Chiny i Unia Europejska zakończyły dwudniowe rozmowy handlowe w Pekinie wspólnym oświadczeniem i listą 16 uzgodnień. Dotyczą one m.in. samochodów hybrydowych, eksportu metali ziem rzadkich oraz dalszych prac nad dostępem do rynków.
8 i 9 października chiński minister handlu Wang Wentao oraz unijny komisarz ds. handlu i bezpieczeństwa gospodarczego Maroš Šefčovič przewodniczyli drugiemu spotkaniu Mechanizmu Konsultacji Handlowych i Inwestycyjnych Chiny–UE (TIC). W opublikowanym po rozmowach oświadczeniu obie strony określiły dyskusje jako pragmatyczne i owocne.
Z przedstawionych ustaleń wynika, że osiągnięto porozumienie dotyczące handlu samochodami hybrydowymi, które ma pozostawać zgodne z zasadami Światowej Organizacji Handlu (WTO). W odniesieniu do samochodów w pełni elektrycznych uzgodniono dalsze prowadzenie procedur dotyczących indywidualnych zobowiązań cenowych producentów oraz przeglądów w ramach unijnego postępowania antysubsydyjnego.
Šefčovič przedstawił bardziej szczegółową ocenę skutków rozmów dla rynku motoryzacyjnego. Według niego osiągnięte porozumienie może zmniejszyć przyszły eksport chińskich samochodów hybrydowych i hybryd typu plug-in do UE o ponad połowę w stosunku do prognozy zakładającej brak zmian. Komisarz mówił o kilku milionach pojazdów w ciągu czterech lat. Szczegółów wdrożenia jeszcze nie przedstawiono, a chiński komunikat nie podaje liczbowego celu ograniczenia eksportu.
W sprawie surowców Chiny wyraziły gotowość do dalszego usprawniania wydawania zezwoleń na eksport metali ziem rzadkich i magnesów trwałych do Unii poprzez tzw. zielony kanał. Z kolei UE zapowiedziała współpracę z państwami członkowskimi w celu ułatwienia rozpatrywania priorytetowych wniosków dotyczących eksportu towarów podwójnego zastosowania do Chin.
Lista uzgodnień obejmuje ponadto rozmowy o możliwości obniżenia ceł na wybrane towary oraz dialog techniczny dotyczący unijnych przepisów o subsydiach zagranicznych. Chiny i UE mają także kontynuować prace nad dostępem do rynku, m.in. w sektorze medycznym i rolno-spożywczym, oraz nad ochroną własności intelektualnej i reformą WTO.
Obie strony potwierdziły, że jako ważni partnerzy handlowi chcą rozwiązywać różnice zdań w ramach zasad WTO, utrzymywać stabilne relacje gospodarcze i dążyć do większej równowagi we wzajemnej wymianie handlowej. Uzgodniono też harmonogram dalszych kontaktów: w styczniu 2027 r. ma odbyć się wideokonferencja na szczeblu ministerialnym, a trzecie posiedzenie mechanizmu konsultacyjnego zaplanowano na marzec.
Mechanizm ten powołano 29 czerwca podczas pierwszego spotkania Wanga i Šefčoviča w Brukseli. Utworzono wtedy cztery obszary prac: równowagę handlową i inwestycyjną, kontrolę eksportu, ochronę własności intelektualnej oraz reformę WTO. Według chińskiego Ministerstwa Handlu do końca lipca obie strony przeprowadziły już ponad 20 rund konsultacji.

Apel o pragmatyczne podejście
Podczas rozmów Wang Wentao wyraził zaniepokojenie niedawnymi ograniczeniami handlowymi i gospodarczymi wprowadzanymi przez UE. Podkreślił, że „Chiny nie są źródłem problemów Unii Europejskiej, lecz partnerem w ich rozwiązywaniu”. Zaapelował o dalszy dialog z poszanowaniem zasad WTO i wzajemnych interesów.
Negocjacjom towarzyszyła w Europie debata na temat relacji handlowych z Chinami. 8 października 44 europejskie organizacje branżowe reprezentujące m.in. przemysł metalowy, chemiczny i producentów części samochodowych zaapelowały o działania przeciwko praktykom handlowym, które ich zdaniem zagrażają europejskiej produkcji i zatrudnieniu.
Dzień wcześniej Parlament Europejski przyjął dokument dotyczący stosunków UE–Chiny, w którym wezwał do rozważenia zastosowania instrumentu przeciwdziałania przymusowi ekonomicznemu w kontekście m.in. surowców krytycznych. Przedstawiciel chińskiej misji przy UE wyraził zdecydowany sprzeciw wobec treści raportu, zarzucając mu uprzedzenia i nadmierne upolitycznianie zagadnień gospodarczych.
Wang Yiwei, dyrektor Instytutu Spraw Międzynarodowych i Centrum Studiów Europejskich na Uniwersytecie Renmin, ocenił w wypowiedzi dla „Global Times”, że obecne trudności Europy wynikają w znacznej mierze z jej własnych problemów strukturalnych, m.in. słabnącej dynamiki innowacji i przemian przemysłowych. Jego zdaniem krótkoterminowe ograniczenia handlowe nie rozwiążą długofalowych problemów. Europa potrzebuje przede wszystkim modernizacji przemysłu, postępu technologicznego, transformacji cyfrowej i wzmocnienia własnej konkurencyjności – uważa ekspert.
Chińskie Ministerstwo Handlu podało, że zespoły robocze obu stron mają teraz kontynuować uzgodnione prace i przygotować kolejne spotkanie. Rezultaty rozmów w Pekinie mają zostać ocenione przez przywódców UE podczas posiedzenia Rady Europejskiej w Brukseli, zaplanowanego na 15–16 października.
Źródła: Ministerstwo Handlu ChRL, MOFCOM, European Commission, Reuters.

