Chiny wprowadzają szczegółowe przepisy chroniące tradycyjne receptury, metody leczenia i wiedzę medyczną przekazywaną z pokolenia na pokolenie. Rada Państwa ogłosiła 9 listopada rozporządzenie, które określa zasady dokumentowania i wykorzystywania tych zasobów oraz ich ochrony przed zapomnieniem. Wejdzie ono w życie 1 stycznia 2027 roku.

Ochroną objęta zostanie wiedza związana z tradycyjną medycyną chińską, od dawnych metod diagnozowania i leczenia po receptury, przygotowywanie leków i sposoby pozyskiwania surowców. Przepisy uwzględniają też klasyczne traktaty medyczne oraz charakterystyczne oznaczenia i symbole.

Podstawą systemu będzie ogólnokrajowa baza danych, do której trafią materiały z dawnych ksiąg, badań prowadzonych w prowincjach i zgłoszeń osób oraz instytucji przechowujących tradycyjną wiedzę. Z bazy wyodrębniony zostanie wykaz zasobów szczególnie cennych, reprezentatywnych lub unikatowych. O ich wpisaniu zdecyduje centralna administracja do spraw tradycyjnej medycyny po ocenie ekspertów i publicznym przedstawieniu proponowanej listy.

Przepisy przewidują również ratowanie wiedzy, która może wkrótce zaniknąć. Jeżeli podczas badań zostaną odnalezione takie metody, władze prowincji będą musiały niezwłocznie je udokumentować i zabezpieczyć związane z nimi materiały. Zbiory mają być digitalizowane, aby ułatwić ich przechowywanie i dostęp do informacji.

Ważną częścią rozporządzenia są zasady korzystania z wiedzy należącej do jej posiadaczy. Mają oni prawo wyrażać świadomą zgodę na jej pozyskanie i wykorzystanie przez innych oraz uczestniczyć w wynikających z tego korzyściach. Nie są to jednak nowe uprawnienia – przewidywała je już chińska ustawa o tradycyjnej medycynie, obowiązująca od 2017 roku. Nowe rozporządzenie rozwija system ich ochrony, a szczegółowe zasady korzystania z części wiedzy należącej do domeny publicznej mają zostać określone osobno.

Organizacje i osoby spoza Chin nie będą mogły prowadzić na terytorium kraju inwentaryzacji tradycyjnej wiedzy medycznej. Za naruszenie tego zakazu przewidziano możliwość nałożenia grzywny od 50 tys. do 500 tys. juanów. Jednocześnie rozporządzenie dopuszcza międzynarodową wymianę i współpracę naukową w tej dziedzinie, prowadzoną zgodnie z chińskim prawem.

Przepisy zachęcają szpitale, uczelnie i instytuty do badań nad tradycyjnymi metodami, mechanizmami ich działania i zastosowaniami klinicznymi. Mają też wspierać szkolenia i przekazywanie wiedzy kolejnym specjalistom, zwłaszcza w przypadku metod wpisanych do wykazu ochronnego. Rozporządzenie liczy 32 artykuły.

Źródła: Rada Państwa ChRL, Ministerstwo Sprawiedliwości ChRL, Narodowa Komisja Zdrowia ChRL.