W Kairze zakończyła się konferencja, która dobrze pokazuje nowy etap relacji Chin ze światem arabskim. Nie chodzi już tylko o ropę, porty i wielkie kontrakty infrastrukturalne. Coraz większe znaczenie mają media, think tanki, technologie cyfrowe, zielona energia i własny język opisu świata, który państwa rozwijające się chcą budować poza zachodnimi ramami debaty.
Dwudniowa konferencja medialno-think tankowa Globalnego Południa odbyła się w siedzibie Ligi Państw Arabskich. Według Xinhua wzięło w niej udział około 250 przedstawicieli z ponad 110 mediów, think tanków, instytucji rządowych, przedsiębiorstw i organizacji międzynarodowych z Chin oraz państw arabskich.
Wydarzenie współorganizowały Xinhua i Liga Państw Arabskich. Hasłem przewodnim była budowa chińsko-arabskiej wspólnoty o wspólnej przyszłości. To formuła znana z chińskiej dyplomacji, ale w Kairze dostała konkretną treść: więcej współpracy medialnej, eksperckiej, technologicznej i gospodarczej.
Na zakończenie przyjęto dokument dotyczący współpracy mediów. Uczestnicy zapowiedzieli silniejsze kontakty między redakcjami i ośrodkami analitycznymi, wymianę doświadczeń oraz rozwój współpracy w technologiach medialnych i transformacji cyfrowej.
Media jako część dyplomacji
Dla Chin media i think tanki nie są dodatkiem do polityki zagranicznej. Są jednym z jej narzędzi. Pekin od lat rozwija kanały komunikacji z państwami Globalnego Południa, aby tematy rozwoju, bezpieczeństwa, modernizacji i suwerenności nie były opisywane wyłącznie z perspektywy Zachodu.
Państwa arabskie mają podobny interes. Region przez dekady był często przedstawiany głównie przez pryzmat konfliktów, ropy i kryzysów. Kontakty z chińskimi redakcjami i instytucjami analitycznymi dają mu szansę na mocniejszą obecność w międzynarodowym obiegu informacji.
W Kairze mocno wybrzmiał właśnie ten wątek: państwa rozwijające się chcą nie tylko reagować na cudze diagnozy, ale też tworzyć własne ramy opisu świata.
Kair nie był przypadkowym miejscem
Siedziba Ligi Państw Arabskich nadała konferencji wyraźną rangę polityczną. Kair od dekad pozostaje jednym z najważniejszych miejsc koordynacji świata arabskiego, a Egipt jest dla Chin kluczowym partnerem w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie.
Sekretarz generalny Ligi Państw Arabskich Ahmed Aboul Gheit mówił podczas otwarcia o potrzebie budowania konsensusu i wspierania bardziej sprawiedliwego porządku międzynarodowego. Prezes Xinhua Fu Hua przedstawił relacje chińsko-arabskie jako znajdujące się w najlepszym okresie w historii.
Ten rok ma dodatkowe znaczenie. Przypada 70. rocznica ustanowienia relacji dyplomatycznych między Chinami i państwami arabskimi. Chiński ambasador w Egipcie Liao Liqiang przypomniał też wystąpienie Xi Jinpinga w siedzibie Ligi Państw Arabskich sprzed dekady, przedstawiając je jako jeden z ważnych punktów odniesienia dla polityki Pekinu wobec regionu.
Od ropy do przemysłu
Przez lata współpraca chińsko-arabska kojarzyła się przede wszystkim z energetyką. Ten filar pozostaje ważny, ale coraz częściej obejmuje nie tylko handel surowcami, lecz także rafinerie, petrochemię, odnawialne źródła energii i lokalne łańcuchy produkcji.
Xinhua wskazuje tu m.in. na saudyjską rafinerię Yanbu Aramco Sinopec Refining Company, wspólne przedsięwzięcie Saudi Aramco i Sinopec. Zakład działa od 2016 roku, a jego rozbudowa ma zwiększyć produkcję bardziej zaawansowanych wyrobów petrochemicznych.
