Specjalny Region Administracyjny Hongkong po raz pierwszy przygotował własny pięcioletni plan rozwoju gospodarczego i społecznego. Dokument na lata 2026–2030 wyznacza kierunki rozwoju gospodarki, innowacji, mieszkalnictwa i usług publicznych, a zarazem określa sposób, w jaki Hongkong chce lepiej wykorzystywać swoją międzynarodową pozycję i możliwości wynikające z rozwoju całych Chin.
Pierwszy Plan Pięcioletni Rozwoju Gospodarczego i Społecznego Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong został ogłoszony 16 września przez szefa administracji Johna Lee. Dokument składa się z siedmiu części i 28 rozdziałów, a realizacja jego założeń będzie monitorowana za pomocą 105 wskaźników obejmujących gospodarkę, innowacje, infrastrukturę i jakość życia mieszkańców.
Plan powstał w pierwszym roku realizacji ogólnokrajowego XV Planu Pięcioletniego. Hongkong ma dzięki niemu bardziej systematycznie łączyć własne cele rozwojowe z kierunkami określonymi dla całego kraju. Plan ma być realizowany w ramach zasady „jeden kraj, dwa systemy” i przy wykorzystaniu unikalnych przewag Hongkongu. Dokument wyznacza średnioterminowe cele i kierunki oraz mechanizm monitorowania ich realizacji. Więcej o znaczeniu chińskich planów pięcioletnich pisaliśmy już wcześniej.
John Lee określił pierwszy pięcioletni plan Hongkongu jako dokument o dużym znaczeniu dla przyszłego rozwoju miasta. Według szefa administracji ma on zwiększyć przejrzystość kierunków polityki, poprawić wykorzystanie zasobów, ustabilizować oczekiwania społeczne i gospodarcze oraz pozwolić Hongkongowi lepiej wykorzystać jednocześnie możliwości krajowe i międzynarodowe.
Gospodarka bez sztywnego celu wzrostu
Władze Hongkongu nie ustaliły jednego sztywnego poziomu wzrostu PKB obowiązującego przez całe pięć lat. Plan zakłada utrzymywanie realnego wzrostu gospodarczego w rozsądnym przedziale, a szczegółowe cele mają być dostosowywane do bieżącej sytuacji gospodarczej. Takie podejście pozostawia administracji możliwość reagowania na zmiany w handlu światowym, na rynkach finansowych i w gospodarce międzynarodowej.
Jednym z konkretnych obszarów wzrostu ma być turystyka. Wartość dodana sektora ma zwiększyć się z 86,2 mld dolarów hongkońskich w 2024 roku do 126 mld HKD w 2030 roku, czyli o około 46 procent. Jednocześnie liczba osób zatrudnionych w turystyce ma wzrosnąć z około 160 tys. do 203 tys. Hongkong chce rozwijać ofertę wydarzeń międzynarodowych, turystykę miejską, rejsową i wielokierunkowe podróże łączące miasto z innymi częściami Greater Bay Area oraz Chin kontynentalnych.
Więcej innowacji i nowych technologii
Znacznie większą rolę ma odgrywać innowacyjność gospodarki. W 2024 roku łączne krajowe wydatki na działalność innowacyjną odpowiadały 1,63 proc. PKB Hongkongu. W kolejnych latach wydatki mają rosnąć średnio o około 10 proc. rocznie, a po 2030 roku ich udział w gospodarce ma osiągnąć około 3 proc. PKB.
Hongkong chce przy tym wykorzystać swoją pozycję międzynarodowego centrum finansowego, handlowego i żeglugowego, a także rozwijać rolę międzynarodowego ośrodka innowacji i technologii oraz miejsca przyciągającego wysoko wykwalifikowanych specjalistów. Władze wskazują między innymi na rozwój sztucznej inteligencji, robotyki, mikroelektroniki, nauk o życiu, nowych źródeł energii, zaawansowanej produkcji i nowych materiałów.
Istotną rolę w tym modelu ma odgrywać współpraca naukowa i technologiczna z Chinami kontynentalnymi. Hongkong chce rozwijać własne zaplecze badawcze, a jednocześnie silniej wykorzystywać możliwości wynikające z połączenia międzynarodowego systemu finansowego i naukowego miasta z dużym zapleczem przemysłowym i technologicznym kraju.
Northern Metropolis i Greater Bay Area
Jednym z najważniejszych projektów przestrzennych pozostaje Northern Metropolis, czyli rozwijany w północnej części Nowych Terytoriów obszar położony przy granicy z Shenzhen. Ma on łączyć nowe dzielnice mieszkaniowe z ośrodkami innowacji, technologii i działalności gospodarczej, a przy tym pogłębiać powiązania Hongkongu z sąsiednimi miastami prowincji Guangdong.
Plan przewiduje przyspieszenie rozwoju Northern Metropolis oraz dalsze pogłębianie współpracy w ramach Guangdong–Hongkong–Makau Greater Bay Area. Ten ostatni projekt obejmuje Hongkong, Makau oraz dziewięć dużych miast prowincji Guangdong i ma tworzyć coraz silniej powiązany obszar gospodarczy, technologiczny i transportowy.
