W Huizhou, w chińskiej prowincji Guangdong, ukończono pierwszy demonstracyjny egzemplarz akceleratora SIMM do radioterapii ciężkimi jonami. Zbudowana przez badaczy Chińskiej Akademii Nauk instalacja ma obniżyć koszty funkcjonowania ośrodków i zwiększyć liczbę pacjentów, których mogą przyjmować.

Urządzenie opracował Instytut Fizyki Współczesnej Chińskiej Akademii Nauk. Nowy system zajmuje 1200 metrów kwadratowych, czyli o niemal 74 proc. mniej niż poprzednia generacja, która potrzebowała 4600 metrów kwadratowych. Zużycie energii podczas pracy ma spaść do około jednej trzeciej dotychczasowego poziomu.

Jak poinformowano 23 października, konstruktorzy zakładają także wzrost rocznej liczby terapii z około 1000 do 2000–5000. To prognozowane możliwości nowej aparatury, a nie wyniki osiągnięte już podczas leczenia pacjentów.

Za zmniejszeniem rozmiarów stoją między innymi nowy wtryskiwacz liniowy, kompaktowy synchrotron i obrotowy system kierowania wiązki jonów do stanowisk terapeutycznych. Mniejszy układ ma ograniczyć wydatki na budowę i eksploatację ośrodków stosujących tę metodę.

Trójwymiarowy schemat rozmieszczenia układu akceleratora SIMM i stanowiska terapeutycznego.
Schemat instalacji SIMM. Źródło: Instytut Fizyki Współczesnej Chińskiej Akademii Nauk.

Radioterapia ciężkimi jonami, w tym jonami węgla, pozwala skoncentrować znaczną część dawki promieniowania w obrębie guza i ograniczać napromienianie otaczających go zdrowych tkanek. Stosuje się ją w leczeniu wybranych nowotworów, w tym części trudnych do usunięcia operacyjnie, choć nie eliminuje ona całkowicie ryzyka działań niepożądanych.

Chińscy naukowcy rozwijają technologię akceleratorów do terapii ciężkojonowej od 1993 roku. Pierwszy krajowy system rozpoczął leczenie pacjentów w 2020 roku w Wuwei, w prowincji Gansu. Jak podaje Chińska Akademia Nauk, w Chinach rozpowszechniono dotąd dziesięć rodzimych akceleratorów medycznych, a do końca września 2026 roku terapię przy ich użyciu przeszło blisko 5000 osób.

Instalacja w Huizhou nie jest jeszcze wykorzystywana do leczenia. Obecnie przechodzi testy aparatury, a Chińska Akademia Nauk przewiduje rozpoczęcie prób klinicznych pod koniec 2026 roku.

Źródła: Chińska Akademia Nauk / Xinhua, China News Service, Cancers.