Urządzenie nosi chińską nazwę 讯飞同窗AI黑板. Słowo tongchuang oznacza kolegę lub koleżankę z tej samej klasy. Tablica jest częścią większej platformy, która rozpoznaje zapis nauczyciela, wyszukuje związane z nim materiały i uruchamia potrzebne narzędzia bez przerywania prowadzonego wyjaśnienia.

Nagranie skupia się na najbardziej efektownych możliwościach urządzenia, ale nie każdy szkic zostanie automatycznie zamieniony w dowolny przedmiot 3D. Według producenta system rozpoznaje dziewięć kategorii elementów używanych podczas lekcji, w tym tekst, wzory matematyczne i figury geometryczne. Może poprawić odręczny rysunek, powiązać go z materiałami dydaktycznymi albo uruchomić odpowiednie narzędzie do geometrii.

Podczas pokazu na stoisku iFlytek narysowano sześcian. System uzupełnił linie i odnalazł materiały związane z rozpoznanym zagadnieniem. Narzędzia do geometrii przestrzennej pozwalają obracać bryłę, zaznaczać punkty i krawędzie, rozkładać ją na płaską siatkę oraz wyznaczać przekroje. Po zapisaniu funkcji matematycznej tablica może również wyświetlić jej wykres.

Od pierwszej wersji do obecnej generacji

Wcześniejsza wersja tablicy trafiła dwa lata temu do grona SAIL TOP30 podczas szanghajskiej konferencji poświęconej sztucznej inteligencji. Nową generację iFlytek przedstawił 24 października ubiegłego roku na targach wyposażenia edukacyjnego w Qingdao.

W nowej wersji rozbudowano sterowanie głosem i gestami, narzędzia geometrii przestrzennej, wirtualne postacie oraz funkcję zapisywania całych zajęć. Za wyszukiwanie materiałów i obsługę rozmów prowadzonych podczas lekcji odpowiada model Spark.

Nauczyciel może dzięki niemu głosowo wyszukiwać materiały, otwierać animacje i uruchamiać wirtualne postacie przedstawiające między innymi Konfucjusza oraz Einsteina. Według iFlytek taki rozmówca nie ma ograniczać się do podania gotowej odpowiedzi, lecz zadawać kolejne pytania i prowadzić ucznia przez tok rozumowania.

Ta sama technologia pozwala nauczycielowi przygotować własnego cyfrowego asystenta, wykorzystującego próbkę jego głosu i wcześniej wybrane materiały. Asystent ma odpowiadać na pytania po zajęciach oraz kierować ucznia do odpowiedniego fragmentu lekcji. Producent przedstawia tę funkcję jako dodatkową pomoc dostępną również po zakończeniu zajęć.

Tablica zapisuje także przebieg lekcji

Urządzenie współpracuje z układem kamer określanym przez producenta jako „4+1” oraz z systemem przetwarzania dźwięku. System łączy obraz z klasy, dźwięk, treść pojawiającą się na ekranie oraz przebieg pytań i odpowiedzi. Nagranie jest później dzielone na krótsze fragmenty, do których oprogramowanie przygotowuje opisy i uporządkowany zapis zajęć.

Nauczyciel może wrócić do momentu, w którym omawiał konkretne zagadnienie, udostępnić wybrany fragment albo przejrzeć raport dotyczący struktury zajęć, zadawanych pytań i sposobu prowadzenia rozmowy z klasą. Narzędzie ma być wykorzystywane również podczas obserwacji i omawiania lekcji przez szkolne oraz lokalne zespoły metodyczne.

Według iFlytek tablice tej serii są regularnie używane w ponad 1400 powiatach i dzielnicach na obszarze 33 jednostek administracyjnych szczebla prowincjonalnego. Z asystenta Spark korzysta już milion nauczycieli, a system analizy lekcji działa w ponad 700 powiatach i dzielnicach.

Jak tablica działa w górskiej szkole w Zhejiang

Według iFlytek tablica tej samej serii jest wykorzystywana w szkole w Qixi, w powiecie Kaihua w prowincji Zhejiang. Placówka leży w górach u źródeł rzeki Qiantang, ma sześć klas i 72 uczniów. Korzysta również z terminali uczniowskich przekazanych w ramach programu cyfryzacji niewielkich szkół wiejskich.

W kwietniu dwunastu uczniów szóstej klasy połączyło się za pośrednictwem tablicy z rówieśnikami ze szkoły Tzu Chi w Dżakarcie. System na bieżąco tłumaczył rozmowę prowadzoną po chińsku i angielsku. Dzieci rozmawiały między innymi o środowisku naturalnym swoich regionów, a uczniowie z Indonezji pokazali na ekranie warana z Komodo.

Qixi jest jedną z jedenastu małych szkół w powiecie Kaihua objętych programem, w ramach którego placówki otrzymały urządzenia i materiały edukacyjne, a nauczyciele przeszli szkolenia. W pierwszym miesiącu aktywnie korzystało z platformy 82,29 proc. pedagogów. Nauczyciele sięgali po jej materiały średnio 42 razy, najczęściej wybierając prezentacje i animacje uzupełniające zasoby niewielkich szkół.

