Na koniec lipca 2026 roku moc fotowoltaiki w Chinach sięgnęła 1,286 mld kW, podczas gdy elektrownie węglowe miały 1,285 mld kW. Narodowa Administracja Energetyczna ogłosiła te dane 1 września; różnica wynosi zaledwie 1 mln kW, ale po raz pierwszy w historii stawia energię słoneczną przed węglem pod względem zainstalowanej mocy.
Na łączną moc chińskiej fotowoltaiki składają się dwa bardzo różne rodzaje inwestycji. Duże elektrownie słoneczne miały na koniec lipca 704 mln kW, niewiele mniej, bo 582 mln kW, przypadało już jednak na instalacje rozproszone rozmieszczone przy zakładach przemysłowych, na dachach i terenach wiejskich. Na północy i zachodzie kraju skala pojedynczych projektów jest zupełnie inna. Na skraju pustyni Tengger pod Zhongwei w Ningxia baza nowej energii obejmuje 6,4 mln paneli fotowoltaicznych, a część z nich zamontowano na konstrukcjach, które automatycznie zmieniają kąt wraz z położeniem słońca. Lu Jun, inżynier zajmujący się utrzymaniem urządzeń, cytowany w sierpniu przez „People’s Daily”, podawał, że takie śledzenie słońca zwiększa roczną produkcję energii o około 10 proc. w porównaniu ze stałymi panelami. Razem wielkie farmy i instalacje rozproszone dały fotowoltaice ponad 30 proc. całej mocy wytwórczej Chin, która pod koniec lipca wynosiła 4,08 mld kW.
Przewaga nad węglem pojawiła się po siedmiu miesiącach dalszej szybkiej rozbudowy. Od stycznia do lipca w całych Chinach uruchomiono 193,97 mln kW nowych mocy wytwórczych, z czego 85,65 mln kW przypadło na fotowoltaikę, czyli ponad 40 proc. całego przyrostu. Tylko w lipcu do sieci dołączono kolejne 13,73 mln kW instalacji słonecznych, o 43 proc. więcej niż w tym samym miesiącu poprzedniego roku. Przyrost mocy nie przekłada się jednak jeden do jednego na ilość energii zużywanej w kraju. W pierwszych siedmiu miesiącach roku fotowoltaika wyprodukowała 802,4 mld kWh energii elektrycznej, o 15,5 proc. więcej niż rok wcześniej, co odpowiadało 13 proc. całkowitego krajowego zużycia, czyli więcej niż jednej kilowatogodzinie na osiem. Udział ten wzrósł o 1,7 punktu procentowego wobec poziomu z całego 2025 roku. Ponad 30 proc. mocy zainstalowanej i 13 proc. zużywanej energii nie są przy tym wartościami bezpośrednio porównywalnymi. Produkcja paneli zmienia się wraz z porą dnia i pogodą, dlatego kilowat mocy fotowoltaicznej nie dostarcza w ciągu roku tyle samo energii co kilowat źródła, które może pracować niezależnie od nasłonecznienia.
Zmienność produkcji ze słońca coraz mocniej wpływa na sposób pracy pozostałych źródeł. Liu Zhiqiang z China Electricity Council, cytowany przez „China Daily”, opisuje sytuacje widoczne już w słoneczne południa, kiedy elektrownie węglowe ograniczają produkcję, aby sieć mogła przyjąć więcej energii z fotowoltaiki. Po zachodzie słońca albo przy pogorszeniu pogody ich moc ponownie rośnie. Wraz ze wzrostem udziału wiatru i słońca bloki węglowe pracują przez mniej godzin z wysokim wykorzystaniem, ale częściej potrzebne są ich możliwości regulacyjne, rezerwa mocy oraz usługi utrzymujące stabilność częstotliwości w sieci. Nie chodzi więc wyłącznie o zmianę kolejności w statystyce mocy zainstalowanej. Rosnąca fotowoltaika zmienia również rytm pracy elektrowni węglowych, które coraz częściej muszą reagować na wahania produkcji źródeł zależnych od pogody.
