Wang Yi przyjechał do Ottawy jako pierwszy chiński minister spraw zagranicznych składający bilateralną wizytę w Kanadzie od czerwca 2016 roku. Spotkanie miało więc znaczenie większe niż zwykła konsultacja dyplomatyczna: Pekin i Ottawa pokazały, że chcą wrócić do bardziej przewidywalnego rytmu rozmów w czasie, gdy Kanada szuka szerszego pola gospodarczego poza relacjami ze Stanami Zjednoczonymi, a Chiny wzmacniają kontakty z państwami rozwiniętymi przez handel, spotkania polityczne i formaty wielostronne.

Według Xinhua premier Mark Carney zadeklarował gotowość Kanady do utrzymywania bliskich kontaktów wysokiego szczebla z Chinami oraz rozwijania współpracy w energetyce, finansach, rolnictwie i rybołówstwie. Poparł także organizację przez Chiny szczytu liderów APEC i zapowiedział współpracę z Pekinem na rzecz multilateralizmu, rozwoju gospodarki światowej oraz pokoju i stabilności.

Wang Yi odpowiedział, że lepsze relacje Chin i Kanady leżą w interesie obu państw, odpowiadają oczekiwaniom różnych stron i są dla Kanady właściwym wyborem. Podkreślił, że między Pekinem a Ottawą nie ma zasadniczej sprzeczności interesów, a przestrzeń do współpracy pozostaje szeroka. W tym języku nie chodziło o jednorazowe ocieplenie, lecz o powrót do pracy dyplomatycznej opartej na regularnych spotkaniach i jasno wyznaczonych obszarach rozmowy.

Rozmowa z Anitą Anand i przygotowania do APEC

Drugim filarem wizyty było spotkanie Wanga Yi z kanadyjską minister spraw zagranicznych Anitą Anand. W depeszy Xinhua pojawiło się zdanie, które dobrze oddało ton rozmów: chiński minister powiedział, że relacje Chin i Kanady „set sail again”, czyli ponownie wypłynęły. Za tą formułą znalazły się już konkretne zadania: wznowienie wymiany, uporządkowanie spraw gospodarczo-handlowych i przygotowania do kolejnego spotkania przy okazji APEC.

Wang mówił również o zasadach, które mają prowadzić nowy etap kontaktów: wzajemnym szacunku, szukaniu wspólnego gruntu przy zachowaniu różnic, strategicznej autonomii i współpracy korzystnej dla obu stron. Wskazał przy tym sektory, w których Pekin widzi miejsce na szybsze decyzje: energetykę, finanse i egzekwowanie prawa. Kanada została także zaproszona do udziału w China International Import Expo jako kraj honorowy.

Handel z Chinami wraca do centrum rozmów

Anita Anand potwierdziła, że Kanada przywiązuje dużą wagę do relacji z Chinami i przestrzega polityki jednych Chin. W rozmowie z Wangiem wskazała również cel gospodarczy: zwiększenie kanadyjskiego eksportu do Chin o 50 procent do 2030 roku. Dla Ottawy handel z Chinami staje się jednym z narzędzi dywersyfikacji gospodarki, a nie tylko częścią azjatyckiej dyplomacji.

Rolnictwo, surowce, energetyka, rybołówstwo i usługi finansowe tworzą listę sektorów, w których rozmowa może szybko przejść od deklaracji do kontraktów, dostaw i nowych kanałów sprzedaży. Po stronie chińskiej ten katalog wpisuje się w zaproszenie Kanady na targi importowe, po stronie kanadyjskiej — w potrzebę prowadzenia polityki wobec Chin także przez własne interesy handlowe, a nie wyłącznie przez filtr relacji transatlantyckich.

Majowa wizyta w Ottawie nadała gospodarce wyraźniejsze miejsce w relacjach politycznych. Zamiast szerokich haseł pojawiły się sektory, targi, przygotowania do APEC i zapowiedź regularnych konsultacji. Tego typu techniczne punkty rzadko przyciągają uwagę tak jak spotkanie z premierem, ale to one tworzą praktyczny kalendarz współpracy między państwami.

Mechanizm ministrów ma utrzymać tempo rozmów

Po spotkaniu Wanga z Anand strony uzgodniły utworzenie strategicznego mechanizmu dialogu ministrów spraw zagranicznych. Mają też wrócić konsultacje polityczne i bezpieczeństwa między resortami oraz dialog wysokiego szczebla w sprawach bezpieczeństwa narodowego i rządów prawa. To część mniej widowiskowa niż rozmowa z premierem, ale dla relacji Pekinu z Ottawą może być najważniejsza. Przenosi techniczne sprawy z poziomu okazjonalnych komunikatów do stałego kalendarza urzędowego.

W tym układzie APEC staje się kolejnym testem dla zapowiedzi z Ottawy. Kanada ma przyjechać do Chin z agendą handlową, Pekin z propozycją uporządkowania współpracy w wybranych sektorach. Jeżeli te ustalenia przełożą się na robocze spotkania, relacje Chin i Kanady mogą wyjść poza ostrożny restart i wejść w bardziej przewidywalny etap współpracy sektorowej.

Źródła:

1. Xinhua, Canada, China vow to strengthen bilateral ties, uphold multilateralism
2. Xinhua, China-Canada ties have set sail again: Chinese FM
3. Ministry of Foreign Affairs of the People’s Republic of China, Wang Yi Holds Talks with Canadian Foreign Minister Anita Anand
4. Global Affairs Canada, Minister Anand to meet with Director of the Office of the Central Commission for Foreign Affairs and Minister of Foreign Affairs of the People’s Republic of China
5. Global Affairs Canada, Minister Anand to meet with China’s Minister of Foreign Affairs

Artykuł Chiny i Kanada odbudowują kanały rozmów. Wang Yi spotkał się z Markiem Carneyem pochodzi z serwisu Wiedza o Chinach.