Tablice trafiają do szkół razem z zasadami bezpieczeństwa

W Kaihua urządzeniom, materiałom i szkoleniom towarzyszą zasady dotyczące bezpiecznego korzystania ze sprzętu, kontroli treści oraz ochrony prywatności. Powiat chce w ten sposób objąć jednym systemem samo wyposażenie szkół i warunki, na jakich cyfrowe narzędzia są używane podczas zajęć.

Na szczeblu krajowym Ministerstwo Edukacji opublikowało w styczniu standardy klasyfikacji danych edukacyjnych oraz wymagania dla dużych interaktywnych terminali szkolnych. Kwietniowy plan „AI+ edukacja” rozszerzył ten kierunek o ochronę zbiorów danych, kontrolę treści generowanych przez modele i sprawdzanie bezpieczeństwa aplikacji przed ich szerszym wykorzystaniem.

Szkoły wdrażające kolejne urządzenia będą równolegle szkolić nauczycieli oraz ustalać zasady dostępu do materiałów i zarządzania platformą.

Ile kosztuje i czy można kupić ją w Polsce?

iFlytek nie podaje publicznej ceny tablicy prezentowanej w Szanghaju. W chińskich zamówieniach publicznych inne 86-calowe tablice tej firmy kosztowały w tym roku od 16,6 tys. do 27,4 tys. juanów za sztukę, czyli orientacyjnie od około 9 do 15 tys. zł. Nie są to jednak ceny obecnej wersji pokazanej na WAIC. Ostateczna kwota zależy od modelu, oprogramowania, instalacji, szkoleń i dodatkowego wyposażenia.

Na międzynarodowej stronie iFlytek dostępny jest model Spark Smart Blackboard GOV-AIT86A z ekranem 86 cali i rozdzielczością 4K. Producent umożliwia wysłanie zapytania zakupowego, ale w europejskiej części serwisu wymienia obecnie Wielką Brytanię, Francję i Węgry. Polska nie znajduje się na liście krajów objętych lokalną sprzedażą i obsługą posprzedażową.

Polska szkoła lub dystrybutor musieliby więc zwrócić się bezpośrednio do iFlytek o ofertę obejmującą transport, instalację, licencje i serwis. Przed zakupem potrzebne byłoby także potwierdzenie europejskich certyfikatów, dostępności polskiej wersji językowej oraz działania funkcji internetowych poza Chinami.

Źródła:

1. World Artificial Intelligence Conference – oficjalna strona wydarzenia
2. iFlytek – prezentacja tablicy AI podczas World Artificial Intelligence Conference
3. iFlytek – funkcje i zastosowania tablicy AI
4. iFlytek – prezentacja nowej generacji tablicy w Qingdao
5. iFlytek – tablica Spark w gronie projektów SAIL TOP30
6. China News Service Zhejiang – cyfrowa edukacja w szkole Qixi
7. Ministerstwo Edukacji ChRL – standardy danych i interaktywnych terminali edukacyjnych
8. Ministerstwo Edukacji ChRL – plan „Sztuczna inteligencja plus edukacja”

Artykuł Nagranie z chińską tablicą AI obiegło internet. Tak działa system iFlytek pochodzi z serwisu Wiedza o Chinach.

HSK egzamin z chińskiego jest najczęściej spotykanym testem językowym dla obcokrajowców uczących się mandaryńskiego. Można go zdawać także w Polsce, a wynik pojawia się przy studiach w Chinach, stypendiach, wymianach akademickich, pracy z językiem i planowaniu kolejnego etapu nauki.

Oficjalny serwis Chinese Test opisuje go jako międzynarodowy standaryzowany test znajomości języka chińskiego dla osób, dla których chiński nie jest językiem ojczystym. Sprawdza użycie języka w codziennych sytuacjach, na studiach i w pracy. Organizatorem systemu jest CTI, czyli Chinese Testing International.

HSK co to jest i czym różni się od HSKK, YCT i BCT

Najbardziej znana nazwa to HSK, od Hanyu Shuiping Kaoshi. To pisemny test języka chińskiego. Na pierwszych dwóch poziomach kandydat rozwiązuje zadania ze słuchania i czytania. Od trzeciego dochodzi część pisemna. Później rośnie liczba słów, długość tekstów i tempo nagrań.

HSKK sprawdza mówienie. Kandydat nie siada przed komisją i nie prowadzi rozmowy z egzaminatorem. Odpowiedzi nagrywa się w sali egzaminacyjnej. Test występuje w trzech wariantach: podstawowym, średniozaawansowanym i zaawansowanym.

Osoba, która bez problemu rozpoznaje znaki w tekście, może zaciąć się przy prostej odpowiedzi ustnej. HSKK wyłapuje lukę między czytaniem a mówieniem.

YCT jest egzaminem dla dzieci i młodzieży szkolnej. Ma cztery stopnie w części pisemnej i dwa w części ustnej. Ten format wybierają szkoły, klasy językowe i rodzice, gdy dorosły HSK jest jeszcze za ciężki albo nie pasuje do wieku ucznia.

