Towarzysze!

Zgromadziliśmy się dziś uroczyście, aby uczcić 90. rocznicę zwycięstwa Chińskiej Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej w Długim Marszu.

Ponad 90 lat temu nasz kraj i naród zmagały się z zagrożeniami wewnętrznymi i zewnętrznymi. Japońscy najeźdźcy nasilali agresję na Chiny, a reakcyjne siły Kuomintangu wielokrotnie przeprowadzały zakrojone na szeroką skalę operacje „okrążania i niszczenia” wymierzone w bazy rewolucyjne kierowane przez Komunistyczną Partię Chin. Wskutek błędnego kierownictwa opartego na „lewicowym” dogmatyzmie w partii piąta kampania przeciwko „okrążaniu i niszczeniu” w Centralnej Bazie Rewolucyjnej zakończyła się niepowodzeniem, a inne bazy rewolucyjne również doznały niepowodzeń. Partia i Armia Czerwona znalazły się w krytycznym momencie, w którym ważyło się ich istnienie.

W tych niezwykle trudnych okolicznościach, od października 1934 do października 1936 roku, nasza partia poprowadziła Pierwszą, Drugą i Czwartą Armię Frontową Armii Czerwonej oraz 25. Armię w wielkim Długim Marszu, który wstrząsnął światem i zapisał się na kartach historii. Podczas Długiego Marszu Armia Czerwona przemierzyła ponad dziesięć prowincji, pokonała 25 tysięcy li, przeprawiła się przez blisko sto rzek, przekroczyła ośnieżone góry i rozległe trawiaste pustkowia, stoczyła ponad 600 bitew i starć, przełamała pościgi, okrążenia i blokady ponadmilionowych sił wroga. Ostatecznie przekreśliła zamiary reakcyjnych sił Kuomintangu, które dążyły do zniszczenia Komunistycznej Partii Chin i Armii Czerwonej, pomyślnie przeprowadziła strategiczne przegrupowanie na północ w celu podjęcia walki przeciwko japońskiej agresji i otworzyła nowy rozdział rewolucji chińskiej.

Po wyruszeniu głównych sił Armii Czerwonej w Długi Marsz oddziały Armii Czerwonej i partyzanci pozostający w bazach rewolucyjnych, siły Armii Czerwonej w północno-zachodnich Chinach, Zjednoczona Armia Antyjapońska Północnego Wschodu, organizacje partyjne działające na obszarach kontrolowanych przez Kuomintang oraz wszystkie inne siły kierowane przez partię kontynuowały walkę w skrajnie trudnych warunkach. Wszystkie one wniosły niezatarty wkład w zwycięstwo Długiego Marszu.

Długi Marsz Armii Czerwonej, ten niezwykły czyn rewolucyjny, który wstrząsnął niebem i ziemią, miał ogromne znaczenie w historii naszej partii, państwa i armii oraz wywarł dalekosiężny wpływ na proces wielkiego odrodzenia narodu chińskiego. Ten heroiczny epos, zdolny poruszyć góry i rzeki, pozostanie na zawsze wyryty na pomniku chińskiej rewolucji i na zawsze zachowany w pamięci setek milionów ludzi.

W tym miejscu, w imieniu Komitetu Centralnego Partii, Rady Państwowej i Centralnej Komisji Wojskowej, a także całej partii, całej armii oraz ludności wszystkich grup etnicznych kraju, składam najwyższy hołd starszemu pokoleniu rewolucjonistów, w tym towarzyszom Mao Zedongowi, Zhou Enlaiowi i Zhu De, którzy przewodzili Armii Czerwonej w dokonaniu tego historycznego dzieła; dowódcom i żołnierzom Armii Czerwonej, którzy przelewali krew podczas Długiego Marszu i wytrwale prowadzili walkę rewolucyjną w różnych regionach; przedstawicielom wszystkich grup etnicznych, którzy w tamtych latach wspierali Długi Marsz Armii Czerwonej, w szczególności mieszkańcom wszystkich baz rewolucyjnych; a także wszystkim żyjącym jeszcze weteranom Armii Czerwonej!

Proponuję, aby wszyscy powstali i uczcili chwilą ciszy pamięć rewolucyjnych bohaterów, którzy polegli podczas Długiego Marszu oraz w walkach rewolucyjnych prowadzonych w różnych regionach!

