Chiny i Szwajcaria podpisały 30 października w Pekinie porozumienie rozszerzające obowiązującą od 2014 roku umowę o wolnym handlu. Nowe ustalenia przewidują dalsze znoszenie ceł, ułatwienia dla przedsiębiorstw oraz pogłębienie współpracy w dziedzinie usług, inwestycji i gospodarki cyfrowej. Dokument podpisano w obecności przewodniczącego Chin Xi Jinpinga i prezydenta Konfederacji Szwajcarskiej Guya Parmelina.
Podpisy pod protokołem złożyli chiński minister handlu Wang Wentao oraz szwajcarska sekretarz stanu ds. gospodarczych Helene Budliger Artieda. Porozumienie jest rezultatem pięciu rund negocjacji rozpoczętych we wrześniu 2024 roku i zakończonych w sierpniu bieżącego roku.
Najbardziej wymiernym skutkiem nowych ustaleń będzie dalsze ograniczenie barier celnych. Po zakończeniu okresów przejściowych zerowe stawki obejmą towary odpowiadające za ponad 99 proc. wartości wzajemnego handlu. W przypadku Szwajcarii bezcłowy dostęp do chińskiego rynku uzyskają towary stanowiące 99,8 proc. obecnej wartości jej eksportu do Chin, podczas gdy dziś jest to nieco ponad połowa. Na zmianach skorzystają między innymi producenci zegarków, obrabiarek i kawy. Z kolei chińscy eksporterzy uzyskają korzystniejsze warunki sprzedaży w Szwajcarii wybranych produktów rolnych, w tym nasion oleistych, olejów roślinnych i karmy dla zwierząt.
Rozszerzenie umowy nie ogranicza się jednak do handlu towarami. Oba państwa uzgodniły uproszczenie procedur celnych, większą przejrzystość przepisów oraz ułatwienia w prowadzeniu działalności inwestycyjnej. Szwajcaria zobowiązała się również do szerszego otwarcia wybranych sektorów usług na chińskich specjalistów, między innymi w zakresie edukacji i badań nad tradycyjną medycyną chińską. Chiny zwiększą natomiast dostęp szwajcarskich przedsiębiorstw do usług związanych z produkcją i projektowaniem, a także niektórych dziedzin transportu i finansów.
Nowy rozdział o handlu cyfrowym obejmuje zobowiązanie do niewprowadzania ceł na transmisje elektroniczne, ochronę danych osobowych oraz współpracę w dziedzinie sztucznej inteligencji. Po raz pierwszy w chińskiej dwustronnej umowie o wolnym handlu znalazły się także odrębne przepisy dotyczące ochrony kodu źródłowego oprogramowania. Zmiany objęły ponadto ochronę środowiska i prawa pracownicze, którym poświęcono prawnie wiążący rozdział o handlu i zrównoważonym rozwoju.
Podczas spotkania z Guyem Parmelinem Xi Jinping podkreślił, że współpraca gospodarcza ze Szwajcarią stanowi przykład wzajemnie korzystnych relacji między państwami różniącymi się wielkością i systemami społecznymi. Wskazał, że w okresie narastającego protekcjonizmu oba kraje konsekwentnie opowiadają się za otwartością i wolnym handlem. Jego zdaniem rozwijanie takich stosunków może wnieść więcej stabilności i pewności do współpracy gospodarczej Chin z Europą.
Chiński przywódca zaznaczył również, że Pekin zamierza nadal otwierać swój rynek na zagranicznych partnerów i rozwijać współpracę w nowych dziedzinach gospodarki. Wśród szczególnie obiecujących obszarów wymienił sztuczną inteligencję, magazynowanie zielonej energii i gospodarkę cyfrową. Podkreślił przy tym znaczenie wspólnych korzyści oraz budowania międzynarodowych łańcuchów produkcji i dostaw opartych na współpracy.
Guy Parmelin pozytywnie ocenił zakończenie negocjacji, uznając je za potwierdzenie wzajemnego zaufania i odpowiedź na oczekiwania przedsiębiorstw obu państw. Przypomniał, że Szwajcaria należała do pierwszych państw zachodnich, które uznały Chińską Republikę Ludową, a wieloletnie partnerstwo przyniosło wymierne rezultaty w handlu, nauce i innowacjach. Potwierdził również przywiązanie swojego kraju do polityki jednych Chin oraz gotowość do dalszego rozwijania stosunków z Pekinem.

W trakcie wizyty podpisano także dokumenty dotyczące współpracy naukowej, zatrudnienia i mediów. Jedno z porozumień ma stworzyć bardziej przejrzyste ramy prawne dla transgranicznej wymiany danych badawczych, ułatwiając realizację wspólnych projektów przez chińskie i szwajcarskie instytucje naukowe.
Szwajcaria była pierwszym państwem Europy kontynentalnej, z którym Chiny zawarły umowę o wolnym handlu. Od jej wejścia w życie w lipcu 2014 roku wzajemne powiązania gospodarcze systematycznie się rozwijały. Według chińskiego Ministerstwa Handlu wartość wymiany między oboma państwami wyniosła w 2025 roku 49,04 mld dolarów. Tegoroczne rozszerzenie porozumienia przypada zarazem na dziesiątą rocznicę ustanowienia chińsko-szwajcarskiego innowacyjnego partnerstwa strategicznego.
Zmodernizowana umowa nie weszła jeszcze w życie. Oba państwa muszą najpierw zakończyć wymagane krajowe procedury prawne.
Źródła: Ministerstwo Handlu ChRL, Rada Federalna Szwajcarii, MSZ ChRL.

