenyang i rozpoczęła sprzedaż tego modelu klientom indywidualnym.</strong></p><p class="wp-block-paragraph">Wcześniej Xingyao 6 EF był wykorzystywany głównie we flotach. Według Geely ponad 6 tys. egzemplarzy trafiło do firm taksówkarskich, operatorów przewozów zamawianych przez aplikacje i instytucji publicznych.</p><p class="wp-block-paragraph">Układ łączy silnik spalinowy o pojemności 1,5 litra z napędem elektrycznym. Czujnik na bieżąco rozpoznaje proporcje benzyny i metanolu, a komputer dostosowuje do nich wtrysk paliwa i zapłon. Nie trzeba więc opróżniać zbiornika przed zmianą paliwa. Zastosowanie wtrysku pod ciśnieniem 350 barów ma ponadto, według Geely, umożliwiać rozruch silnika przy temperaturze bliskiej minus 40 stopni Celsjusza. Rozwiązanie ma znaczenie zwłaszcza w północnych Chinach, gdzie silne mrozy utrudniają eksploatację samochodów elektrycznych.</p><p class="wp-block-paragraph">Akumulator w Xingyao 6 EF można ładować z zewnętrznego źródła prądu. W zależności od wersji samochód ma przejeżdżać na energii elektrycznej 130 albo 230 kilometrów. Geely deklaruje też łączny zasięg do 1250 kilometrów z pełnym zbiornikiem metanolu i naładowanym akumulatorem. Na benzynie i przy naładowanym akumulatorze może to być nawet 1880 kilometrów. To dane producenta według chińskiego cyklu CLTC.</p><p class="wp-block-paragraph">Geely podaje, że podstawowa wersja zużywa 6,7 litra metanolu na 100 km przy rozładowanym akumulatorze. W Shenyang litr tego paliwa kosztuje 2,98 juana, co oznacza wydatek około 20 juanów, czyli niespełna 12 zł za 100 km.</p><p class="wp-block-paragraph">Ceny katalogowe trzech wersji wynoszą od 86,8 do 106,8 tys. juanów. Do 30 listopada w Chinach obowiązuje oferta obejmująca 8 tys. juanów dopłaty przy wymianie samochodu i 2 tys. juanów na zakup metanolu. Po uwzględnieniu tych dopłat podstawowy model kosztuje 76,8 tys. juanów, czyli około 45 tys. zł.</p><p class="wp-block-paragraph">Geely pracuje nad napędami metanolowymi od 2005 roku. Według Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA) metanol produkuje się dziś głównie z gazu ziemnego i węgla, choć można go również wytwarzać z surowców odnawialnych.</p><p class="wp-block-paragraph">Galaxy Xingyao 6 EF jest na razie oferowany w Chinach. Geely nie zapowiedziało jego sprzedaży w Polsce.</p><p class="woc-sources-line wp-block-paragraph"><strong>Źródła:</strong> <a href="https://www.geelyautogroup.com/en/media/20261103/" target="_blank" rel="noopener">Geely Auto Group</a>, <a href="https://www.bjnews.com.cn/detail/1793754389129677.html" target="_blank" rel="noopener">新京报</a>, <a href="https://www.irena.org/Decarbonising-hard-to-abate-sectors-with-renewables-Enablers-and-recommendations/Industry-sector/Chemicals-and-petrochemicals" target="_blank" rel="noopener">IRENA</a>.</p><p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/geely-galaxy-xingyao-6-ef-metanol-benzyna-prad/">Geely łączy metanol, benzynę i prąd</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://wiedzaochinach.pl/geely-galaxy-xingyao-6-ef-metanol-benzyna-prad/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">3417</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Szaleństwo kryminalne w mediach światowych</title>
		<link>https://wiedzaochinach.pl/szalenstwo-kryminalne-w-mediach-swiatowych/</link>
					<comments>https://wiedzaochinach.pl/szalenstwo-kryminalne-w-mediach-swiatowych/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Dr Sylwester Szafarz]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 03 Nov 2026 14:53:34 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Opinie]]></category>
		<category><![CDATA[Analizy]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://wiedzaochinach.pl/szalenstwo-kryminalne-w-mediach-swiatowych/</guid>

					<description><![CDATA[<p>Czy media informują o przestępczości, czy coraz częściej czynią z niej dochodowe widowisko? Sylwester Szafarz o globalnej kryminalizacji przekazu medialnego.</p>
