Od 15 września 2026 roku w Chinach obowiązują nowe przepisy dotyczące zarządzania wjazdem i wyjazdem z kraju. Rozporządzenie Rady Państwa uzupełnia system prawny funkcjonujący na podstawie ustawy o administracji wjazdem i wyjazdem obowiązującej od 2013 roku. Nowe regulacje wzmacniają ochronę bezpieczeństwa obywateli podróżujących za granicę, precyzują zasady stosowania zakazów wyjazdu i wjazdu oraz porządkują działalność firm pośredniczących w sprawach wizowych i migracyjnych.
Rozporządzenie Rady Państwa nr 841 zostało przyjęte 29 czerwca 2026 roku, podpisane przez premiera Li Qianga 22 lipca i weszło w życie 15 września. Jego celem jest dalsze uporządkowanie administracji wjazdem i wyjazdem, ochrona legalnych praw osób przekraczających granicę oraz zabezpieczenie suwerenności, bezpieczeństwa i interesów rozwojowych państwa. Nowe rozwiązania odpowiadają na zmiany, które nastąpiły wraz z rozszerzaniem międzynarodowych kontaktów Chin i rosnącą liczbą obywateli podróżujących za granicę.
Od wejścia w życie ustawy o administracji wjazdem i wyjazdem w 2013 roku skala ruchu transgranicznego wyraźnie wzrosła. Coraz więcej obywateli Chin wyjeżdża za granicę w celach turystycznych, rodzinnych, biznesowych, edukacyjnych i zawodowych, a jednocześnie zwiększa się liczba cudzoziemców odwiedzających Chiny. W praktyce pojawiły się także nowe wyzwania: oszustwa związane z dokumentami, nielegalne przekraczanie granicy, transgraniczny hazard i oszustwa telekomunikacyjne, działalność nierzetelnych pośredników oraz przypadki niezgodnego z prawem transferu technologii mogącego zagrozić bezpieczeństwu przemysłowemu i technologicznemu państwa.
Trzy przypadki, w których może zostać zastosowany zakaz wyjazdu
Nowe przepisy dokładniej określają sytuacje, w których wobec obywatela Chin można zastosować czasowy zakaz wyjazdu z kraju. Pierwsza dotyczy osób ukaranych aresztem administracyjnym za oszukańcze uzyskanie dokumentów wjazdowych lub wyjazdowych albo za nielegalne przekroczenie granicy. Po wykonaniu kary administracja imigracyjna może, zależnie od charakteru naruszenia i potrzeby zapobiegania dalszym naruszeniom prawa, wprowadzić zakaz wyjazdu na okres od sześciu miesięcy do trzech lat.
Druga sytuacja dotyczy obywateli Chin, którzy podczas pobytu za granicą dopuścili się działalności niezgodnej z prawem lub przestępstwa zagrażającego bezpieczeństwu albo interesom państwa. Po powrocie do Chin właściwe organy Rady Państwa lub, po odpowiednim potwierdzeniu sprawy, władze szczebla prowincjonalnego mogą zdecydować o zakazie ponownego wyjazdu trwającym od sześciu miesięcy do trzech lat.
Trzecia kategoria wiąże się z bezpieczeństwem przemysłowym i technologicznym. Jeżeli obywatel naruszy przepisy dotyczące kontroli eksportu albo zarządzania importem i eksportem technologii, a jego działanie może zagrozić bezpieczeństwu przemysłowemu lub technologicznemu Chin, właściwe organy odpowiedzialne między innymi za handel mogą zdecydować o zakazie wyjazdu. W tym przypadku rozporządzenie nie określa jednego z góry ustalonego maksymalnego okresu obowiązywania takiego środka.
Włączenie tej kategorii do nowych przepisów odpowiada rosnącemu znaczeniu ochrony zaawansowanych technologii, wiedzy przemysłowej i zgodnego z prawem transferu technologicznego. Oficjalne wyjaśnienia wskazują, że jednym z problemów obserwowanych w ostatnich latach były przypadki nielegalnego przenoszenia technologii za granicę po wyjeździe z kraju, mogące naruszać bezpieczeństwo przemysłowe i technologiczne Chin.
Bardziej precyzyjne zasady wobec cudzoziemców naruszających prawo
Rozporządzenie wprowadza również bardziej szczegółowe zasady dotyczące cudzoziemców. Osoba, która podczas ubiegania się za granicą o chińską wizę albo podczas składania wniosku o wjazd na przejściu granicznym przedstawi fałszywe materiały lub złoży nieprawdziwe oświadczenie, może otrzymać zakaz wjazdu do Chin na okres od jednego do pięciu lat.
Zakaz trwający od jednego do pięciu lat może zostać zastosowany także wobec cudzoziemca ukaranego karnie za naruszenie zasad ochrony granicy albo administracyjnie za oszukańcze uzyskanie dokumentów wjazdowych lub wyjazdowych bądź za nielegalne przekroczenie granicy. Okres liczony jest od wykonania odpowiedniej kary, o ile inne przepisy nie stanowią inaczej.
