Zwycięstwo Luiza Inácia Luli da Silvy w wyborach prezydenckich w Brazylii pozwala utrzymać dotychczasowy kierunek stosunków z Chinami. Pekin widzi w jego reelekcji możliwość dalszego rozwoju współpracy gospodarczej i politycznej, a także wspólnych działań w ramach BRICS i na rzecz państw Globalnego Południa.

Lula zwyciężył w drugiej turze wyborów 25 października, zdobywając 51,79 proc. ważnych głosów. Jego rywal, senator Flávio Bolsonaro z Partii Liberalnej, otrzymał 48,21 proc. Obecny prezydent odrobił straty z pierwszej tury i jako pierwszy kandydat w historii współczesnych brazylijskich wyborów prezydenckich wygrał dogrywkę, mimo że wcześniej zajął drugie miejsce. 5 stycznia 2027 roku rozpocznie czwartą, czteroletnią kadencję.

Zwycięstwo Luli spotkało się z gratulacjami przywódców państw Ameryki Łacińskiej, w tym Meksyku, Urugwaju, Kuby, Paragwaju, Panamy i Boliwii. W swoich wypowiedziach wskazywali oni zarówno na demokratyczny charakter rozstrzygnięcia, jak i znaczenie dalszej współpracy regionalnej.

Do gratulacji przywódców Ameryki Łacińskiej przyłączyły się również Chiny. Podczas konferencji prasowej 26 października rzecznik tamtejszego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Guo Jiakun odniósł się do wyniku ogłoszonego przez brazylijski Najwyższy Trybunał Wyborczy i potwierdził gotowość Pekinu do dalszego rozwijania z Brazylią wspólnoty wspólnej przyszłości. Pytany o kwestionowanie rezultatu przez pokonanego kandydata, podkreślił, że Chiny szanują wybór brazylijskiego społeczeństwa.

Jak zauważył dziennik „Global Times”, rezultat głosowania ma znaczenie wykraczające poza politykę wewnętrzną Brazylii. Kontynuacja prezydentury Luli sprzyja utrzymaniu regularnych kontaktów dyplomatycznych z Pekinem, pogłębianiu powiązań gospodarczych oraz koordynowaniu stanowisk obu państw w BRICS i innych formatach wielostronnych.

Pan Deng, dyrektor Centrum Prawa Ameryki Łacińskiej i Karaibów przy Chińskim Uniwersytecie Nauk Politycznych i Prawa, ocenił w rozmowie z „Global Times”, że wynik wyborów zapewnia stosunkom chińsko-brazylijskim stabilność i przewidywalność na kolejne cztery lata. Zwrócił uwagę na znaczenie porozumień osiągniętych podczas wizyty Luli w Chinach w 2023 roku oraz późniejszych spotkań przedstawicieli obu państw. Jego zdaniem współpraca z Chinami ma w Brazylii szerokie poparcie polityczne, choć nowy rząd będzie musiał uwzględnić układ sił w parlamencie.

O intensywności chińsko-brazylijskiego dialogu świadczy m.in. spotkanie Wanga Yi z Celso Amorimem, specjalnym doradcą prezydenta Brazylii, które odbyło się 16 września w Pekinie. Wang Yi, minister spraw zagranicznych Chin i szef Biura Komisji Spraw Zagranicznych KC KPCh, wskazywał na potrzebę pogłębiania współpracy strategicznej, a Amorim zapewniał o gotowości Brazylii do realizacji ustaleń przywódców obu państw. Podkreślił również znaczenie rozwijania wspólnoty wspólnej przyszłości na rzecz bardziej sprawiedliwego świata i zrównoważonego rozwoju.

Istotnym fundamentem dwustronnych relacji jest handel. Chiny od lat są największym partnerem handlowym Brazylii, a wartość wymiany między oboma państwami od stycznia do września 2026 roku osiągnęła rekordowe 143,3 mld dolarów. Brazylijski eksport do Chin wyniósł w tym okresie 84,7 mld dolarów, o 12 proc. więcej niż rok wcześniej, natomiast import z Chin wzrósł o 9,9 proc., do 58,6 mld dolarów. Tym samym Brazylia wypracowała nadwyżkę handlową w wysokości około 26,1 mld dolarów.

Oprócz wymiany handlowej rośnie znaczenie chińskich inwestycji, które według „South China Morning Post” osiągnęły za dotychczasowej prezydentury Luli rekordowy poziom. Jego reelekcja stwarza warunki do realizacji kolejnych projektów, choć na ich kształt wpłyną również ambicje brazylijskiego rządu, który zabiega o rozbudowę krajowego przemysłu i zwiększenie udziału produkcji o wyższej wartości dodanej.

Chińscy eksperci dostrzegają szczególnie duży potencjał w energetyce odnawialnej, technologiach niskoemisyjnych, gospodarce cyfrowej i sztucznej inteligencji. Pan Deng zwraca również uwagę na możliwość rozbudowy współpracy kosmicznej, opartej na wieloletnim wspólnym programie satelitarnym, między innymi w obserwacji Ziemi, rolnictwie i zapobieganiu katastrofom naturalnym. Xu Shicheng, wiceprzewodniczący Chińskiego Towarzystwa Studiów Latynoamerykańskich, podkreśla natomiast rosnące znaczenie pojazdów elektrycznych, infrastruktury oraz zaawansowanych technologii.

W ocenie chińskich komentatorów dążenie Luli do wzmacniania autonomii strategicznej Brazylii, rozwoju gospodarczego i poprawy warunków życia społeczeństwa pozostaje zbieżne z chińskim podejściem do współpracy międzynarodowej. Oba kraje opowiadają się za większą rolą państw rozwijających się w kształtowaniu zasad światowej gospodarki i zarządzania międzynarodowego.

Perspektywy współpracy wykraczają jednak poza relacje dwustronne. Brazylia i Chiny mogą nadal wspólnie zabiegać o reformy Organizacji Narodów Zjednoczonych i Światowej Organizacji Handlu, współpracować w sprawach zadłużenia państw rozwijających się oraz podczas międzynarodowych negocjacji klimatycznych. Zdaniem Pan Denga działania te, podejmowane również w ramach BRICS, mogą zwiększyć wpływ Globalnego Południa na decyzje dotyczące światowej gospodarki i sprzyjać budowie bardziej wielobiegunowego ładu międzynarodowego.

Źródła: Xinhua, MSZ Chin, Global Times, South China Morning Post.