<p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/szalenstwo-kryminalne-w-mediach-swiatowych/">Szaleństwo kryminalne w mediach światowych</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h2>Ewolucja uwarunkowań globalnych:</h2>
<p>Współczesna bezprecedensowa modernizacyjna dynamika medialna, a także jej niemała szkodliwość polityczna, ekonomiczna, społeczna i międzynarodowa jest zjawiskiem, jakiego jeszcze nigdy nie doświadczyła nasza cywilizacja. Bez wątpienia, zjawisko to jest głównie ubocznym wynikiem niesamowitego postępu i rewolucji modernizacyjnej w sferze środków masowego przekazu oraz ich globalizacji. Jak to zazwyczaj bywa, ów postęp wywołuje określone skutki pozytywne, szczególnie w sferze ilości, a także szybkości, ale nie jakości przekazywania informacji, poznawania, zbliżenia oraz unifikacji społeczności międzynarodowej itp.; niestety, powoduje on (tenże postęp) również groźne efekty negatywne szczególnie wówczas, kiedy nowalijki modernizacyjne mogą być wykorzystywane przez złoczyńców oraz przestępców wszelakiej maści. Znamienne jest np. swoiste rozdwojenie jaźni w odniesieniu do sztucznej inteligencji AI (= Artificial Intelligence). Jedni powiadają, że służy ona dobrze ludziom, zaś inni są zdania, że AI może doprowadzić do niewyobrażalnej katastrofy, kiedy wymknie się ona człowiekowi spod kontroli. Niemniej jednak można już mówić o postępującej globalizacji przestępczości także przy pomocy mediów oraz o coraz większej dynamice jej rozszerzania i pogłębiania. Na niedobrą sprawę należy już ocenić zasadnie, że przestępczość (criminality) stymulowana i propagowana coraz bardziej przez media wszelakie panoszy się nieubłaganie oraz że zbiera ona okrutne żniwo prawie we wszystkich dziedzinach życia i działalności ludzkiej.</p>
<p>Uruchomiony został ewidentny mechanizm sprzężenia zwrotnego (feed-back effect) pomiędzy współczesnymi kryzysami makro na wszystkich szczeblach a medialnym stymulowaniem najrozmaitszej przestępczości na tychże szczeblach (indywidualnym, krajowym, regionalnym, kontynentalnym oraz światowym). Bowiem kryzysy potęgują przestępczość, a ona, z kolei, intensyfikuje kryzysy – i tak to się kręci „w koło Wojtek” – jak mawiają Polacy. Chodzi nie tylko o „sprzężenie zwrotne”, ale również o „błędne koło” („vicious circle”). Ukuto już wymowne określenie „zorganizowanej działalności przestępczej” nieznającej barier i granic! Co więcej, oba wymienione zjawiska kryzysowo-medialne („sprzężenie zwrotne” oraz „błędne koło”) pogłębiają zapaść, degenerację i degrengoladę w „niedorozwoju rozwoju” naszej cywilizacji ludzkiej, któremu (niedorozwojowi) końca jeszcze nie widać. Widać natomiast dobrze, że również główna stawka w wymienionym wielkim szaleństwie medialno-kryminalnym jest maksymalna: zagrożenie dla życia, dla rozwoju i dla przetrwania rodzaju ludzkiego oraz wszelkich innych istot żywych – fauny i flory na Ziemi!</p>
<p>Początki światowej prehistorii „mediów” oraz ich częściowo kryminalnego funkcjonowania sięgają zamierzchłych (pradawnych) czasów; ciekawostka: to było mniej więcej 30.000 lat temu, kiedy w jaskiniach skalnych wykonano pierwsze rysunki czy też malunki o nierzadko przestępczym (głównie antyzwierzęcym) charakterze. Znacznie później, około 3.400 lat p.n.e., na terenie Mezopotamii, pojawiły się pierwsze zapisy w analizowanej materii, a następnie, w roku 50 p.n.e., wydany został pierwszy „serwis informacyjny” dla ówczesnej publiczności. W 868 r. n.e. opublikowano po chińsku cztery drukowane tomy buddyjskiej „Diamentowej Sutry”, która wychwala mądrość, rozwagę oraz raczej łagodzi, a nie stymuluje wszelakie skłonności przestępcze. Była to pierwsza w skali światowej drukowana księga. Zaś pierwsze poważne chińskie przymiarki drukarskie (drewniane matryce) datują się z czasów dynastii Tang (618–907 r. n.e.) oraz z okresu panowania dynastii Song (ok. 1040 r. n.e.) (ruchoma drukarka, movable type). W Europie (i nie tylko tu) masowe drukowanie tekstów medialnych zawdzięczamy Johannesowi Gutenbergowi i jego prasie drukarskiej (1440 r.). Pierwszą gazetę drukowaną wydał Niemiec Johannes Carolus jeszcze w roku 1605. Natomiast coraz większy zasięg prasy, radia i TV upowszechnił się na świecie od lat 20. XX wieku.</p>
