Chiny chcą przyspieszyć rozwój sztucznej inteligencji, robotyki i nowych technologii, nie zaniedbując przy tym tradycyjnego przemysłu. W opublikowanym 9 października dokumencie władze przedstawiły 19 działań, które mają zwiększyć wydajność gospodarki i ułatwić przedsiębiorstwom wykorzystanie osiągnięć naukowych. Pekin przestrzega jednocześnie przed pochopnymi inwestycjami w modne technologie.
Dokument przyjęty przez Komitet Centralny Komunistycznej Partii Chin i Radę Państwową obejmuje znacznie więcej niż rozwój nowych gałęzi gospodarki. Przewiduje również modernizację istniejących fabryk, zmiany w finansowaniu badań, ściślejszą współpracę uczelni z przedsiębiorstwami oraz nowe rozwiązania dotyczące kształcenia specjalistów. Wytyczne wpisują się w realizację piętnastego planu pięcioletniego na lata 2026–2030.
U podstaw tych działań leży koncepcja „nowych jakościowo sił wytwórczych”, która w ostatnich latach zajmuje ważne miejsce w chińskiej polityce gospodarczej. Chodzi o rozwój oparty nie tylko na zwiększaniu skali produkcji i inwestycji, lecz przede wszystkim na postępie technologicznym, wyższej wydajności i lepszym wykorzystaniu dostępnych zasobów. Nowe wytyczne mają przełożyć tę koncepcję na konkretne zadania dla administracji, ośrodków badawczych i przedsiębiorstw.
Jednym z najważniejszych założeń jest szybsze wykorzystywanie wyników badań naukowych w produkcji. Chińskie uczelnie i instytuty mają ściślej współpracować z przemysłem, a ocena projektów badawczych w większym stopniu uwzględniać ich praktyczne zastosowanie. Przewidziano także rozwój ośrodków, w których nowe rozwiązania będzie można testować przed rozpoczęciem produkcji na większą skalę.
Większą rolę w prowadzeniu badań mają otrzymać same przedsiębiorstwa. Dokument przewiduje zachęty do zwiększania nakładów na prace badawczo-rozwojowe, a także możliwość powierzania zdolnym do tego prywatnym firmom kierowania ważnymi państwowymi projektami technologicznymi. Mniejsze przedsiębiorstwa mają z kolei łatwiej korzystać z osiągnięć naukowców. Jednym z proponowanych rozwiązań jest udostępnianie im technologii opracowanych na uczelniach na zasadzie wykorzystania ich przed wniesieniem opłaty licencyjnej.
Zmiany nie ograniczają się do najbardziej zaawansowanych branż. Władze podkreślają, że rozwój nowych technologii powinien iść w parze z unowocześnianiem przemysłu, który już stanowi podstawę chińskiej gospodarki. Wśród sektorów wymieniono między innymi hutnictwo, chemię, przemysł maszynowy, włókienniczy, stoczniowy i budownictwo. Zakłady mają szerzej wykorzystywać automatyzację, systemy cyfrowe i technologie ograniczające zużycie energii. Podobne działania przewidziano w rolnictwie, gdzie większą rolę mają odgrywać inteligentne maszyny, nowoczesna hodowla i zaawansowane metody upraw.
Rozwój nowych technologii bez inwestycyjnej gorączki
Obok modernizacji tradycyjnych gałęzi przemysłu Pekin stawia na sektory, które mogą stać się kolejnymi filarami gospodarki. W dokumencie znalazły się robotyka, biotechnologia, przemysł kosmiczny, nowe materiały, zaawansowane urządzenia oraz inteligentne samochody elektryczne. Osobno wskazano technologie przyszłości, w tym komputery kwantowe, łączność 6G, interfejsy mózg–komputer, wodór i energię z syntezy jądrowej.
Szczególne znaczenie przypisano sztucznej inteligencji. Program „AI+” zakłada wprowadzanie jej do kolejnych sektorów gospodarki, przede wszystkim tam, gdzie może usprawnić produkcję, zarządzanie i świadczenie usług. Władze wskazują również na rozwój robotów humanoidalnych, inteligentnych urządzeń elektronicznych oraz samochodów wykorzystujących zaawansowane systemy cyfrowe. Równocześnie mają powstawać rozwiązania służące monitorowaniu zagrożeń i zapewnieniu bezpieczeństwa technologii AI.
W dokumencie znalazło się jednak wyraźne zastrzeżenie: rozwój nowych branż nie powinien prowadzić do nieprzemyślanych inwestycji. Państwowa Komisja Rozwoju i Reform zwróciła uwagę, że niektóre regiony próbowały rozwijać podobne projekty technologiczne, nie uwzględniając własnych możliwości ani rzeczywistego zapotrzebowania. Prowadziło to do nadmiernego podobieństwa lokalnych planów gospodarczych i ryzyka marnowania środków.
Pekin chce, aby poszczególne prowincje rozwijały te dziedziny, do których mają odpowiednie zaplecze przemysłowe, naukowe i kadrowe. Władze lokalne mają unikać inwestycji podejmowanych wyłącznie ze względu na popularność danej technologii. Dokument zapowiada również odpowiedzialność urzędników za poważne straty wynikające z pochopnych decyzji i niewłaściwego wykorzystania programów wsparcia.
Istotną częścią nowych wytycznych jest energetyka. Chiny zamierzają dalej rozwijać odnawialne źródła energii, nowoczesne technologie jądrowe oraz zakłady przemysłowe o zerowym bilansie emisji. Przewidziano też działania na rzecz ograniczania zużycia surowców, zwiększenia recyklingu i rozwoju produkcji przyjaznej środowisku. Towarzyszyć temu mają zmiany w systemie finansowania zielonych inwestycji oraz dalszy rozwój rynku uprawnień do emisji.
Realizacja tych planów będzie wymagała zarówno kapitału, jak i wykwalifikowanych pracowników. Władze chcą ułatwić finansowanie młodych firm technologicznych, zachęcać inwestorów do wspierania projektów o dłuższym okresie rozwoju oraz dostosowywać programy studiów i kształcenia zawodowego do potrzeb przemysłu. Zapowiedziano również ułatwienia w zatrudnianiu specjalistów i ich przechodzeniu między uczelniami, instytutami badawczymi a przedsiębiorstwami.
Nowe wytyczne przewidują ponadto szerszą współpracę międzynarodową. Chiny zamierzają rozwijać wspólne laboratoria, parki technologiczne i projekty badawcze z partnerami zagranicznymi, a także zachęcać zagraniczne fundusze inwestycyjne do działalności na swoim rynku.
Ogłoszony dokument nie jest harmonogramem pojedynczych inwestycji, lecz zestawem kierunków i zasad, którymi mają kierować się chińskie instytucje w najbliższych latach. Jego znaczenie będzie zależało od sposobu realizacji poszczególnych działań. Pekin stawia przy tym dwa wymagania: nowe technologie mają przynosić wymierne korzyści gospodarce, a ich rozwój nie może odbywać się kosztem stabilności istniejącego przemysłu.
Źródła: Państwowy Urząd Danych ChRL / Xinhua, Państwowa Komisja Rozwoju i Reform / Xinhua, Xinhua.
Zeskanuj, aby pobrać