BCT ma profil zawodowy. Sprawdza chiński używany w pracy, w kontaktach firmowych i w sytuacjach biznesowych. W Polsce jest mniej rozpoznawalny niż HSK, ale może zainteresować osoby pracujące w eksporcie, logistyce, handlu, obsłudze klienta albo firmach współpracujących z Chinami.

HSK poziomy. Jak wygląda klasyczna skala

Klasyczna skala ma sześć poziomów. Politechnika Białostocka opisuje HSK 1 jako test trwający 40 minut, złożony ze słuchania i czytania, dla osób znających około 150 słów. Drugi poziom trwa 55 minut i odpowiada znajomości około 300 słów.

Na trzecim poziomie dochodzi pisanie. Test trwa 90 minut i obejmuje około 600 słów. Kandydat powinien rozumieć proste wypowiedzi, czytać krótkie teksty i radzić sobie z podstawowymi zdaniami.

Czwarty poziom trwa 105 minut i według opisu Politechniki Białostockiej zakłada znajomość około 1200 słów. Ten etap często pojawia się przy planach akademickich. Wymagania zależą jednak od uczelni, kierunku i języka programu. Inaczej wygląda rekrutacja na kurs językowy, inaczej na studia po angielsku, a inaczej na pełny program po chińsku.

Dwa najwyższe poziomy klasycznej skali są już dla osób, które pracują z dłuższym tekstem. HSK 5 obejmuje około 2500 słów, HSK 6 co najmniej 5000. Na tym etapie sama nauka z aplikacji zwykle nie wystarcza. Potrzebne są nagrania, teksty, regularne pisanie i kontakt z żywym językiem.

HSK 7–9 dla zaawansowanych

Chinese Test prowadzi także HSK 7–9. To osobny test dla osób bardzo zaawansowanych, a nie trzy oddzielne egzaminy wybierane przy zapisie. Wynik wskazuje później poziom 7, 8 albo 9.

Oficjalny opis HSK 7–9 podaje około 210 minut pracy. Test obejmuje słuchanie, czytanie, pisanie, tłumaczenie i mówienie. Taki format interesuje głównie studentów sinologii, tłumaczy, osoby po dłuższym pobycie w Chinach i kandydatów, którzy potrzebują mocnego potwierdzenia znajomości języka.

Początkujący nie muszą zaczynać od analizowania najwyższej skali. W pierwszych miesiącach ważniejsze są tony, pinyin, słuchanie, najczęstsze znaki i decyzja, czy pierwszym celem ma być HSK 1, HSK 2 czy HSK 3.

HSK cena. Ile kosztuje egzamin w Polsce

Opłaty zależą od centrum i terminu. W wielu polskich ośrodkach powtarza się prosty cennik dla części pisemnej: 50 zł za HSK 1, 100 zł za HSK 2, 150 zł za HSK 3, 200 zł za HSK 4, 250 zł za HSK 5 i 300 zł za HSK 6. Taką tabelę publikuje między innymi KUL.

Część centrów łączy egzamin pisemny z ustnym HSKK. Instytut Konfucjusza Uniwersytetu Gdańskiego przy sesjach w 2026 roku podaje 200 zł za HSK 3 z HSKK podstawowym, 300 zł za HSK 4 z HSKK średniozaawansowanym i 400 zł za HSK 5 z HSKK zaawansowanym. Vistula w komunikatach dla studentów podawała podobny układ pakietowy, z HSK 6 i HSKK za 450 zł.

Przed zapisem trzeba wejść na stronę wybranego centrum. Zmieniają się terminy, dostępne poziomy, rachunek do wpłat i data zaksięgowania przelewu. UG przy sesji zaplanowanej na 28 czerwca 2026 roku wskazał zapisy przez chinesetest.cn do 1 czerwca i osobny termin zaksięgowania opłaty na rachunku uczelni.

Gdzie zdać HSK w Polsce

HSK zdaje się w centrach współpracujących z Chinese Testing International. W Polsce egzaminy organizowały między innymi Instytuty Konfucjusza, klasy konfucjańskie i wybrane uczelnie. Dla osoby szukającej informacji, gdzie zdać HSK w Polsce, najbezpieczniejsza droga prowadzi przez serwis chinesetest.cn i aktualności lokalnych ośrodków.

W ostatnich latach sesje HSK i HSKK pojawiały się w Gdańsku, Krakowie, Warszawie, Lublinie i Białymstoku. Instytut Konfucjusza UG ogłaszał egzaminy HSK 1–6 i HSKK w 2026 roku. Instytut Konfucjusza UJ publikował terminy w Krakowie przy ul. Oleandry. Politechnika Białostocka prowadzi Centrum Egzaminacyjne HSK i informowała o sesjach w marcu oraz kwietniu 2026 roku.

