Chińska administracja leśna szacuje, że populacja panter śnieżnych w kraju wzrosła z około 2500 osobników w 2013 roku do blisko 5000. Dane przywołano 23 października, w Światowym Dniu Pantery Śnieżnej. O skutkach wieloletnich działań ochronnych świadczą także narodziny młodego irbisa w górach Helan, gdzie gatunek przez dziesięciolecia nie rozmnażał się na wolności.

Pantera śnieżna, znana także jako irbis, żyje w trudno dostępnych partiach gór, najczęściej na wysokości od 3000 do 5000 metrów. W Chinach występuje w ośmiu prowincjach i regionach, między innymi w Tybecie, Qinghai, Xinjiangu i Gansu. Jej siedliska zajmują około 2,08 mln kilometrów kwadratowych, czyli ponad 60 procent światowego obszaru występowania gatunku.

Na najważniejszych terenach występowania irbisa wyznaczono dwa parki narodowe i 78 innych istotnych obszarów chronionych. Łącznie ścisłą ochroną objęto ponad 800 tys. kilometrów kwadratowych siedlisk. Przywracana jest również roślinność na wysokogórskich łąkach, a wraz z nią populacje dzikich zwierząt kopytnych, przede wszystkim nahurów, koziorożców i argali. Dla panter śnieżnych to podstawowe źródło pożywienia, bez którego nawet rozległy rezerwat nie wystarczy do utrzymania drapieżników.

Stan zwierząt naukowcy sprawdzają za pomocą fotopułapek, obroży satelitarnych i badań DNA pozyskanego z odchodów. Kamery pozwalają obserwować poszczególne osobniki, a także samice z młodymi bez częstego wchodzenia na ich terytorium. Taki monitoring odegrał ważną rolę w górach Helan na północnym zachodzie Chin, gdzie od 2021 roku prowadzony jest program przywracania gatunku.

Irbisy zniknęły z tych gór niemal pół wieku temu. Od 2021 roku ponownie wprowadzono w góry Helan osiem irbisów. Według administracji rezerwatu pięć panter śnieżnych, wliczając osobnika przybyłego naturalnie, wyznaczyło tam stałe rewiry. Wśród wypuszczonych znalazły się samiec oznaczony jako M1 w 2021 roku oraz samica F2 w 2024 roku. Po okresie samodzielnego życia na wolności zwierzęta dobrały się w parę.

Wiosną 2025 roku urodziło się ich młode. Jesienią fotopułapka uchwyciła kilkumiesięcznego irbisa bawiącego się u boku matki, a w kwietniu 2026 roku kamera zarejestrowała je ponownie. Młody drapieżnik przeżył w górskim środowisku niemal rok. Dla badaczy był to ważny dowód, że program nie zakończył się na samym wypuszczeniu zwierząt: odtworzona populacja zaczęła rozmnażać się na wolności.

Nowe obserwacje pochodzą również z innych części kraju. W 2026 roku kamera w powiecie Muli w prowincji Syczuan po raz pierwszy zarejestrowała tam wyraźny obraz pantery śnieżnej, poszerzając udokumentowany zasięg jej występowania na południowym wschodzie. Z kolei w górach Qilian, gdzie przez wiele lat spotkanie irbisa należało do rzadkości, pięć z siedmiu zainstalowanych fotopułapek zarejestrowało w ostatnich miesiącach dorosłe osobniki.

W ochronie gatunku uczestniczą również mieszkańcy terenów wysokogórskich. Pasterze pomagają w patrolach i obserwacji zwierząt, a odszkodowania i ubezpieczenia mają ograniczać straty gospodarstw w razie ataków drapieżników na zwierzęta hodowlane. Chińska administracja zapowiada dalsze odtwarzanie połączeń między siedliskami i ochronę różnorodności genetycznej populacji, aby irbisy mogły bezpiecznie przemieszczać się między pasmami górskimi.

Źródła: Państwowa Administracja Lasów i Terenów Trawiastych ChRL, Xinhua, Chińska administracja leśna / China Green Times, People's Daily Overseas Edition / administracja leśna.