<p>Eksperymenty i (później) zastosowanie elektryczności też trwało poczynając od czasów starożytnych, np. Thales z Miletu (ok. 600 r. p.n.e.); a znacznie później wielkie zasługi w tej materii mieli tacy wybitni Elektrycy jak: Benjamin Franklin (w 1752 r.), Alessandro Volta (1800 r.), Michael Faraday (1831 r.), Thomas Edison (1882 r., założyciel I elektrowni w Nowym Jorku) i in. Poczynając od roku 1920 dokonywała się masowa elektryfikacja świata, która przyczynia się nadal do bezprecedensowej modernizacji i do rozwoju mediów wszelkiego rodzaju. Kluczowe znaczenie dla powstania oraz ekspansji radia i telewizji miały noblowskie badania (z zakresu radioactivity) w wykonaniu znakomitej Trójki: Pierre Curie &amp; Maria Curie-Skłodowska oraz sławny uczony francuski Henri Becquerel. Pierwsze eksperymenty telewizyjne zostały przeprowadzone jeszcze na początku XX wieku. Zaś w roku 1926 Szkot John Logie Baird zorganizował I publiczny pokaz TV, zaś od początku lat 50. XX wieku na świecie upowszechniała się telewizja kolorowa. Z kolei, głównym promotorem Internetu, o początkowych zastosowaniach wojskowych, jeszcze w roku 1954 był Amerykanin o polsko brzmiącym nazwisku – Paul Baran; zaś badania nad sztuczną inteligencją (AI = Artificial Intelligence), jako nad dziedziną nauki, zostały jeszcze zapoczątkowane w latach 50. XX wieku. Przeto nie bez racji i uzasadnienia powiada się, że XXI wiek jest bezprecedensowym cywilizacyjnym, aczkolwiek ciągle tajemniczym „okresem technologii” („age of technology”) także w rozwoju środków masowego przekazu. Nie wiadomo jeszcze, do czego doprowadzą owe nowe technologie, szczególnie AI: czy do powszechnej prosperity i szczęścia, czy też do uniwersalnej katastrofy i nieszczęścia ludzkości (gdyby, nie daj Boże, wymknęły się one spod kontroli człowieka)?</p>
<p>Usprawiedliwienie i pytanie osobiste: po co ja opisałem powyżej, syntetycznie, ale zapewne dosyć wnikliwie i dokładnie, tak bardzo długą ewolucję częściowo kryminogennych środków masowego przekazu? Odpowiadam: uczyniłem tak w mocnym przekonaniu, że genialni wynalazcy i promotorzy tych środków oraz ich kontekstu (np. elektryczność, drukarstwo, Internet, AI) chcieli, aby służyły one (środki) dobru społecznemu; a nie spodziewali się niewątpliwie, że będą one również stymulować, promować, czy też usprawiedliwiać komercyjnie (a jakże) przestępczość na całej planecie Ziemia. Takoż mamy do czynienia z niebezpiecznym dualizmem i przeciwieństwem mediów: pozytywy i negatywy oraz dobro i zło. Zobaczymy, który z tych czynników zwycięży w ostatecznym rozrachunku? Póki co jednak, główne kryterium analityczne zastosowane w niniejszym opracowaniu i zarazem istotna trudność polega na tym, aby przyjąć reprezentatywny medialny miernik większościowy w doborze i w ocenie bardzo licznych rodzajów przestępstw występujących w poszczególnych krajach, w regionach i w skali światowej.</p>
<h2>Medialne stymulowanie przestępczości:</h2>
<p>W prezentowaniu aktów przestępczych na świecie z reguły występuje w mediach wypaczanie realnego obrazu sytuacji. Wyolbrzymiane i koloryzowane są najgroźniejsze i najbardziej dramatyczne spośród tych przestępstw, jak np.: morderstwa, gwałty itp.; a jednocześnie ignoruje się kradzieże mienia oraz rozmaite społeczne uwarunkowania przestępczości. Tymczasem ta druga kategoria wykroczeń stanowi zdecydowaną większość przestępstw popełnianych na świecie. Preferuje się przy tym tanie sensacyjki, a nie rzeczywiste przestępstwa, w związku z czym realne tragedie ludzkie prezentowane są w serialach rozrywkowych. Potęguje to panikarskie nastroje w społeczeństwie oraz prowadzi do zaostrzania przepisów prawa i wyroków