Przewodniczący ChRL Xi Jinping spotkał się w czwartek, 19 listopada, w Shenzhen z prezydentem Rosji Władimirem Putinem i prezydentem Stanów Zjednoczonych Donaldem Trumpem. Podczas pierwszego w historii trójstronnego szczytu przywódców tych państw Xi przedstawił propozycje pokojowego współistnienia mocarstw. Po rozmowach ogłoszono wspólną czteropunktową deklarację na rzecz pokoju.

Spotkanie odbyło się w rezydencji Kylin Villa przy okazji 33. szczytu Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC). Xi Jinping, gospodarz rozmów, przypomniał o roli trzech państw w zwycięstwie nad faszyzmem podczas II wojny światowej. „Gdy wielkie mocarstwa żyją w zgodzie, świat jest spokojny; gdy ze sobą walczą, świat pogrąża się w chaosie” – powiedział.

Według chińskiego przywódcy konstruktywne stosunki między mocarstwami są konieczne dla stabilności międzynarodowej. Pekin rozwija wszechstronne partnerstwo strategiczne z Moskwą, a jednocześnie zabiega o stabilne relacje z Waszyngtonem oparte na dialogu.

Xi przedstawił cztery zasady, którymi powinny kierować się stosunki między wielkimi państwami: wzajemny szacunek, pokojowe współistnienie, współpracę przynoszącą obopólne korzyści oraz dialog i konsultacje. Za fundamentalne uznał poszanowanie suwerenności, integralności terytorialnej oraz prawa narodów do wyboru własnych systemów politycznych i dróg rozwoju. Podkreślił też potrzebę respektowania podstawowych interesów innych państw, nieingerowania w ich sprawy wewnętrzne i nieprzekraczania wzajemnych czerwonych linii.

W odniesieniu do gospodarki Xi opowiedział się za odrzuceniem zimnowojennej logiki konfrontacji, rozwijaniem handlu i wykorzystaniem wzajemnie uzupełniających się potencjałów trzech państw. Sprzeciwił się zrywaniu powiązań gospodarczych i międzynarodowych łańcuchów dostaw, wskazując również na potrzebę współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego.

Przewodniczący ChRL zaproponował utrzymywanie regularnych kontaktów wysokiego szczebla oraz tworzenie mechanizmów komunikacji kryzysowej, które pozwalałyby zapobiegać eskalacji sporów. Wezwał do ich rozwiązywania drogą polityczną i dyplomatyczną, a w dziedzinie bezpieczeństwa nuklearnego opowiedział się za całkowitym zakazem i ostatecznym wyeliminowaniem broni jądrowej.

Władimir Putin podziękował Chinom za zorganizowanie spotkania i podkreślił znaczenie suwerennej równości państw oraz nieingerencji w ich sprawy wewnętrzne. Zadeklarował gotowość współdziałania w handlu, bezpieczeństwie energetycznym i żywnościowym oraz zarządzaniu sztuczną inteligencją. Donald Trump określił szczyt jako wydarzenie historyczne i zwrócił uwagę na odpowiedzialność państw posiadających broń jądrową za przeciwdziałanie jej rozprzestrzenianiu.

Według chińskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych przywódcy omówili również sytuację w Ukrainie i na Bliskim Wschodzie, bezpieczeństwo Półwyspu Koreańskiego oraz zagrożenia związane z proliferacją broni nuklearnej.

Po spotkaniu Chiny, Rosja i Stany Zjednoczone ogłosiły wspólną deklarację na rzecz pokoju, której tekst opublikowały zarówno chińskie władze, jak i Biały Dom. Przywódcy Rosji i USA wyrazili w niej uznanie dla Chin za zorganizowanie szczytu. Państwa zobowiązały się do wspierania reform Organizacji Narodów Zjednoczonych, aby mogła skuteczniej reagować na globalne wyzwania i utrzymywać pokój.

Drugi punkt deklaracji przewiduje zwiększenie produkcji i dostaw produktów rafinacji ropy naftowej oraz utrzymanie stabilności przepływów energii. Kolejny dotyczy poszanowania immunitetów przedstawicieli państw i zasady zgody państw na wykonywanie jurysdykcji; przywódcy uznali, że Międzynarodowy Trybunał Karny i podobne instytucje nie powinny nadużywać swoich uprawnień. Ostatni punkt potwierdza, że wojny nuklearnej nie można wygrać i nie wolno jej prowadzić. Chiny, Rosja i USA zapowiedziały dialog na rzecz ograniczania zagrożeń nuklearnych i zapobiegania rozprzestrzenianiu broni jądrowej.

Źródła: Xinhua, MSZ ChRL, Biały Dom, Chiński portal rządowy / Xinhua.