Równolegle Hongkong chce rozwijać międzynarodową sieć współpracy i dalej wykorzystywać swoją rolę łącznika pomiędzy Chinami a gospodarką światową. Połączenie coraz głębszego udziału w rozwoju kraju z utrzymywaniem szerokich kontaktów międzynarodowych jest jednym z głównych założeń dokumentu.
196 tysięcy mieszkań publicznych w ciągu pięciu lat
Dużą część planu poświęcono sprawom społecznym, a szczególne znaczenie ma mieszkalnictwo. W okresie od roku budżetowego 2026–2027 do 2030–2031 Hongkong zamierza oddać około 196 tys. mieszkań publicznych, uwzględniając również program Light Public Housing. Zwiększenie podaży ma pozwolić na dalsze skrócenie czasu oczekiwania na subsydiowane mieszkanie czynszowe.
Władze zakładają, że średni łączny czas oczekiwania spadnie do 4,5 roku w okresie 2026–2027, a do 2030–2031 znajdzie się poniżej czterech lat. Jednocześnie Hongkong chce rozwijać wielopoziomowy system mieszkaniowy, który ma ułatwiać rodzinom o różnych dochodach poprawę warunków życia i stopniowe przechodzenie od najmu do własności mieszkania.
Do 2030 roku ma zostać rozwiązany problem niespełniających wymaganych standardów mieszkań powstałych poprzez dzielenie większych lokali na bardzo małe jednostki. Administracja wdraża system minimalnych wymagań dotyczących między innymi bezpieczeństwa, ochrony przeciwpożarowej i warunków sanitarnych, jednocześnie zwiększając zasób mieszkań dostępnych dla osób o niższych dochodach.
Rozwój ma poprawiać warunki życia
Plan łączy cele gospodarcze z polityką społeczną. Władze Hongkongu wskazują na edukację, zatrudnienie, rozwój zawodowy, przedsiębiorczość młodych ludzi, mieszkalnictwo, ochronę zdrowia i pomoc rodzinom jako obszary wymagające równoległego rozwoju. W dokumencie podkreślono, że poprawa warunków życia mieszkańców jest jednym z podstawowych celów administracji, a rozwój gospodarczy ma dostarczać zasobów potrzebnych do finansowania usług publicznych i ochrony społecznej.
To podejście John Lee przedstawił również podczas późniejszej debaty w Radzie Legislacyjnej. Według szefa administracji rozwój gospodarczy tworzy miejsca pracy, możliwości prowadzenia działalności i dodatkowe zasoby, które mogą następnie służyć poprawie dobrobytu mieszkańców. Pierwszy plan pięcioletni ma więc łączyć konkurencyjność Hongkongu jako międzynarodowego centrum gospodarczego z bardziej długoterminowym planowaniem polityki społecznej.
Ponad 17 tysięcy opinii mieszkańców
Przygotowanie dokumentu poprzedziły szerokie konsultacje publiczne. Władze przeprowadziły ponad 100 spotkań konsultacyjnych, podczas których przedstawiciele administracji rozmawiali z mieszkańcami oraz środowiskami zawodowymi i gospodarczymi. Do rządu wpłynęło ponad 17 tys. opinii dotyczących samego planu pięcioletniego. Osobno zebrano ponad 11 tys. uwag dotyczących dorocznego wystąpienia programowego szefa administracji.
John Lee podkreślił, że dokument ma służyć nie tylko określeniu celów władz na najbliższe pięć lat, ale również zwiększeniu przewidywalności rozwoju miasta.
Kolejne etapy realizacji planu
Plan na lata 2026–2030 ma wyznaczać kierunek działań administracji przez cały pięcioletni okres, natomiast kolejne zadania będą przekładane na coroczne priorytety polityczne i budżetowe. Poszczególne biura i departamenty mają przygotowywać konkretne rozwiązania możliwe do wykonania, oceny i rozliczenia, a postępy będą monitorowane międzyresortowo z wykorzystaniem wskaźników zapisanych w dokumencie. W ten sposób pięcioletnie cele mają być systematycznie przekładane na bieżące działania administracji.
Źródła
Rząd Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong – pierwszy plan pięcioletni na lata 2026–2030 – oficjalne ogłoszenie dokumentu, jego główne kierunki i system 105 wskaźników.
Rząd HKSAR – pełny tekst pierwszej części planu – główne cele, wskaźniki gospodarcze i innowacyjne oraz powiązanie planu Hongkongu z XV Planem Pięcioletnim kraju.
Rząd HKSAR – polityka społeczna i mieszkaniowa – cele dotyczące mieszkań publicznych, czasu oczekiwania, młodzieży, edukacji i poprawy warunków życia mieszkańców.
Rząd HKSAR – mechanizm wdrażania planu – zasady koordynacji między departamentami, monitorowania realizacji i przekładania celów planu na konkretne działania.