sądowych. Słowem, szerzenie sensacyjnych, wypaczonych, wyolbrzymionych bądź lekceważonych, niesprawdzonych kontekstów i kłamliwych informacji o przestępczości jest dość powszechnym zjawiskiem w światowej praktyce medialnej. Celem pozyskiwania odbiorców lub zarabiania pieniędzy, redakcje stosują przy tym szeroką gamę zabiegów poczynając od pilnych wiadomości (breaking news np. w BBC) do zwiastunów programowych czy tekstowych (teaser news); oraz koncentrują się na perypetiach tzw. idealnych ofiar (ideal victims), za które uważają, w szczególności, białe kobiety i dzieci wywodzące się z warstw średnich, a znacznie mniej osoby (ofiary) pochodzące z marginesu społecznego. Generalnie, jako główni przestępcy ukazywani są w mediach obywatele wywodzący się z „gorszych ras” oraz ludzie ubodzy. Taka prymitywna metodologia to nic innego jak dyktatura medialna oraz manipulowanie świadomością społeczeństwa, które i tak uważa, iż skala przestępczości jest większa od tej podawanej do wierzenia oficjalnie lub medialnie.</p>
<p>Ponadto, istnieją poważne rozbieżności pomiędzy ukazywaniem sprawców oraz ofiar przestępstw, także wedle kryteriów rasowych (biali a murzyni), czy też religijnych (chrześcijanie a muzułmanie). Z danych statystycznych wynika, że mężczyźni, szczególnie młodzi, popełniają około 90% wszystkich przestępstw na świecie. Z relacji prasowych wynika też, że wywodzą się oni głównie ze środowisk miejskich, z mniejszości narodowych, szczególnie ciemnoskórych, z grup tzw. opryszków ulicznych (street offenders), z rozmaitych gangów, handlarzy narkotyków, uzbrojonych, agresywnych oraz niewykształconych przestępców; jak również spośród zdeprawowanych i wykolejonych kobiet określanych jako szokujące anomalie oraz jako syreny, którymi można manipulować („manipulative sirens”) i in. Na ogół miasta są prezentowane w mediach jako niebezpieczne środowiska społeczne przeżarte przestępczością, zaś obszary wiejskie ukazywane są jako z gruntu bezpieczne wyjątki, gdzie przestępczość jest traktowana jako anomalia. Odrębnym poważnym problemem w skali masowej (globalnej) są sławetne i dość łatwe do upowszechniania w mediach tzw. fake news, czy też najzwyklejsze kłamstwa na ogół niedementowane. W związku z tym odbiorcy takich śmieci medialnych napotykają na niemałe trudności z odróżnianiem faktów od fikcji (fałszerstw), czy prawdy od kłamstwa.</p>
<p>Występuje również ostra rywalizacja o klientów (odbiorców) pomiędzy mediami na zasadach: „kto pierwszy ten lepszy” oraz „kto podaje maksymalne sensacje, to też jest lepszy”? Ale przecież to nieprawda! Bowiem pogoń za pieniądzem i wulgarna komercjalizacja mediów niweczy coraz bardziej ich oryginalną uczciwą misję dziejową. W odbiorze społecznym takie negatywne praktyki sprawiają wrażenie stymulowania i wzrostu przestępczości, potęgują strach i gorszące zachowania szczególnie wśród nieświadomej młodzieży. W grach internetowych oraz w mediach społecznych (social media, np. Snapchat, TikTok, Facebook i in.) jest ona (młodzież) zachęcana do nielegalnego postępowania, do handlu bronią i narkotykami, do szybkiego bogacenia się (get-rich-quick) i do wielu innych przestępstw, np. seksualnych, rabunkowych, narkomanii, napadów agresywnych (nożownicy) itp. Za wybitnie proprzestępcze media uważane są rozmaite programy telewizyjne, filmy dokumentalne i tzw. podcasty, a także książki oraz inne publikacje ukazujące rzeczywiste przestępstwa (real-life crimes), śledztwa i rozprawy sądowe. Propagandzie kryminalnej służą także coraz liczniejsze smartfony, cyfrowe programy rozrywkowe, które – podobnie jak media społeczne – ukazują przestępczość jako swoistą mieszaninę sensacyjnych czy ekstremalnych prezentacji dziennikarskich dla zwykłych obywateli z wyolbrzymianiem elementów przemocy oraz bezpośrednich powiązań pomiędzy społeczeństwem a siłami porządkowymi.</p>