Podobny kierunek widać w Egipcie. Chińsko-egipska strefa współpracy gospodarczo-handlowej TEDA Suez przyciągnęła do końca 2025 roku ponad 200 przedsiębiorstw i stworzyła ponad 10 tysięcy lokalnych miejsc pracy. To przykład modelu, w którym chińskie firmy przenoszą część aktywności bliżej lokalnych rynków: budują zakłady, zaplecze usługowe i miejsca pracy.
Premier Egiptu Mostafa Madbouly, spotykając się w Kairze z prezesem Xinhua, wskazywał na znaczenie chińskich inwestycji, handlu i turystyki. Podkreślał również udział chińskich firm w projektach infrastrukturalnych w Nowej Stolicy Administracyjnej.
Technologie i zielona energia
Drugim kierunkiem są technologie cyfrowe. Plany rozwojowe państw arabskich, takie jak Saudi Vision 2030, Qatar National Vision 2030 czy UAE Centennial Plan 2071, coraz częściej łączą się z chińskim doświadczeniem w 5G, centrach danych, płatnościach mobilnych i inteligentnych miastach.
W regionie rozwijają się chińskie firmy technologiczne, w tym Huawei i Alibaba. Ich centra w Rijadzie, Dubaju i Kairze pokazują, że Bliski Wschód staje się nie tylko odbiorcą infrastruktury, ale też ważnym miejscem dla cyfrowej ekspansji chińskich przedsiębiorstw.
Rosnące znaczenie ma także zielona energia. Chińskie firmy fotowoltaiczne budują duże projekty w Omanie, Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Egipcie. Według danych przywołanych przez Xinhua eksport chińskich modułów fotowoltaicznych na Bliski Wschód i do Afryki Północnej w pierwszych dwóch miesiącach 2026 roku osiągnął wartość 5,8 miliarda juanów, czyli około 850 milionów dolarów.
Dla państw arabskich to część dywersyfikacji gospodarek. Dla Chin — potwierdzenie, że ich przewaga w zielonych technologiach może być ważnym elementem relacji z regionem, który przez dekady opierał swoją pozycję głównie na paliwach kopalnych.
Beidou, satelity i Jedwabny Szlak
Współpraca chińsko-arabska sięga też kosmosu. W Tunezji działa centrum systemu nawigacji satelitarnej Beidou, wykorzystywane m.in. w rolnictwie precyzyjnym, planowaniu miejskim i monitorowaniu klęsk żywiołowych.
W grudniu 2023 roku Chiny wyniosły na orbitę egipskiego satelitę teledetekcyjnego MisrSat-2. Według Xinhua projekt ten dał Egiptowi pełniejsze zdolności w zakresie montażu, integracji i testowania satelitów.
Podczas konferencji odbyła się także wystawa poświęcona kulturze Jedwabnego Szlaku. W chińskiej dyplomacji takie elementy nie są dekoracją. Mają łączyć projekty gospodarcze z pamięcią historyczną, kulturą i opowieścią o długim trwaniu kontaktów między Chinami a światem arabskim.
Globalne Południe buduje własne instytucje
Xinhua podkreśla, że sieć medialno-think tankowa Globalnego Południa, zainicjowana przez agencję w 2024 roku, objęła już ponad 1000 mediów, think tanków, instytucji rządowych i organizacji międzynarodowych z 95 państw i regionów.
To jeden z najważniejszych wymiarów kairskiego spotkania. Chiny i państwa arabskie nie ograniczają się do deklaracji o przyjaźni. Budują instytucje, kanały wymiany i język, który ma wzmacniać pozycję państw rozwijających się w debacie o globalnym zarządzaniu.
Dokument o współpracy medialnej jest więc czymś więcej niż protokołem po konferencji. Wyznacza kolejny etap relacji, w których energia, technologie, media i dyplomacja coraz częściej pracują razem. Następnym sprawdzianem będzie to, ile z kairskich deklaracji przełoży się na stałe projekty między chińskimi i arabskimi instytucjami.
Źródła
- Xinhua: Global South Media and Think Tank Forum Chinese-Arab Partnership Conference opens in Cairo
- Xinhua: Chinese-Arab Partnership Conference releases outcome document on media cooperation
- Xinhua: What to know about ever-deepening China-Arab cooperation?
- Xinhua: Egypt ready to enhance comprehensive strategic partnership with China, says PM