Samo miasto nie wystarczy. Kandydat musi sprawdzić wybrany poziom, formę egzaminu, dostępność HSKK i komunikat lokalnego organizatora. Najpewniejszym punktem startu jest wyszukiwarka test centers w serwisie chinesetest.cn oraz aktualności centrum, w którym ma odbyć się sesja.

Jak wygląda zapis na HSK egzamin z chińskiego

Rejestracja odbywa się przez chinesetest.cn. Kandydat zakłada konto, wybiera rodzaj testu, poziom, datę i centrum. Następnie wpisuje dane osobowe, dodaje zdjęcie, potwierdza zgłoszenie i opłaca egzamin zgodnie z instrukcją organizatora.

Regulamin Chinese Test podaje, że po skutecznej rejestracji kandydat pobiera admission ticket, czyli kartę wstępu. Na egzamin trzeba zabrać dokument tożsamości użyty przy zapisie. Dane z konta, dokumentu i karty wstępu muszą się zgadzać.

Zdjęcie potrafi zatrzymać zgłoszenie. Chinese Test wymaga aktualnej fotografii identyfikacyjnej, szczególnie przy HSK 4–6, HSKK, BCT i ustnym YCT. Przypadkowy kadr z telefonu, wakacyjne tło albo zdjęcie grupowe mogą nie przejść weryfikacji.

Przy egzaminach ustnych spóźnienie zamyka drogę na salę. Regulamin Chinese Test podaje, że kandydat spóźniony na HSK, YCT albo BCT oral exam nie zostanie dopuszczony po rozpoczęciu testu. Spóźniony kandydat traci opłatę i czeka na kolejną sesję.

Co daje certyfikat HSK

HSK egzamin z chińskiego daje wspólną miarę poziomu. Nauczyciel, uczelnia albo pracodawca nie musi zgadywać, co znaczy „średnio znam chiński”. Widzi poziom, wynik i datę podejścia.

Certyfikat pojawia się przy rekrutacji na studia w Chinach, stypendiach, wymianie akademickiej i pracy z językiem chińskim. Nie zastępuje rozmowy kwalifikacyjnej ani realnej komunikacji. Po HSK 2 nikt nie poprowadzi swobodnych negocjacji handlowych. Po HSK 4 można już mówić o poważniejszym etapie nauki, choć próg wymagany przez uczelnię zawsze trzeba sprawdzić w regulaminie konkretnego programu.

Chinese Test rozróżnia wynik i raport wyników używany przy aplikacjach akademickich. Regulamin podaje, że wynik jest dostępny długoterminowo, ale raport wykorzystywany przy aplikowaniu na chińskie uczelnie jest ważny przez dwa lata od daty egzaminu.

Który poziom wybrać na początek

Na pierwszy HSK egzamin z chińskiego nie trzeba wybierać najwyższego możliwego poziomu. HSK 1 oswaja arkusz, nagrania, salę i pracę z czasem. Dla osoby po kilku miesiącach regularnej nauki mocniejszym celem będzie HSK 2.

Trzeci poziom wymaga już słuchania, krótkich tekstów, podstawowej gramatyki i ćwiczenia pisania. Jeżeli centrum łączy go z HSKK podstawowym, dochodzą krótkie wypowiedzi ustne.

HSK 4 jest progiem dla osób, które myślą o studiach, dłuższym wyjeździe albo pracy z Chinami. Przy planach akademickich trzeba sprawdzić regulamin konkretnego programu, bo jedna uczelnia może wymagać HSK 4, inna HSK 5, a program po angielsku może mieć osobne warunki.

Najczęstsze błędy przed HSK

Pierwszy błąd pojawia się przy słuchaniu. Kandydat zna znaki z fiszek, ale nie rozpoznaje ich w nagraniu. HSK sprawdza tempo reakcji, nie tylko pamięć wzrokową.

Drugi błąd dotyczy tonów. Początkujący często odkładają wymowę na później. Potem przychodzi HSKK, rozmowa z lektorem albo pierwszy wyjazd do Chin i źle utrwalona sylaba wraca przy każdym zdaniu.

Trzeci błąd pojawia się przy rejestracji na ostatni moment. Centrum ma limit miejsc, własny termin wpłaty i własne komunikaty. Konto w serwisie Chinese Test nie kończy sprawy, jeżeli opłata nie została wniesiona zgodnie z instrukcją lokalnego organizatora.

Czwarty błąd dotyczy dokumentów. Dane wpisane przy rejestracji muszą pasować do dokumentu pokazanego przy wejściu. Przy wyższych poziomach i testach ustnych zdjęcie trafia do dokumentacji, więc słaby plik może opóźnić albo skomplikować zgłoszenie.

Egzamin jako mapa nauki

HSK egzamin z chińskiego porządkuje naukę, ale nie zastępuje kontaktu z językiem. Dobry wynik ma sens wtedy, gdy stoją za nim godziny słuchania, czytania, mówienia i pisania. Słabszy wynik też daje informację, bo pokazuje, czy uciekają nagrania, słownictwo, znaki, gramatyka czy czas.