<p>Można by mnożyć kryminogenne zarzuty tego rodzaju pod adresem mediów na świecie, ale postaram się usystematyzować poniżej jedynie priorytetowe spośród tych karygodnych uchybień, które powodują, że media są, nolens volens, stymulatorami przestępczości:</p>
<ol>
<li>Prawdziwe i nieprawdziwe publikacje (fiction stories) na tematy kryminalne występują prawie we wszystkich mediach na świecie;</li>
<li>Wieści prawdziwe i nieprawdziwe koncentrują się przeważnie na najgroźniejszych przestępstwach wobec pojedynczych osób (jednostek);</li>
<li>Istnieją poważne rozbieżności (dysproporcje) pomiędzy ilością oraz jakością informacji o przestępcach krzywdzących dzieci (czyli minimalizowanie pedofilii) oraz o ich coraz liczniejszych ofiarach (niewinnych dzieciach);</li>
<li>Zagrożenia powodowane przez media w sprawach kryminalnych są pod każdym względem większe od danych oficjalnych; bowiem media eksponują przesadnio najcięższe zbrodnie, morderstwa, przemoc, cierpienia ofiar (wedle zbrodniczego hasła: „if it bleeds, it leads” = „jeśli krwawi, to dobrze”) oraz rozmaite niezwykłe wykroczenia; a natomiast raczej lekceważą one (media) kradzieże materialne bez siłowej przemocy czy też wykroczenia urzędnicze. Szczegółowa i naukowa analiza sytuacji – vide załącznik [1].</li>
<li>Media ukazują z reguły „sukcesy bohaterskiej policji” oraz niby obiektywnego wymiaru sprawiedliwości w zakresie walki z przestępczością, a tylko z rzadka krytykują te instytucje, które dość często wykorzystują materiały internetowe w dochodzeniach oraz w rozprawach sądowych;</li>
<li>Cierpienia i męczarnie wielu ofiar przestępstw stają się nierzadko inspiracją i wiodącymi wątkami publikacji, utworów czy nawet różnorodnych dzieł na główne tematy kryminalne;</li>
<li>Zdecydowana większość gazet, a także wydawnictw funkcjonuje z inspiracji i z nakazów ideologiczno-politycznych, a tylko ich niewielka część stara się zachowywać pozory neutralizmu bądź obiektywizmu profesjonalnego;</li>
<li>Istnieje ewidentne rozdwojenie jaźni czy wręcz dylemat wśród mediów: albo powinny być one li tylko obserwatorami, czy też aktywnymi uczestnikami walki z przestępczością? (Nota bene: w niektórych kręgach dziennikarskich dylemat ten formułowany jest nieco bardziej obrazowo i dosadnie, a mianowicie: czy żurnalista powinien być wywrotowcem propagandowym wobec przestępstw, czy ich społecznym kontrolerem, czy też biernym i bezczynnym konsumentem gumy do żucia? Zdrowy rozsądek każe opowiedzieć się za dwiema pierwszymi możliwościami tego rozwiązania, choć da się przecież żuć gumę także w trakcie efektywnego pełnienia czynności zawodowych, czy też wykonywania obydwu ww. głównych powinności dziennikarskich).</li>
</ol>
<h2>Konieczność przemian jakościowych:</h2>
<p>Bez nich nie udałoby się doprowadzić do już bardzo potrzebnej poprawy sytuacji oraz do raczej względnej normalizacji stosunków na linii media – przestępczość. Istnieje, w szczególności, pilna potrzeba ograniczenia albo też wyeliminowania nader szkodliwego oddziaływania mediów społecznych na ekspansję przestępczości. Chodzi głównie o następujące media: Facebook (3 mld użytkowników), Instagram (też 3 mld), YouTube (2,5 mld), WhatsApp (3 mld) i TikTok (2 mld). Właśnie te media łatwe w upowszechnianiu, stymulują, w szczególności, przestępczość jako swoiste platformy służące propagowaniu tzw. bezpośrednich wykroczeń, jako aktywne katalizatory najgroźniejszych przestępstw oraz jako instrumenty służące planowaniu bezprawnych poczynań. Około 80% ludności świata (= 6,3 mld obywateli) będzie korzystać z mediów społecznych do roku 2028. Już teraz około 90% młodzieży świata korzysta z mediów społecznych, które funkcjonują również jako instrumenty poczynań przestępczych, a nawet jako dość pewne źródło dokumentacji cyfrowej dla wymiaru sprawiedliwości. Ponadto, światowe programy telewizyjne zawierają (w granicach od 57% do 90%) elementy działalności przestępczej i przemocy, czyli średnio 10 „wyczynów” tego rodzaju na godzinę (!).</p>