Towarzysze!

Powracamy do historii, aby czerpać z niej mądrość i siłę do dalszego marszu naprzód. Dziś, po 90 latach, kiedy ponownie spoglądamy na tamten okres pełen cierpień i chwały, jeszcze głębiej uświadamiamy sobie, że zwycięstwo Długiego Marszu było nieuchronne, a w jego doświadczeniach zawarte są zasady zwycięstwa, dzięki którym partia i armia ludowa zdecydowanie kroczyły naprzód.

— Wielka droga do zwycięstwa Długiego Marszu Armii Czerwonej została wytyczona dzięki prawidłowemu kierownictwu partii. W początkowym okresie Długiego Marszu błędy „lewicowej” linii politycznej przyniosły partii i Armii Czerwonej ogromne straty. W styczniu 1935 roku Biuro Polityczne Komitetu Centralnego odbyło konferencję w Zunyi, która faktycznie ustanowiła przywódczą pozycję towarzysza Mao Zedonga w Komitecie Centralnym Partii i Armii Czerwonej, zapoczątkowała ugruntowanie kierowniczej roli prawidłowej linii marksistowskiej, której głównym przedstawicielem był towarzysz Mao Zedong, w Komitecie Centralnym Partii, oraz kształtowanie się pierwszego pokolenia centralnego kierownictwa partii, w którym towarzysz Mao Zedong zajmował centralną pozycję. Otworzyła ona nowy etap, w którym partia zaczęła samodzielnie i niezależnie rozwiązywać rzeczywiste problemy chińskiej rewolucji, i w najbardziej krytycznym momencie ocaliła partię, Armię Czerwoną i rewolucję chińską. Po konferencji w Zunyi partia i Armia Czerwona zyskały nowe życie, przełamywały kolejne przeszkody i zdobywały strategiczne pozycje, przezwyciężyły również rozłamową działalność Zhang Guotao i ostatecznie odniosły zwycięstwo w Długim Marszu. Historia przekonująco dowiodła, że prawidłowe kierownictwo partii oraz ustanowienie centralnej pozycji towarzysza Mao Zedonga miały decydujące znaczenie dla zwycięstwa Armii Czerwonej w Długim Marszu.

— Wielka droga do zwycięstwa Długiego Marszu Armii Czerwonej została wytyczona dzięki niezłomnej woli rewolucyjnej. Podczas Długiego Marszu, w obliczu nadzwyczajnych trudności i przeciwności, partia i Armia Czerwona zachowały niewzruszoną wiarę. Pośród gradu kul i pocisków, stając w obliczu śmierci, walczyły o życie; na granicy ludzkiej wytrzymałości szukały ocalenia w sytuacjach bez wyjścia; hartowane przez niezliczone próby, odradzały się w ogniu przeciwności. Dały w ten sposób świadectwo wzniosłego ducha rewolucyjnego, wyrażającego się w niezłomności, niepowstrzymanym dążeniu naprzód, bohaterskiej walce i gotowości oddania życia. Komuniści oraz dowódcy i żołnierze Armii Czerwonej, uzbrojeni w żelazną wolę, nawet cierpiąc głód i chłód, nie zabierali ludności choćby igły czy nitki. Nawet żołnierze, którym amputowano ranną nogę, przysięgali, że dotrą do północnej części Shaanxi, choćby musieli się tam doczołgać. Ich czyny składały się na heroiczne pieśni zwycięstwa, zdolne poruszyć niebo i ziemię. Historia przekonująco dowiodła, że rewolucyjne ideały i przekonania mogą wyzwolić nieograniczoną siłę, zdolną pokonać najgroźniejszego wroga i poruszyć góry, a armia kierująca się wzniosłymi ideałami i niezachwianą wiarą jest niepokonana.