Po pierwszym podejściu zostaje decyzja o następnym ruchu. Jedna osoba pójdzie w HSKK, druga zapisze się na wyższy poziom HSK, trzecia wybierze kurs konwersacyjny, czwarta zacznie sprawdzać wymagania chińskich uczelni. Certyfikat nie kończy nauki chińskiego. Pomaga ustawić kolejny próg bez zgadywania, czy blokują słuchanie, znaki, mówienie, czy praca pod presją czasu.

Źródła:

1. Instytut Konfucjusza UJ – egzaminy HSK
2. Chinese Test – About HSK
3. Chinese Test – About HSK Speaking
4. Chinese Test – HSK Levels 7–9
5. Chinese Test – Regulations
6. Chinese Test – About YCT
7. Chinese Test – About BCT
8. Instytut Konfucjusza UG – egzamin HSK/HSKK w 2026 r.
9. Instytut Konfucjusza UG – drugi egzamin HSK/HSKK w 2026 r.
10. Politechnika Białostocka – Centrum Egzaminacyjne HSK
11. Politechnika Białostocka – sesje HSK i HSKK w 2026 r.
12. Vistula – HSK Chinese Proficiency Test
13. KUL – Egzaminy HSK/HSKK

Artykuł HSK, czyli egzamin z chińskiego. Poziomy, ceny i miejsca w Polsce pochodzi z serwisu Wiedza o Chinach.

Uczelnie w Chinach coraz wyraźniej stają się częścią planu gospodarczego. Kierunek studiów ma odpowiadać na zainteresowanie kandydatów oraz na pytanie, jakich ludzi będzie potrzebować państwo w energetyce, przemyśle, medycynie, rolnictwie, sztucznej inteligencji i usługach cyfrowych.

Uczelnia jako część planu

W wielu krajach nowy kierunek studiów jest przede wszystkim decyzją uczelni. W Chinach coraz częściej wygląda to inaczej. Oferta akademicka ma być powiązana z rozwojem przemysłu, potrzebami regionów i priorytetami państwa.

Nowy katalog dobrze pokazuje tę logikę. Wśród dodanych specjalności są kierunki techniczne, cyfrowe, medyczne, energetyczne i interdyscyplinarne. Ministerstwo Edukacji wskazuje, że ich tworzenie ma służyć strategiom narodowym, rozwojowi nowoczesnych gałęzi przemysłu oraz budowie kadr dla gospodarki wysokiej jakości.

Nie chodzi więc o modne nazwy dopisane do informatora rekrutacyjnego. To próba przeniesienia priorytetów państwa na sale wykładowe, laboratoria i programy kształcenia.

XV plan pięcioletni na lata 2026–2030 zakłada dalsze przejście od wzrostu opartego głównie na kapitale, nieruchomościach i infrastrukturze do modelu, w którym większe znaczenie mają technologia, innowacje, dane i talenty. Studia w Chinach mają coraz mocniej pracować na ten cel.

Nowe kierunki dla nowych przemysłów

Najbardziej widoczna jest technologia. W katalogu pojawiły się między innymi energetyka i inżynieria energetyczna, głębokie technologie ziemi, robotyka rolnicza, bioprodukcja, nauka i technologia interfejsów mózg-komputer oraz inteligencja ucieleśniona.

Każdy z tych kierunków odpowiada na inny fragment chińskiej modernizacji. Robotyka rolnicza łączy się ze starzeniem się wsi, bezpieczeństwem żywnościowym i potrzebą zwiększenia wydajności produkcji. Bioprodukcja wpisuje się w rozwój biotechnologii, nowych materiałów i przemysłu biologicznego. Energetyka oraz badania głębokich struktur ziemi dotyczą surowców, transformacji energetycznej i bezpieczeństwa zasobów.

Szczególnie ważne są interfejsy mózg-komputer. Jeszcze niedawno taki kierunek brzmiałby jak temat z pogranicza medycyny eksperymentalnej i science fiction. W Chinach trafia do systemu kształcenia jako jedna z dziedzin przyszłego przemysłu. Szkolnictwo wyższe w Chinach ma wyprzedzać rynek, a nie tylko reagować na jego bieżące potrzeby.

Inteligencja ucieleśniona wchodzi na studia

Najciekawszą nowością jest inteligencja ucieleśniona. Chodzi o obszar, w którym sztuczna inteligencja przestaje być tylko modelem na ekranie, a zaczyna działać w robotach, maszynach, pojazdach, urządzeniach przemysłowych i systemach reagujących na realne otoczenie.

Ministerstwo Edukacji podało, że dziewięć uczelni otrzymało wsparcie w uruchomieniu tego kierunku. Wśród nich są między innymi Harbin Institute of Technology i Beihang University, a więc uczelnie kojarzone z inżynierią, lotnictwem, kosmosem, robotyką i przemysłem zaawansowanym. Celem jest głębsze połączenie nowej generacji AI z realną gospodarką.

Chiński model rozwoju technologii zwykle zaczyna się od priorytetu strategicznego. Potem pojawiają się programy badawcze, finansowanie, klastry przemysłowe, regulacje i uczelnie, które mają dostarczyć ludzi. Dopiero z tego powstaje skala przemysłowa.