<p>W kryminogennej działalności mediów zasadniczych reform oraz gruntownych przemian jakościowych na lepsze wymagają zwłaszcza te rodzaje przestępstw, w których stosowana jest brutalna czy też śmiercionośna przemoc, jak np.: morderstwa, zabójstwa, napady, porywanie dzieci, rabunki, włamania, kradzieże, podpalenia, niszczenie cudzej własności, okradanie sklepów itp. Dogłębnej rewizji, złagodzenia i poprawienia jakości publikacji medialnych wymagają także te spośród nich, które dotyczą: zawłaszczenia cudzych dóbr materialnych, fałszerstw, oszustw, prania brudnych pieniędzy, przemytu transgranicznego, handlu narkotykami, łapownictwa, korupcji i przekupstw, przestępstw cybernetycznych, kradzieży, niszczenia oraz zniekształcania danych komputerowych (hacking, hakerzy), szantażowania i terroryzowania celem wymuszenia wartości materialnych od ofiar etc. W działalności medialnej wyróżnia się siedem grup przestępstw „ulubionych” i komentowanych przez dziennikarzy; są to następujące przestępstwa: – uliczne (na widoku); – bez ofiar, czyli za zgodą zainteresowanych stron (np. prostytucja); – polityczne; – urzędnicze; – zorganizowane (organized crimes); – transgraniczne i – cybernetyczne.</p>
<p>Dzięki „pomocy” medialnej największy światowy rozgłos wszechczasów uzyskały takie kryminały jak: – ucieczka z więzienia Alcatraz; porwanie i zabicie synka słynnego lotnika Charles’a Lindbergh’a w 1932 r.; Black Dahlia (faktyczne nazwisko: Elisabeth Short) zamordowana okrutnie w Los Angeles, w roku 1947; – Bonnie and Clyde, słynna para przestępców, morderców, rabusiów i gangsterów amerykańskich z okresu I wielkiego kryzysu gospodarczego; – obrabowanie na sumę 2,6 mln funtów (w 1963 r.) pociągu pocztowego w Wielkiej Brytanii itp. Za największego rabusia/oszusta finansowego uważany jest Amerykanin Bernie Madoff, który ukradł klientom 65 mld USD. Potencjalni przestępcy skrzętnie korzystają z „instrukcji” lansowanych przez mass media, zwłaszcza jeśli chodzi o śledzenie rynku kryminalnego, określanie „celów ataku”, oszustw, koordynacji i kamuflowania nielegalnych postępków. Wśród nich I miejsce w skali światowej zajmują: – kradzieże, a kolejne miejsca to: II – włamania, III – napaści, IV – wykroczenia cybernetyczne i V – handel narkotykami.</p>
<p>Główne szkody dla ludzi wynikające z kryminalnego funkcjonowania mediów społecznych (i innych) są następujące: pogłębianie niepokoju, strachu i depresji u ludzi oraz braku szacunku do samego siebie, wzrost do 90% globalnego wskaźnika morderstw popełnianych przez mężczyzn oraz, głównie, szerzenie prostytucji i defraudacji finansowych wśród kobiet. Około 30% wszystkich programów telewizyjnych na świecie zawiera takie czy inne elementy dotyczące przestępczości, służb porządkowych i wymiaru sprawiedliwości. Myanmar zajmuje niechlubne pierwsze miejsce na świecie w zakresie przestępczości zorganizowanej, która popełnia tam aż 8,08 przestępstw tego rodzaju na każde 10 wykroczeń notowanych w tym kraju. W ogólności, światowa czołówka w zakresie wskaźników przestępczości (crime index) jest następująca: 1. Wenezuela – 84%; 2. Papua Nowa Gwinea – 81%; 3. Haiti – 80%; 4. Afryka Południowa – 77% i 5. Afganistan – 76%. Zaś kraje wolne od powszechnej plagi przestępczości są następujące: Islandia, Singapur, Katar, Japonia, Szwajcaria i Zjednoczone Emiraty Arabskie.</p>
<p>W świetle przedstawionej sytuacji – pozytywnych i radykalnych uregulowań wymagają pilnie (w pierwszym rzędzie) następujące kluczowe negatywne problemy:</p>
<ol>
<li>Ograniczenie niepokojów i depresji w społeczeństwach w wyniku używania social mediów;</li>
<li>Zmniejszenie ich oddziaływania na stymulowanie: poczynań przestępczych, obraźliwych i złośliwych wypowiedzi, krzywdzących opinii, gróźb, pomówień i fałszywych plotek itp.;</li>
<li>Zwiększenie wydzielania dopaminy w układzie nerwowym i uzależnienie pacjenta od tej dolegliwości;</li>
<li>Ograniczenie zdolności do koncentracji oraz do zapamiętywania (pamiętania) w życiu, w pracy i w nauce;</li>
<li>Bezsenność i zakłócenia snu;</li>
