Chińscy naukowcy odkryli w prowincji Junnan nieznany wcześniej gatunek grzyba, którego największy okaz ważył 2,2 kilograma i osiągał nawet pół metra wysokości. Badania wykazały, że Dianjunus rex należy do odrębnej rodziny grzybów, której początki sięgają około 65 milionów lat wstecz.
Badacze z Instytutu Botaniki w Kunmingu natrafili na niezwykłe okazy podczas prac terenowych prowadzonych od sierpnia 2024 do lipca 2025 roku. Znajdowali je w lasach tropikalnych i subtropikalnych Junnanu, gdzie wyrastały z korzeni obumierających drzew oraz otaczającej je gleby.
Grzyb nie przypomina typowych gatunków zbieranych w lesie. Zamiast kapelusza ma masywną, wzniesioną strukturę, która początkowo jest biaława, a z czasem przybiera żółtawy odcień. Jej zaokrąglony wierzchołek przypomina główkę czosnku. U starszych osobników pojawiają się rozgałęzienia podobne do palców, natomiast wnętrze pozostaje zwarte i gąbczaste.
Większość zebranych okazów ważyła od 250 do 600 gramów. Rekordowy osobnik był dwupłatowy i miał największą opisaną dotąd strukturę zarodnikotwórczą wśród workowców, jednej z największych grup grzybów.
Badania DNA ujawniły nieznaną rodzinę grzybów
Początkowo nie było jasne, do jakiej grupy należy znalezisko. Naukowcy przeprowadzili szczegółowe badania mikroskopowe, porównali wybrane fragmenty DNA i przeanalizowali dane genomowe.
Wyniki wykazały, że badane okazy tworzą odrębną linię ewolucyjną w obrębie rzędu Xylariales. Różnice genetyczne i budowa grzyba były na tyle wyraźne, że zespół zdecydował się opisać nie tylko nowy gatunek, lecz także rodzaj Dianjunus i rodzinę Dianjunaceae.
Nazwa nawiązuje do starożytnego królestwa Dian, istniejącego na terenach dzisiejszego Junnanu, oraz chińskiego słowa oznaczającego grzyba. Łacińskie rex, czyli „król”, podkreśla imponujące rozmiary organizmu. Ten sam człon występuje w nazwie tyranozaura, Tyrannosaurus rex.
Rodowód grzyba sięga czasów wymierania dinozaurów
Na podstawie analizy genetycznej badacze umiejscowili początek tej rodziny we wczesnym paleocenie. Do oszacowania wieku linii ewolucyjnej wykorzystali metodę zegara molekularnego, opartą na porównywaniu zmian w DNA spokrewnionych organizmów.
Był to okres następujący po wielkim wymieraniu na granicy kredy i paleogenu, które doprowadziło między innymi do zagłady nieptasich dinozaurów. Szacowany wiek dotyczy rodziny grzybów, a nie znalezionych współcześnie okazów.
Analiza genomu dostarczyła również wskazówek dotyczących sposobu życia odkrytego gatunku. Naukowcy przypuszczają, że może on początkowo rozwijać się wewnątrz żywych drzew, nie wywołując widocznych objawów, a po ich obumarciu przechodzić na odżywianie martwymi tkankami. Taka strategia mogłaby sprzyjać powstawaniu wyjątkowo dużych struktur zarodnikotwórczych. Na razie pozostaje to jednak hipotezą wymagającą dalszych badań.
W samym Junnanie udokumentowano dotąd ponad 6 tysięcy gatunków grzybów. Naukowcy szacują jednak, że rzeczywista ich liczba może przekraczać 100 tysięcy.
Źródła: Frontiers in Fungal Biology, Chinese Academy of Sciences, Kunming Institute of Botany / China Daily, Frontiers press office, China News Service / Kunming Institute of Botany.
Zeskanuj, aby pobrać
