Chińska platforma Tiansuan zaczęła regularnie obsługiwać eksperymenty obliczeniowe prowadzone bezpośrednio na orbicie. System rozwijany przez Beijing University of Posts and Telecommunications łączy satelity, serwery kosmiczne, stacje naziemne i centra danych, dzięki czemu część przetwarzania może odbywać się jeszcze w przestrzeni kosmicznej.
Chmura obliczeniowa Tiansuan wykorzystuje obecnie 16 satelitów znajdujących się na niskiej orbicie okołoziemskiej oraz siedem stacji naziemnych. Użytkownik może zgłosić zadanie, wdrożyć oprogramowanie, śledzić jego wykonanie i odebrać wynik w ramach jednej platformy. Według „Science and Technology Daily” system przeprowadził już kilkaset operacji obliczeniowych, a z jego usług skorzystało ponad 100 użytkowników.
W klasycznym modelu satelita zbiera dane, a następnie przesyła je do stacji naziemnej, gdzie rozpoczyna się ich właściwa obróbka. Tiansuan przenosi część tej pracy na orbitę. Oprogramowanie może być wdrażane bezpośrednio na satelitach, a system tworzy podstawę do bieżącego przetwarzania danych i autonomicznego działania jednostek bez oczekiwania na wykonanie całej analizy w centrum naziemnym.
Obliczenia na orbicie są już wykorzystywane w testach związanych z analizą dużych zbiorów danych, komunikacją 6G i rozproszonym przechowywaniem informacji. Twórcy systemu wskazują też na obserwację mórz, reagowanie kryzysowe, lotnictwo, żeglugę i badania polarne. W takich zastosowaniach liczy się czas potrzebny do uzyskania informacji. Jeżeli część materiału zostanie przeanalizowana przez satelitę, na Ziemię nie trzeba za każdym razem przesyłać całego surowego zbioru.
Podstawy obecnego systemu sprawdzano wcześniej na pojedynczych satelitach. Wiosną zespół Tiansuan informował, że opracowane w Chinach serwery kosmiczne umieszczone na Beiyou-2 i Beiyou-3 pracowały stabilnie na orbicie przez blisko rok. W jednym z eksperymentów połączenie przetwarzania satelitarnego z infrastrukturą naziemną zwiększyło 50-krotnie tempo pozyskiwania informacji z analizy obrazu. Konteneryzacja oprogramowania pozwoliła natomiast obniżyć średnie opóźnienie transmisji o 56,54 proc.
Tiansuan służy również do prac nad komunikacją następnej generacji. Na orbicie sprawdzano już sieć rdzeniową 6G, wcześniej prowadzono doświadczenia z 5G i komunikacją semantyczną. Testowane są także rozwiązania chroniące dane o położeniu użytkownika podczas bezpośredniego łączenia telefonu z satelitą oraz technologie potrzebne do wymiany i przechowywania danych między jednostkami znajdującymi się na orbicie.
Projekt wystartował w 2021 roku jako otwarta platforma badawcza Beijing University of Posts and Telecommunications. Pierwsze satelity umożliwiały uczelniom i zespołom technologicznym sprawdzanie oprogramowania w rzeczywistych warunkach kosmicznych. Z czasem eksperymenty objęły serwery kosmiczne, sieci mobilne i współpracę zasobów znajdujących się na orbicie z infrastrukturą naziemną. Obecna platforma ma umożliwiać wielokrotne wdrażanie i aktualizowanie usług zamiast organizowania każdego eksperymentu od początku.
W obowiązującym 15. planie pięcioletnim na lata 2026–2030 chińskie władze wpisały komercyjny sektor kosmiczny do grupy rozwijanych nowych gałęzi przemysłu. Dokument przewiduje prace nad uniwersalnymi komputerami pokładowymi dla satelitów, zwiększanie skali ich produkcji oraz dalszą rozbudowę cywilnej infrastruktury kosmicznej. Osobno wskazuje przyspieszenie budowy internetu opartego na satelitach niskoorbitalnych, a 6G znalazło się wśród technologii rozwijanych jako przyszłe źródło wzrostu.
Obecne 16 satelitów nie zamyka programu Tiansuan. Oficjalny plan konstelacji został podzielony na trzy fazy. Pierwsza obejmowała sześć satelitów, druga zakłada 24 jednostki, a trzeci etap ma rozbudować sieć do 300 satelitów.
Źródła
- Xinhua — bieżące informacje o platformie Tiansuan i rozpoczęciu regularnych usług orbitalnych.
- Science and Technology Daily — materiał techniczny o serwerach kosmicznych i wcześniejszych eksperymentach zespołu Tiansuan.
- Tiansuan Constellation — oficjalna strona projektu.
- 15. plan pięcioletni ChRL na lata 2026–2030 — oficjalny dokument rządowy.
„`