Zachód często patrzy na AI przez firmy, modele i produkty. Chiny patrzą szerzej: kto zaprojektuje czujniki, kto połączy algorytm z maszyną, kto wdroży system w fabryce, szpitalu, logistyce albo rolnictwie. Chińskie uczelnie stają się jednym z narzędzi budowania przewagi technologicznej.

Koniec z kierunkami dla samych kierunków

Reforma ma też twardszą stronę. W czasie XIV planu pięcioletniego chińskie uczelnie uruchomiły 10,2 tys. nowych punktów prowadzenia kierunków licencjackich. Równocześnie 12,2 tys. wycofały albo zawiesiły. Łączna skala korekt przekroczyła 30 procent, a w 2026 roku po raz pierwszy roczne dostosowania przekroczyły 10 procent.

Pekin nie tylko dodaje nowe specjalności. Równolegle wygasza te, które słabiej pasują do rynku pracy, potrzeb regionów albo strategii państwa.

W Polsce podobna operacja wywołałaby długą dyskusję o autonomii uczelni. W Chinach punkt ciężkości jest inny. Autonomia istnieje, ale w ramach nadrzędnej logiki rozwoju kraju. Kierunek studiów ma sens wtedy, gdy odpowiada na konkretne zapotrzebowanie technologiczne, przemysłowe, społeczne, regionalne albo strategiczne.

Ministerstwo Edukacji rozwija mechanizm dopasowania oferty akademickiej do potrzeb prowincji. Lokalne władze mają wskazywać specjalności pilnie potrzebne oraz te, wobec których należy zachować ostrożność. Według resortu listy obejmują 473 typy kierunków, a osiem prowincji i miast, w tym Heilongjiang, Zhejiang i Chongqing, prowadzi pilotaże dopasowania uczelni do rozwoju regionalnego. W ich ramach powstało 247 klastrów specjalności wspierających lokalne gospodarki.

Od „czego uczymy” do „kogo potrzebuje państwo”

Zmiana dotyczy samego pytania, które zadaje się uczelniom. Przez lata wiele szkół wyższych budowało ofertę według tego, co już miały: istniejących wydziałów, kadry, tradycji akademickiej i utrwalonych podziałów dyscyplin. Teraz coraz mocniej obowiązuje odwrotna logika: kogo państwo i gospodarka będą potrzebować za pięć, dziesięć, piętnaście lat.

W rozmowie z „Guangming Daily” Wu Fei z Uniwersytetu Zhejiang zwrócił uwagę, że tworzenie kierunków przesuwa się od kompletności dyscyplin i zasobów uczelni w stronę przełomów naukowych, potrzeb przemysłu, misji państwowych i realnego sygnału z rynku. Przedstawiciele Ministerstwa Edukacji mówią o przejściu od „małej logiki” samorozwoju uczelni do „wielkiej logiki” rozwoju kraju.

Uczelnia ma przestać działać jak zamknięta instytucja akademicka. Ma stać się częścią systemu innowacji.

Stąd nacisk na interdyscyplinarność. Nowy katalog obejmuje obecnie 13 dziedzin, 92 klasy specjalności i 883 kierunki. Wśród nich pojawia się osobna kategoria nauk interdyscyplinarnych, obejmująca między innymi roboty przyszłości, inżynierię interdyscyplinarną, układy scalone, neutralność węglową, inteligentną medycynę, biofarmaceutyczną naukę o danych, inteligentną diagnostykę obrazową, inteligencję ucieleśnioną i naukę o interfejsach mózg-komputer.

To już nie jest klasyczny podział: informatyka osobno, medycyna osobno, mechanika osobno, elektronika osobno. Chińskie uczelnie mają kształcić ludzi zdolnych pracować na styku tych obszarów.

Cyfrowa gospodarka potrzebuje własnych kadr

Obok kierunków technicznych pojawiają się specjalności związane z gospodarką cyfrową: cyfrowe finanse, cyfrowy handel, cyfrowa kultura i turystyka, biznesowa sztuczna inteligencja oraz zarządzanie danymi i informacją.

Chiny nie traktują cyfryzacji jako dodatku do gospodarki, ale jako nową warstwę usług, handlu, turystyki, finansów i administracji. Obok interfejsów mózg-komputer znajduje się cyfrowa turystyka. Na pierwszy rzut oka to zupełnie inne światy. Wynikają jednak z tej samej logiki: kadry trzeba przygotować zanim sektor osiągnie pełną dojrzałość.

Cyfrowa turystyka nie oznacza tylko sprzedaży biletów w aplikacji. To zarządzanie ruchem turystycznym, dane o zachowaniach klientów, inteligentne muzea, platformy rezerwacyjne, personalizowane usługi, integracja kultury z handlem i promocją regionów. Cyfrowy handel to z kolei logistyka, płatności, dane, prawo, cła, platformy transgraniczne i nowe modele eksportu.