— Wielka droga do zwycięstwa Długiego Marszu Armii Czerwonej została wytyczona dzięki niezależności, samodzielności i poszukiwaniu prawdy na podstawie faktów. Długi Marsz był również okresem trudnych poszukiwań drogi rewolucyjnej przez naszą partię. W obliczu występującej niegdyś w partii błędnej tendencji do dogmatycznego traktowania marksizmu, w obliczu bólu i zagubienia wyrażonego w słowach: „Przy forsowaniu rzeki Xiang krew lała się strumieniami — dokąd dziś mają podążać trzy armie?”, nasza partia, wyciągając wnioski z krwawych doświadczeń, coraz głębiej poznawała prawidłowości chińskiej rewolucji, stopniowo wyzwalała się z więzów dogmatyzmu i zaczęła samodzielnie, kierując się rzeczywistością, rozwiązywać zasadnicze kwestie, takie jak wybór dalszej drogi czy sposób prowadzenia walki. To właśnie pod kierownictwem prawidłowej linii partii dowództwo Armii Czerwonej zastosowało szereg elastycznych strategii i taktyk odpowiadających rzeczywistym warunkom, dzięki czemu z powodzeniem przełamywało kolejne linie blokad wroga i nieustannie zmierzało ku odrodzeniu i zwycięstwu. Historia przekonująco dowiodła, że tylko ścisłe połączenie podstawowych zasad marksizmu z konkretnymi realiami Chin pozwala rozwiązywać chińskie problemy i ukazywać ogromną żywotność marksizmu.

— Wielka droga do zwycięstwa Długiego Marszu Armii Czerwonej została wytyczona dzięki poparciu szerokich mas ludowych. Podczas Długiego Marszu partia i Armia Czerwona wszędzie, dokąd docierały, szanowały ludność i nie dopuszczały się wobec niej najmniejszych nadużyć. Uderzały w miejscowych możnych i obszarników, dzieliły ziemię, otwierały spichlerze i rozdawały żywność, niosły pomoc ubogim, zdobywając zaufanie i poparcie ludności poprzez konkretne działania. Mieszkańcy terenów, przez które przechodziła Armia Czerwona, głęboko odczuwali, że „Armia Czerwona jest własną armią mas robotniczych i chłopskich”. Szyli dla niej mundury, gromadzili żywność i fundusze, z narażeniem życia ratowali rannych i przekazywali informacje. Wielu z entuzjazmem wstępowało do jej szeregów i podążało za nią, dzieląc z nią życie i śmierć. Od bólu rozstania wyrażonego w pieśni „Dziesięć pożegnań z Armią Czerwoną” i opieki okazanej podczas nocnej przeprawy w Yudu, po ciepło „połowy kołdry” i przysięgę przymierza nad jeziorem Yihai — wszystkie te wydarzenia żywo ukazują głęboką więź między armią a ludem, nierozerwalną niczym związek ryby z wodą. Na całej trasie Długiego Marszu upowszechniano idee partii i zasiewano ziarna rewolucji, co ogromnie wzmacniało spójność i zdolność bojową partii oraz Armii Czerwonej. Historia przekonująco dowiodła, że masy ludowe są i zawsze pozostaną źródłem siły oraz niezawodnym oparciem dla partii i armii ludowej. Dopóki będziemy głęboko zakorzenieni wśród ludu i zawsze utrzymywać z nim żywą, nierozerwalną więź, sprawa naszej partii będzie odnosić zwycięstwa.

Towarzysze!

Długi Marsz Armii Czerwonej był niezwykłym cudem dokonanym przez ludzi i ukształtował wielkiego ducha Długiego Marszu. Wielki duch Długiego Marszu polega na stawianiu podstawowych interesów ogółu ludności kraju i narodu chińskiego ponad wszystko, na niezachwianej wierności rewolucyjnym ideałom i przekonaniom oraz na głębokiej wierze w nieuchronne zwycięstwo słusznej sprawy; polega na gotowości do przezwyciężenia wszelkich trudności i niebezpieczeństw oraz poniesienia każdej ofiary dla ocalenia kraju i narodu; polega na zachowaniu niezależności i samodzielności, poszukiwaniu prawdy na podstawie faktów i kierowaniu się rzeczywistymi warunkami we wszystkich działaniach; polega na stawianiu dobra ogółu ponad własnym interesem, ścisłym przestrzeganiu dyscypliny i zwartej jedności; polega wreszcie na ścisłym oparciu się na masach ludowych, dzieleniu z nimi życia i śmierci, wspólnym znoszeniu trudności i przeciwności losu oraz wytrwałej, ciężkiej pracy.