<li>Ukazywanie „idealnych” przestępczych typów i zachowań może powodować deformacje cielesne, niestrawność itp.;</li>
<li>Brak poszanowania dla prywatności osobistej i wykorzystywanie danych dotyczących obywateli często bez ich zgody;</li>
<li>Tworzenie fake news, kradzież danych oraz informacji personalnych;</li>
<li>Powodowanie chronicznego stresu i przygnębienia oraz obaw danej osoby o jej ewentualne wyłączenie z obiegu (z sieci);</li>
<li>Kreowanie uczucia i skłonności do samobiczowania (self-harm) oraz rozpowszechnianie fake-newsów do naśladowania czy też do praktycznego użytku przez kolejnych kryminalistów.</li>
</ol>
<p>Pozytywnych zmian i korekt wymagają także liczne inne anomalie, jak np.: rola mediów jako czynnych kreatorów przestępczości, stosowanie tzw. etyki gangsterskiej, wyolbrzymianie i deformowanie przestępstw w mediach, dyskryminowanie przestępców o różnych kolorach skóry, innowierców, migrantów, tuziemców, inwalidów, kobiet, dzieci, młodzieży i in. Nader często są oni ukazywani jako „idealni złoczyńcy” czy też jako „idealne ofiary” usiłujące naśladować ukazywane oraz serwowane im wzorce zachowań kryminalnych. Sprawcy urzędniczych przestępstw (corporate crimes) są z reguły lepiej (łagodniej) traktowani przez media i sądy niż tzw. ulicznicy (przestępcy uliczni = street crimes). Główne popularne media stymulujące przestępczość, „true crime media”, są następujące: programy telewizyjne, filmy dokumentalne, podcasty oraz książki o treściach ukazujących rzeczywiste przestępstwa (real-life crimes), dochodzenia i rozprawy sądowe, zbrodnie transgraniczne itp. Można wyodrębnić najważniejsze przyczyny przestępstw publikowanych w mediach: – trudności gospodarcze, – deprawacja środowiska przestępczego, – nadużycia środków materialnych, – złe doświadczenia i wspomnienia z okresu dzieciństwa i młodości, – indywidualne wady biologiczne i psychologiczne, – ubóstwo i bezrobocie, przeludnienie w dzielnicach miast, – uzależnienie od napojów alkoholowych i narkotyków etc. Młodzi ludzie w wieku 21–25 lat stanowią większość skazańców na świecie.</p>
<h2>Perspektywy, uogólnienia i wnioski:</h2>
<p>Mój główny wniosek jest realistyczny teoretycznie, ale smutny i przygnębiający w praktyce. Bowiem powyższe rozważania świadczą o tym, że znaczna część pazernych mediów działających na świecie nie zrezygnuje łatwo ze swych dochodów z poczynań i z publikacji pro-kryminalnych; oraz – co więcej – że będzie ona stymulować je jako lukratywne mechanizmy oraz źródła zarabiania niemałych pieniędzy (które rzekomo „nie śmierdzą” – „pecunia non olet”). Media są raczej skłonne do tego, aby różnicować i rozszerzać kręgi odbiorców oraz asortyment swoich niecnych „utworów”. Jednak na razie nie ma skutecznych sposobów powstrzymania tego niegodziwego wręcz haniebnego procederu żerującego bezceremonialnie na licznych ludzkich tragediach i nieszczęściach; procederu przynoszącego sromotę, wstyd i hańbę rodzajowi ludzkiemu oraz jego humanistycznym ideałom. Przeto, z bólem w sercu muszę stwierdzić, że nie dostrzegam, w niezbyt odległej perspektywie, realnych możliwości uzdrowienia oraz normalizacji stosunków na linii media – przestępczość; ta bowiem, poczynając od upowszechnienia filmu, radia, telewizji oraz Internetu, stała się nieodłącznym elementem i instrumentem funkcjonowania mediów, szczególnie mass- i social mediów. Mają one do wyboru dwie opcje kluczowego dylematu: zmniejszenie lub zwiększenie przestępczości albo wybranie dobra czy zła? Jednak media preferują, póki co, drugie (gorsze) ewentualności w obydwu przypadkach.</p>