Przepisy obejmują ponadto osoby znajdujące się na chińskich listach środków odwetowych, liście podmiotów niewiarygodnych, liście podmiotów działających w złej wierze lub objęte innymi przewidzianymi prawem środkami ograniczającymi. W takich przypadkach administracja imigracyjna i organy wizowe wykonują zgodnie ze swoimi kompetencjami decyzje dotyczące odmowy wydania odpowiednich dokumentów albo odmowy wjazdu.
W oficjalnym komentarzu chińskie instytucje wskazują, że rozwiązanie wzmacnia prawne mechanizmy przeciwdziałania zagranicznym sankcjom, ingerencji oraz stosowaniu wobec Chin tzw. jurysdykcji eksterytorialnej. Pozwala to lepiej powiązać administrację wjazdem i wyjazdem z innymi instrumentami służącymi ochronie praw i interesów państwa.
Pisemna informacja i określona procedura
Nowe rozporządzenie nie ogranicza się do wskazania przypadków, w których można zastosować zakaz wyjazdu. Określa również procedurę podejmowania i wykonywania takich decyzji. Organ, który zgodnie z prawem decyduje o zakazie wyjazdu, powinien poinformować o tym administrację imigracyjną, a zainteresowanej osobie przekazać na piśmie informację o samym zakazie, jego powodach, podstawie prawnej oraz dostępnych środkach ochrony prawnej.
Wyjątek przewidziano w szczególnych sytuacjach, gdy ujawnienie takich informacji mogłoby wpłynąć na bezpieczeństwo państwa, prowadzenie postępowania karnego lub inne chronione prawem interesy. Administracja imigracyjna wykonująca decyzję przekazuje zainteresowanemu informacje zgodnie z treścią otrzymanego rozstrzygnięcia.
Oficjalne wyjaśnienia podkreślają, że rozwiązanie to służy wzmocnieniu ochrony legalnych praw osób objętych postępowaniem. Nowe przepisy przewidują również ochronę prywatności i danych osobowych: właściwe organy i ich pracownicy mają obowiązek zachowania poufności informacji poznanych podczas wykonywania swoich zadań, w tym tajemnic handlowych, prywatności i danych osobowych.
Większa odpowiedzialność pośredników wizowych i migracyjnych
Znaczną część nowych regulacji poświęcono firmom i osobom świadczącym usługi związane z wyjazdami zagranicznymi, wizami, emigracją i imigracją. Po zniesieniu w 2018 roku wcześniejszego systemu zezwoleń liczba takich podmiotów szybko rosła. Ułatwiały one podróżnym załatwianie formalności, ale w części przypadków pojawiały się także nieprawidłowości, nielegalne prowadzenie działalności oraz naruszenia praw klientów. Nowe przepisy ustanawiają więc jednolity system rejestracji pośredników.
Nowo utworzona firma świadcząca usługi pośrednictwa powinna dokonać rejestracji w miejscowym organie administracji imigracyjnej w ciągu 15 dni od rozpoczęcia działalności. Osoby pracujące bezpośrednio przy tego rodzaju usługach są rejestrowane za pośrednictwem swoich firm. Podmioty działające już przed wejściem regulacji w życie otrzymały 90 dni na dokonanie odpowiedniej rejestracji.
Firmy muszą być prawidłowo utworzone zgodnie z prawem, dysponować pracownikami posiadającymi odpowiednią wiedzę na temat regulacji wjazdowych i wyjazdowych, posiadać środki finansowe oraz zaplecze odpowiadające prowadzonej działalności. Obowiązkowe są także wewnętrzne systemy zarządzania personelem, szkoleniami, przechowywaniem dokumentacji, bezpieczeństwem danych i zgodnością z prawem.
Pośrednicy nie mogą publikować fałszywych informacji ani pozyskiwać klientów poprzez przesadzone lub wprowadzające w błąd reklamy. Zakazane jest przygotowywanie albo pomaganie w przygotowaniu fałszywych materiałów, wspieranie nielegalnego uzyskiwania wiz, dokumentów pobytowych i paszportów, bezprawne przekazywanie danych klientów oraz organizowanie lub ułatwianie działalności przestępczej o charakterze transgranicznym.
Zagraniczne przedsiębiorstwa i instytucje nie mogą bezpośrednio świadczyć takich usług na terytorium Chin. Jednocześnie przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym oraz kapitałem z Hongkongu, Makau i Tajwanu, które zostały legalnie utworzone na terytorium Chin, mogą prowadzić działalność zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Zwykłe legalne podróże nie są celem nowych ograniczeń
Po ogłoszeniu nowych regulacji w chińskim internecie pojawiły się pytania, czy ich wejście w życie oznacza utrudnienia dla obywateli podróżujących za granicę. Oficjalne wyjaśnienia Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego i Państwowej Administracji Imigracyjnej wskazują jednak, że regulacja odpowiada na konkretne problemy związane z bezpieczeństwem i naruszeniami prawa, a nie ustanawia powszechnego systemu dodatkowych zezwoleń dla zwykłych podróżnych.