Duża część nowych mocy powstaje jednocześnie daleko od miejsc, w których zużywa się najwięcej energii. Najlepsze warunki dla wielkich baz wiatrowych i słonecznych znajdują się przede wszystkim na północy i zachodzie kraju, podczas gdy wiele dużych ośrodków przemysłowych i miejskich leży na wschodzie. Jednym z najbardziej wyrazistych przykładów pokonywania tej odległości jest Xinjiang. Stacja konwerterowa Changji obsługuje tam linię ultrawysokiego napięcia ±1100 kV prowadzącą z Zhundong do południowego Anhui; energia pokonuje ponad 3200 kilometrów, a według operatora straty przesyłowe pozostają poniżej 5 proc. Sama budowa kolejnych linii nie wystarcza jednak do obsługi systemu, w którym w ciągu dnia szybko przybywa energii ze słońca, a wieczorem jej produkcja spada. China Electricity Council wskazuje dlatego również na elektrownie szczytowo-pompowe, magazyny zdolne oddawać energię przez dłuższy czas, modernizację części bloków węglowych oraz bardziej elastyczne połączenie sieci przesyłowych z lokalnymi sieciami dystrybucyjnymi. Druga droga polega na wykorzystaniu większej części energii bliżej miejsca jej wytworzenia. W Zhongwei w Ningxia elektrownia fotowoltaiczna o mocy 500 tys. kW zasila bezpośrednio pobliski klaster centrów danych. Projekt rozpoczął działalność 2 maja 2026 roku i ma dostarczać do infrastruktury obliczeniowej 2,29 mld kWh zielonej energii rocznie.
Plan rozwoju odnawialnych źródeł energii na lata 2026–2030 zakłada dalszy bardzo duży przyrost mocy, ale obok liczby nowych instalacji pojawiają się w nim także cele dotyczące tego, jak będą pracowały w całym systemie. W 2030 roku łączna moc źródeł odnawialnych ma osiągnąć około 3,5 mld kW, z czego ponad 2,8 mld kW ma przypadać na wiatr i słońce, a ich roczna produkcja energii ma przekroczyć 4 bln kWh. Po raz pierwszy wyznaczono również średni poziom gwarantowanej mocy wiatru i fotowoltaiki, który ma dojść do 8 proc.; podczas letnich i zimowych wieczornych szczytów oba źródła mają zapewniać ponad 20 proc. energii elektrycznej. Rozbudowa będzie nadal szczególnie widoczna na północy kraju, gdzie w dużych bazach wiatrowych i słonecznych do 2030 roku ma przybyć ponad 370 mln kW mocy, lecz kolejne instalacje mają również powstawać bliżej odbiorców. Plan przewiduje fotowoltaikę integrowaną z nowymi budynkami publicznymi, projekty przy infrastrukturze transportowej i ładowaniu pojazdów, a także dalsze wykorzystywanie dachów i lokalnie dostępnych gruntów na terenach wiejskich.
Źródła
- Xinhua – dane Narodowej Administracji Energetycznej o mocy fotowoltaiki, strukturze instalacji i nowych przyłączeniach.
- People’s Daily – produkcja energii z fotowoltaiki, dynamika wzrostu oraz jej udział w zużyciu energii elektrycznej.
- National Energy Administration / People’s Daily – baza na pustyni Tengger, przesył energii z Xinjiangu oraz bezpośrednie zasilanie centrów danych w Ningxia.
- China Daily – zmiana sposobu pracy elektrowni węglowych oraz potrzeby związane z regulacją sieci elektroenergetycznej.
- National Development and Reform Commission – cele rozwoju odnawialnych źródeł energii na lata 2026–2030.
Zeskanuj, aby pobrać