Tak rozumiane kierunki studiów w Chinach nie mają jedynie opisywać rynku. Mają go współtworzyć.

Plan pięcioletni zaczyna się w indeksie studenta

XV plan pięcioletni nie pozostaje dokumentem na półce. Jego cele schodzą do bardzo konkretnych decyzji: jaki kierunek otworzyć, gdzie dać limit miejsc, którą specjalność wygasić, jakie laboratorium zbudować i z jaką firmą połączyć program studiów.

Dziś nazwa kierunku pojawia się w ministerialnym katalogu. Za kilka miesięcy trafi do rekrutacji. Za cztery lata pierwsi absolwenci wejdą do laboratoriów, fabryk, start-upów, instytutów badawczych, firm energetycznych, szpitali i administracji.

Chińska polityka edukacyjna działa z wyprzedzeniem. Nie czeka, aż rynek sam zgłosi deficyt ludzi. Próbuje przewidzieć, gdzie ten deficyt pojawi się za kilka lat.

Dla państw rywalizujących technologicznie z Pekinem jest to przypomnienie, że przewaga w chipach, robotach, bateriach, AI czy biotechnologii nie zaczyna się w fabryce. Zaczyna się wcześniej, w programie studiów, laboratorium dydaktycznym i decyzji o tym, jakich specjalistów państwo chce mieć za dekadę.

Modernizacja zaczyna się od ludzi

Nowy katalog nie rozwiązuje wszystkich problemów. Zbyt szybkie tworzenie kierunków może rodzić pytania o jakość kadry, programy nauczania, zaplecze laboratoryjne i realne możliwości zatrudnienia absolwentów. Sama zmiana nazwy specjalności nie tworzy jeszcze nowego przemysłu.

Chińskie władze najwyraźniej zdają sobie z tego sprawę. W materiałach edukacyjnych podkreśla się, że korekta katalogu nie może być prostą wymianą nazw. Ma prowadzić do zmiany programów, treści nauczania, praktyk, współpracy z przemysłem oraz dostępu studentów do laboratoriów i projektów badawczych.

Jeśli nowe kierunki pozostaną administracyjną listą, ich znaczenie będzie ograniczone. Jeśli uczelnie rzeczywiście połączą je z przemysłem, badaniami i regionalnymi strategiami rozwoju, staną się jednym z kanałów budowania chińskiej przewagi technologicznej.

W globalnej rywalizacji dużo uwagi poświęca się modelom AI, układom scalonym, robotom, bateriom i patentom. Chiny przypominają, że za każdym z tych pól stoi jeszcze jedno pytanie: kto będzie potrafił to wszystko projektować, produkować, wdrażać i ulepszać.

Odpowiedź Pekinu zaczyna się od katalogu studiów. W 2026 roku chiński maturzysta wybierający kierunek coraz częściej wybiera przyszły zawód oraz miejsce w planie modernizacji państwa.

Źródła:

1. Xinhua / Ministerstwo Edukacji ChRL — „《普通高等学校本科专业目录（2026年）》发布” , 28 kwietnia 2026.
2. Xinhua News Agency — „China adds new majors to higher education catalog for national development needs” , 28 kwietnia 2026.
3. Guangming Daily / China Vocational and Technical Education — „《普通高等学校本科专业目录（2026年）》发布——全面提高人才自主培养质效” , 29 kwietnia 2026.
4. Xinhua / Ministerstwo Edukacji ChRL — „教育部关于公布《普通高等学校本科专业目录（2026年）》的通知” , 28 kwietnia 2026.

Czytaj także: Polska-Chiny, Polityka, Gospodarka, Ludzie, Analizy i Przewodniki.

Artykuł Od AI po robotykę. Chiny przebudowują uczelnie pod nowe technologie pochodzi z serwisu Wiedza o Chinach.

Ciekawość dalekiej kultury nadal ma znaczenie, ale nie wyjaśnia już całego zjawiska. Język polski w Chinach i język chiński w Polsce coraz częściej wiążą się ze studiami, pracą, kontaktami międzynarodowymi, tłumaczeniami, biznesem i codzienną komunikacją. Tam, gdzie oficjalne relacje opisuje się przez handel, dyplomację i statystyki, język odsłania prostszą potrzebę. Ludzie po obu stronach chcą rozumieć się bez pośredników.

W styczniu 2026 roku w Konsulacie Generalnym RP w Szanghaju odbyło się spotkanie z nowymi studentami polonistyki Szanghajskiego Uniwersytetu Studiów Międzynarodowych. Studenci zaprezentowali ósmy numer własnej gazetki „Dlaczego nie?!”, przygotowanej po polsku przez studentów czwartego roku. Podczas spotkania pokazano także chińskie wydanie „Hebanu” Ryszarda Kapuścińskiego w przekładzie dr Mao Rui, wykładowczyni polonistyki na SISU.

Chińczycy i polski labirynt końcówek

Dla chińskiego studenta polszczyzna jest językiem z zupełnie innej logiki. Chiński nie zna deklinacji w takim sensie, w jakim zna ją język polski. Nie ma odmiany przez przypadki, rodzaje i końcówki, które dla Polaka są naturalne, a dla obcokrajowca potrafią być najtrudniejszą częścią nauki.