Władze zwracają uwagę między innymi na przypadki obywateli oszukiwanych i zwabianych za granicę, fikcyjnych powodów wyjazdu wykorzystywanych do udziału w transgranicznym hazardzie i oszustwach telekomunikacyjnych oraz nielegalnego transferowania technologii za granicę. Są to sytuacje, które mogą bezpośrednio zagrażać bezpieczeństwu obywateli, ich majątkowi albo interesom przemysłowym i technologicznym państwa.
Turystyka, odwiedziny rodziny, studia, legalna praca czy działalność gospodarcza pozostają normalnymi powodami podróży zagranicznych. Rozporządzenie nie tworzy dla nich dodatkowego, ogólnego obowiązku uzyskania zgody na wyjazd. Jednocześnie wzmacnia system informacji i ostrzeżeń dla osób planujących podróże do miejsc, w których występują wojny, konflikty zbrojne, poważne problemy z bezpieczeństwem, katastrofy naturalne, poważne wypadki lub epidemie.
Większa ochrona obywateli podróżujących za granicę
Jednym z nowych elementów regulacji jest rozwój państwowego systemu zapobiegania zagrożeniom związanym z wyjazdami zagranicznymi obywateli Chin. Ministerstwa odpowiedzialne za sprawy zagraniczne, kulturę i turystykę oraz chińskie placówki dyplomatyczne mają na bieżąco publikować ostrzeżenia dotyczące bezpieczeństwa w poszczególnych państwach i regionach.
Administracja imigracyjna ma również przypominać osobom planującym podróż do miejsc wysokiego ryzyka o konieczności zachowania szczególnej ostrożności. W przypadku państw lub regionów objętych najwyższym poziomem ryzyka albo miejsc, w których często dochodzi do poważnych zdarzeń zagrażających życiu i zdrowiu, właściwe organy mogą w razie potrzeby odradzać wyjazd.
Rozwiązanie to wpisuje się w rosnącą obecność obywateli Chin na świecie. Wraz z rozwojem turystyki zagranicznej, handlu, inwestycji, studiów i międzynarodowej aktywności zawodowej zwiększa się także potrzeba sprawnego systemu ostrzegania o zagrożeniach i ochrony obywateli znajdujących się poza granicami kraju.
Bezpieczeństwo technologiczne staje się częścią ochrony interesów państwa
Szczególnie istotnym elementem nowych zasad jest bezpośrednie uwzględnienie naruszeń przepisów dotyczących kontroli eksportu oraz importu i eksportu technologii. Wraz ze wzrostem znaczenia Chin w światowej gospodarce i rozwojem sektorów zaawansowanych technologii ochrona wiedzy przemysłowej, własności intelektualnej i strategicznych zdolności technologicznych nabiera coraz większego znaczenia.
Regulacja daje właściwym organom możliwość reagowania, gdy naruszenie przepisów dotyczących transferu technologii może zagrozić bezpieczeństwu przemysłowemu lub technologicznemu państwa. Nie dotyczy to zwykłej międzynarodowej działalności gospodarczej prowadzonej zgodnie z prawem, lecz sytuacji, w których obowiązujące zasady kontroli eksportu lub transferu technologii zostały naruszone.
Wprowadzenie takiego mechanizmu porządkuje odpowiedzialność osób uczestniczących w międzynarodowym przepływie technologii i wzmacnia powiązanie między polityką otwarcia gospodarczego a ochroną kluczowych interesów rozwojowych Chin. Państwo kontynuuje więc otwieranie gospodarki i rozwój wymiany międzynarodowej, jednocześnie zwiększając ochronę obszarów mających znaczenie dla długofalowego bezpieczeństwa technologicznego.
Kolejny etap wdrażania nowych zasad
14 września, dzień przed wejściem rozporządzenia w życie, Państwowa Administracja Imigracyjna i Państwowa Administracja Regulacji Rynku opublikowały szczegółowe zasady rejestracji firm i osób świadczących usługi pośrednictwa w sprawach wjazdu i wyjazdu. Przepisy wykonawcze zaczęły obowiązywać 15 września razem z rozporządzeniem Rady Państwa.
Państwowa Administracja Imigracyjna zapowiedziała również utworzenie na swojej stronie ogólnokrajowej platformy informacji o zarejestrowanych pośrednikach. Mają być na niej publikowane dane firm i osób, które prawidłowo przeszły procedurę rejestracji. Dla podróżnych będzie to sposób na łatwiejsze sprawdzenie usługodawcy przed powierzeniem mu dokumentów i formalności związanych z wyjazdem lub wjazdem.
Źródła
Rada Państwa ChRL – rozporządzenie nr 841 dotyczące administracji wjazdem i wyjazdem – pełny tekst przepisów obowiązujących od 15 września 2026 roku.
Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego i Państwowa Administracja Imigracyjna – oficjalne wyjaśnienie przyczyn wprowadzenia nowych przepisów, zasad zarządzania wjazdem i wyjazdem oraz ochrony legalnych praw podróżnych.
Państwowa Administracja Imigracyjna i Państwowa Administracja Regulacji Rynku – szczegółowe zasady rejestracji firm i osób świadczących usługi pośrednictwa w sprawach wjazdu i wyjazdu, obowiązujące od 15 września 2026 roku.