Tam, gdzie jest duch, tam jest siła. Wielki duch Długiego Marszu w pełni ukazuje potęgę wierności, prawdy, sprawiedliwości i jedności. Jako ważna część duchowego dziedzictwa chińskich komunistów przekracza granice czasu i przestrzeni, a jego znaczenie z biegiem czasu nabiera nowej aktualności. Na zawsze pozostanie bezcennym bogactwem i potężną siłą, która pobudza nas do pokonywania trudności i odważnego kroczenia naprzód.

Towarzysze!

Historia Długiego Marszu nigdy się od nas nie oddaliła, a jego droga nieustannie się wydłuża. W ciągu 90 lat, które upłynęły od zwycięstwa Długiego Marszu, partia jednoczyła naród i prowadziła go przez kolejne wielkie marsze w różnych okresach historycznych — rewolucji, budowy kraju i reform — odnosząc jedno wielkie zwycięstwo za drugim.

Od XVIII Zjazdu Partii socjalizm o chińskiej specyfice wkroczył w nową erę. Dzięki wspólnym wysiłkom całej partii, całej armii i ludności wszystkich grup etnicznych kraju pierwszy cel stulecia — wszechstronne zbudowanie społeczeństwa umiarkowanego dobrobytu — został osiągnięty zgodnie z planem. W działalności partii i państwa osiągnięto historyczne sukcesy i dokonano przełomowych przemian. Obecnie, na nowej drodze, dążymy do wszechstronnego zbudowania silnego, nowoczesnego państwa socjalistycznego i urzeczywistnienia drugiego celu stulecia, a poprzez modernizację w chińskim stylu wszechstronnie rozwijamy proces wielkiego odrodzenia narodu chińskiego.

Nowa droga jest długim marszem pełnym chwały i marzeń, nowym Długim Marszem partii i narodu. Spoglądając na teraźniejszość przez pryzmat przeszłości i kierując wzrok ku przyszłości, musimy z całą mocą krzewić wielkiego ducha Długiego Marszu i wspólnymi siłami pomyślnie przebyć drogę nowego Długiego Marszu.

— Aby krzewić wielkiego ducha Długiego Marszu i pomyślnie kroczyć drogą nowego Długiego Marszu, musimy pozostać wierni ideałom, przekonaniom i podstawowemu celowi partii. Ideały, przekonania i podstawowy cel stanowią „duszę” komunistów i nieustannie wskazują nam kierunek marszu naprzód. Na nowej drodze musimy w pełni realizować Myśl o socjalizmie o chińskiej specyfice w nowej erze, umacniać wiarę w marksizm oraz przekonanie o słuszności socjalizmu i komunizmu, wzmacniać pewność słuszności obranej drogi, teorii, systemu i kultury, pamiętać o naszych pierwotnych aspiracjach i misji, niezmiennie przestrzegać podstawowej zasady służenia ludowi całym sercem i całym umysłem oraz ściśle opierać się na ludzie, aby tworzyć nowe historyczne osiągnięcia.

— Aby krzewić wielkiego ducha Długiego Marszu i pomyślnie kroczyć drogą nowego Długiego Marszu, musimy niezachwianie wspierać rozwój wysokiej jakości i nieustannie zaspokajać rosnące potrzeby ludności w zakresie lepszego życia. Nasza partia dąży do realizacji wielkiego dzieła narodu chińskiego o znaczeniu dla przyszłych pokoleń, a przede wszystkim musi należycie wypełniać swoje zadania i misję w nowej erze i na nowej drodze. Musimy w sposób skoordynowany realizować pięcioelementowy plan ogólny oraz strategię „czterech wszechstronności”, w pełni, prawidłowo i kompleksowo wdrażać nową koncepcję rozwoju, przyspieszać budowę nowego modelu rozwoju, niezmiennie kierować się ogólną zasadą dążenia do postępu przy zachowaniu stabilności, wspierać rzeczywistą poprawę jakości gospodarki oraz jej racjonalny wzrost ilościowy, sprzyjać wszechstronnemu postępowi społecznemu, konsekwentnie przestrzegać zasady, że rozwój służy ludowi, opiera się na ludzie, a jego osiągnięcia są wspólnie dzielone przez lud, oraz działać na rzecz wspólnego dobrobytu całego społeczeństwa.