<p>Ale trzeba mimo wszystko podejmować rychło skuteczne i kompleksowe starania celem powstrzymania pędzącej lawiny medialnego zbrodniczego zła; przy czym proces regeneracji należy rozpocząć niezwłocznie oraz efektywnie poczynając od głównych sprawców nieszczęścia, czyli od: właścicieli mediów, ich odbiorców i prenumeratorów, dziennikarzy, publicystów, fotografów, kamerzystów, prasoznawców, sponsorów, wydawców, cenzorów (tu i ówdzie) etc.; ale również od promotorów i od odbiorców materiałów kryminogennych. Za nic w świecie media nie powinny być agentami i propagandystami przestępczości! Zobaczymy, czy świadomość palącej potrzeby i konieczności podejmowania rychło globalnych działań naprawczych dotrze do wszystkich zainteresowanych oraz czy przyniosą one (działania) zbawienne skutki dla nadawców oraz dla odbiorców skażonych produktów medialnych? Biorąc jednak pod uwagę dotychczasowe zaniedbania w światku medialnym, cynizm, egocentryzm, pazerność, brak realizmu oraz dobrej woli pośród decydentów i wykonawców, obawiam się, że będzie to ewentualnie proces powolny, mozolny i chyba o dużo za mało skuteczny? Znamienne, że czołowe organizacje i stowarzyszenia dziennikarskie (np. Międzynarodowa Federacja Dziennikarzy = Federation Internationale des Journalistes, FIJ, której jestem członkiem) są raczej bezsilne bądź bezradne w obliczu globalnej nawałnicy kryminalizacji mediów.</p>
<p>Jednako, w niezbędnym oraz już znacznie spóźnionym procesie jakościowej normalizacji oraz poprawienia stosunków między mediami a przestępcami konieczne jest także uwzględnienie innych ważnych zjawisk i uwarunkowań takich jak szybko postępująca globalizacja przestępczości, szczególnie transgranicznej, co stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa poszczególnych narodów i państw oraz całego świata. Granice, restrykcje i bariery graniczne nie stanowią już przeszkody dla przestępców! Media stworzyły też swoistą obsesję w środowiskach młodzieży popychając ją nieuchronnie w kierunku makroświatka przestępczego, czego świadectwem są np. napady, krwawe okaleczenia i morderstwa popełniane przez młodocianych nożowników (tzw. knife crimes). Są one dramatycznym przykładem brutalności i okrucieństw podsycanych właśnie przez media; także w naszej Polsce i w całej Europie, gdzie postępuje niebywała kryminalizacja mediów; głównymi aktorami w niej są non stop np. niektórzy decydenci, prokuratorzy, sędziowie, policjanci, donosiciele (tzw. sygnaliści – o ironio) i in. W opisanej dramatycznej sytuacji niezbędne są nowe przepisy prawa krajowego i międzynarodowego oraz skuteczne poczynania praktycznie zgodnie z wymaganiami współczesnego wieku cyfrowego (digital age) oraz z wieloma bezprecedensowymi możliwościami zapewnianymi przez fenomenalny postęp naukowo-techniczny także w sferze medialnej. Finalizując te dość dramatyczne (sorry!), acz szczere rozważania, pragnę poinformować Szanownych Czytelników, że zazwyczaj kończę swe opracowania na tematy międzynarodowe akcentami umiarkowanego optymizmu; tym razem jednak – będąc realistą – muszę stać się umiarkowanym pesymistą, jeśli chodzi o dalsze relacje pomiędzy niektórymi mediami a przestępcami. Obym się mylił!?</p>
<h2>Załączniki</h2>
<p>[1] – analiza pt. <a href="https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/Zalacznik-1-–-Robert-Reiner-Media-made-Criminality-plik-od-Sylwestra-Szafarza.pdf" target="_blank" rel="noopener noreferrer">„Media-made Criminality; the Representation of Crime in the Mass Media”</a>, by Robert Reiner (z Internetu);</p>
<p>[2] – opracowanie pt.: <a href="https://wiedzaochinach.pl/wp-content/uploads/2026/11/Zalacznik-2-–-Roux-Demare-Adaptation-of-the-Penal-Response-plik-od-Sylwestra-Szafarza.pdf" target="_blank" rel="noopener noreferrer">„Adaptation of the Penal Response to the Globalization of Criminality”</a>, by Francois-Xavier Roux-Demare (z Internetu).</p>
<p>Artykuł <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl/szalenstwo-kryminalne-w-mediach-swiatowych/">Szaleństwo kryminalne w mediach światowych</a> pochodzi z serwisu <a rel="nofollow" href="https://wiedzaochinach.pl">Wiedza o Chinach</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://wiedzaochinach.pl/szalenstwo-kryminalne-w-mediach-swiatowych/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">3369</post-id>	</item>
	</channel>
</rss>
