Liczba kursów pociągów towarowych obsługujących połączenia między Chinami a Europą przekroczyła 140 tys. Od uruchomienia tej sieci w 2011 roku przewieziono nią towary o wartości ponad 560 mld dolarów. Kolej pozostaje ważną alternatywą dla transportu morskiego i lotniczego, szczególnie gdy firmy szukają sposobów na ograniczenie ryzyka zakłóceń w dostawach.

Granicę tę osiągnięto 22 października, gdy około godziny 11.30 ze stacji Puhe w Shenyangu wyruszył do Moskwy pociąg towarowy X8059. Jak podaje China State Railway Group, liczba rocznych kursów wzrosła z 1702 w 2016 roku do 20 022 w 2025 roku. Według chińskiej Narodowej Komisji Rozwoju i Reform (NDRC) średnie roczne tempo wzrostu w tym okresie przekroczyło 30 proc.

W porównaniu z transportem lotniczym kolej jest tańsza, a w stosunku do morskiego pozwala zwykle szybciej dostarczyć ładunek. Znaczenie ma również mniejsza zależność od sytuacji na szlakach żeglugowych. Pociągi nie są jednak całkowicie odporne na zakłócenia: czas przejazdu zależy między innymi od warunków na przejściach granicznych i organizacji przeładunków.

W Chinach sieć obejmuje 96 tras, na których pociągi mogą poruszać się z prędkością 120 km/h, i łączy 132 miasta. Poza krajem przewozy odbywają się korytarzami północnym, środkowym i południowym, docierając do 237 miast w 26 państwach europejskich oraz ponad 100 miast w 12 krajach azjatyckich.

Najszybciej rośnie ruch na trasie południowej. Od stycznia do września 2026 roku przejechało nią 746 pociągów, o 125 proc. więcej niż w analogicznym okresie rok wcześniej.

Ważną częścią sieci są polskie Małaszewicze, gdzie kontenery przywożone szerokim torem są przeładowywane na wagony korzystające z europejskiego rozstawu szyn. Według informacji opublikowanych przez „Forsal” 13 października przez ten rejon przechodzi około 90 proc. kontenerów docierających koleją z Chin do Unii Europejskiej. W zachodniej części Europy jednym z głównych ośrodków dystrybucji kolejowych ładunków jest niemiecki Duisburg. Markus Teuber, pełnomocnik niemieckiego miasta ds. współpracy z Chinami, ocenia, że tamtejszy ośrodek obsługuje około 30 proc. kolejowych przewozów towarowych między Chinami a Europą.

Coraz szersza oferta i więcej ładunków powrotnych

Kolejową siecią przewozi się obecnie ponad 50 tys. produktów zaliczanych do 53 kategorii towarowych. W pierwszym kwartale 2026 roku wśród ładunków wysyłanych z Chin dominowały maszyny i urządzenia, a następnie samochody oraz części motoryzacyjne. Wolumen przewozów tej drugiej grupy wzrósł o 46 proc. w ujęciu rocznym.

W kierunku Chin przybywa natomiast między innymi zbóż, masy celulozowej oraz produktów gumowych. Według danych China Railway ich przewozy w pierwszym kwartale zwiększyły się odpowiednio o 87, 64 i 24 proc. w stosunku do analogicznego okresu 2025 roku.

Rozwój przewozów w obu kierunkach pozwala lepiej wykorzystywać dostępne kontenery. Jak informuje operator, udział kontenerów z ładunkiem utrzymywał się na poziomie 100 proc. przez 49 kolejnych miesięcy, do końca września. To inny wskaźnik niż liczba kursów powrotnych: według China State Railway Group przez dziewięć kolejnych miesięcy ich stosunek do kursów wyjazdowych przekraczał 90 proc.

Z Xi’anu do Duisburga najszybciej w 11 dni

Rozwój połączeń nie ogranicza się do zwiększania liczby pociągów. Operatorzy wprowadzają także stałe rozkłady uzgadniane na całej trasie, z wyznaczonymi przejściami granicznymi, godzinami odjazdów i przyjazdów. Dzięki temu przewozy stają się bardziej przewidywalne, co ma szczególne znaczenie dla dostaw wymagających dotrzymania terminu.

Na trasie z Xi’anu do Duisburga najszybszy pociąg kursujący według pełnego rozkładu może, według NDRC, dotrzeć do celu w 11 dni, podczas gdy wcześniej przejazd zajmował około 15 dni. Jest to najlepszy deklarowany czas w tym systemie, a nie średni termin dostawy każdego ładunku.

Według danych publikowanych przez chińskie koleje system połączeń z pełnym rozkładem obejmuje 22 kursy tygodniowo między dziewięcioma miastami w Chinach a sześcioma w Europie. Średnia wartość towarów w pojedynczym kontenerze jest na nich o 41 proc. wyższa niż na zwykłych połączeniach tej sieci.

Źródła: Xinhua, Liaoning Provincial Government / Liaoning Daily, NDRC, China SCIO / Xinhua, Forsal, SCIO / Xinhua, China Transport News.