— Aby krzewić wielkiego ducha Długiego Marszu i pomyślnie kroczyć drogą nowego Długiego Marszu, musimy odważnie podejmować wielką walkę, która ma wiele nowych cech historycznych. Droga prowadząca do ideałów nigdy nie była łatwa, a wielkie zwycięstwa zawsze osiągano dzięki wytrwałej walce. Na nowej drodze, w obliczu złożonej sytuacji międzynarodowej i wewnętrznej, musimy mieć odwagę walczyć i umiejętnie prowadzić walkę, nieustannie wzmacniać ducha, siłę charakteru i pewność siebie całej partii, całej armii i ludności wszystkich grup etnicznych kraju, lepiej koordynować rozwój i bezpieczeństwo oraz być w każdej chwili przygotowanymi na poważne próby, jakie mogą przynieść gwałtowne wichry i wzburzone fale, a nawet potężne sztormy. Musimy z duchem historycznej inicjatywy przezwyciężać trudności, zapobiegać zagrożeniom i podejmować wyzwania, aby wielki okręt „Odrodzenie Chin” przecinał fale i pewnie zmierzał naprzód.

— Aby krzewić wielkiego ducha Długiego Marszu i pomyślnie kroczyć drogą nowego Długiego Marszu, musimy przyspieszyć budowę armii ludowej na światowym poziomie. Armia ludowa zawsze pozostanie stalowym murem obronnym sprawy partii i państwa. Na nowej drodze musimy w pełni realizować myśl partii o wzmacnianiu sił zbrojnych w nowej erze, niezmiennie przestrzegać zasady absolutnego kierownictwa partii nad armią ludową, wszechstronnie rozwijać polityczną budowę armii, wzmacniać ją poprzez reformy, naukę i technikę, rozwój kadr oraz zarządzanie zgodne z prawem. Musimy sprawić, aby armia ludowa kontynuowała czerwone dziedzictwo i na zawsze zachowała swoją czystość oraz pierwotny charakter, terminowo osiągnęła cel wyznaczony na stulecie jej utworzenia, rozwijała na wysokim poziomie modernizację obrony narodowej i sił zbrojnych oraz zapisała nowy rozdział budowy silnej armii, godny rewolucyjnych poprzedników, dorobku stulecia i nowej ery.

— Aby krzewić wielkiego ducha Długiego Marszu i pomyślnie kroczyć drogą nowego Długiego Marszu, musimy przestrzegać kierownictwa partii i wzmacniać jej budowę. Kierownictwo partii i jej budowa stanowią podstawową gwarancję powodzenia naszej sprawy. Na nowej drodze musimy dogłębnie realizować myśl o budowie partii w nowej erze, wdrażać ogólne wymagania dotyczące budowy partii w nowej erze, przestrzegać zasady wszechstronnego kierownictwa partii oraz scentralizowanego i jednolitego kierownictwa Komitetu Centralnego Partii, nieustannie i konsekwentnie rozwijać wszechstronne, rygorystyczne zarządzanie partią, stale doskonalić jej zdolność do samooczyszczania, samodoskonalenia, samoodnowy i podnoszenia własnego poziomu, nieustannie wzmacniać jej zdolność do kierownictwa politycznego, przewodzenia ideowego, organizowania mas i mobilizowania społeczeństwa, aby zapewnić, że partia zawsze pozostanie silnym ośrodkiem kierowniczym sprawy socjalizmu o chińskiej specyfice.

Towarzysze!

Tylko pamiętając o historii, możemy tworzyć przyszłość. Cała partia, cała armia i ludność wszystkich grup etnicznych kraju muszą jeszcze ściślej jednoczyć się wokół Komitetu Centralnego Partii, z całą mocą krzewić wielkiego ducha Długiego Marszu, kontynuować wysiłki i hartować się w dążeniu naprzód, nieustannie rozwijać wielkie dzieło zapoczątkowane przez rewolucyjnych poprzedników oraz z determinacją tworzyć nowe, wspaniałe osiągnięcia na drodze nowego Długiego Marszu!

Xi Jinping — Pekin, 22 października 2026 r.

Źródło: Xinhua, autoryzowany tekst przemówienia z 22 października 2026 r. Tłumaczenie z języka chińskiego: Redakcja Wiedzy o Chinach.