„Mam kolegę”, „nie mam kolegi”, „idę z kolegą”, „mówię o koledze” — dla nas to zwykłe zdania. Dla uczącego się Chińczyka to mapa zależności, której nie da się opanować jednym schematem. Do tego dochodzi wymowa. „Cz”, „sz”, „dż”, „rz”, „ś”, „ć” i „ź” tworzą zestaw dźwięków, którego podręcznik może nauczyć tylko częściowo.

W nauce polskiego liczy się kontakt z żywym językiem. W materiale Chińskiego Radia Międzynarodowego o studentach polonistyki w Chinach pojawia się obserwacja, że najlepszym nauczycielem okazują się polscy znajomi. Czasem nawet dziecko z przedszkola, które bez akademickiego wykładu poprawia wymowę i zmusza do prawdziwej rozmowy.

W takich sytuacjach polski przestaje być tabelą odmian. Student zaczyna rozumieć, kiedy Polak żartuje, kiedy mówi półsłówkiem, kiedy ironizuje i dlaczego jedno krótkie „no” może oznaczać zgodę, wątpliwość albo początek dłuższej opowieści.

Polonistyka w Szanghaju i konkretna specjalizacja

Szanghajski Uniwersytet Studiów Międzynarodowych to jedna z najważniejszych chińskich uczelni językowych. Kształci ludzi, którzy później trafiają do dyplomacji, biznesu, mediów, tłumaczeń, edukacji i instytucji zajmujących się kontaktami międzynarodowymi.

Polonistyka w takim miejscu nie jest kierunkiem masowym. Nie konkuruje liczebnie z angielskim, hiszpańskim czy francuskim. Daje rzadką specjalizację. Rzadki język, zwłaszcza w relacjach gospodarczych i dyplomatycznych, może być bardzo praktycznym atutem.

Dla części studentów polski jest drogą do pracy w firmach współpracujących z Polską. Dla innych szansą na studia, tłumaczenia, kontakt z literaturą albo lepsze zrozumienie Europy Środkowej. Bywa też językową przygodą, która prowadzi do kraju mniej oczywistego niż Niemcy, Francja czy Włochy.

Studencka gazetka po polsku, spotkanie w konsulacie czy przekład Kapuścińskiego mają większe znaczenie, niż mogłoby się wydawać. Pokazują, że Polska w Chinach istnieje jako język, literatura i konkretni ludzie, nie wyłącznie jako partner handlowy czy punkt na mapie Europy.

Polacy i chiński od egzotyki do przewagi

Po drugiej stronie tej historii są Polacy uczący się chińskiego. Jeszcze kilkanaście lat temu taki wybór często tłumaczono fascynacją kaligrafią, kung-fu, filozofią, kuchnią albo ogólnym zainteresowaniem Azją. Te motywacje nadal istnieją. Coraz częściej dochodzą jednak technologia, biznes, logistyka, dyplomacja, handel, turystyka i rosnąca obecność Chin w świecie.

W kwietniu 2026 roku w Warszawie obchodzono Międzynarodowy Dzień Języka Chińskiego. W wydarzeniu wzięło udział niemal 200 nauczycieli, studentów i miłośników chińskiego. Były wystąpienia, pokazy, strefy kulturowe, kaligrafia, ceremonia herbaty, stroje Hanfu i zajęcia pozwalające dotknąć kultury z bliska, zamiast słuchać o niej z daleka.

Chiński w Polsce przestaje być językiem dla wąskiej grupy pasjonatów. Coraz częściej staje się kompetencją, która może pomóc w pracy, studiach i poruszaniu się po świecie, w którym Chiny są jednym z głównych punktów odniesienia.

Profesor Marcin Jacoby, cytowany przez Xinhua przy okazji warszawskich obchodów, zwracał uwagę, że coraz więcej osób uczy się chińskiego, bo język stał się atrakcyjniejszy wraz z rozwojem technologicznym Chin i wzrostem ich soft power.

Dla młodych ludzi Chiny nie są już wyłącznie starożytną cywilizacją, Wielkim Murem i znakami na czerwonym tle. Są także sztuczną inteligencją, aplikacjami, koleją dużych prędkości, samochodami elektrycznymi, grami, platformami zakupowymi, muzyką, filmami, uczelniami i miastami, które zmieniają się szybciej, niż Europa zdąża je opisywać.

Dwa języki, dwa sposoby myślenia

Polski i chiński są trudne na zupełnie inne sposoby.

Polski wymaga wejścia w gramatyczną maszynerię przypadków, rodzajów, aspektów czasownika, ruchomych końcówek, zgodności form i wyjątków. Dużo informacji ukrywa się w odmianie. Kto mówi po polsku, musi nieustannie wybierać formę.

Chiński wymaga innej dyscypliny. Tony, znaki, kolejność słów, skrótowość wypowiedzi i zależność od kontekstu zmuszają do uważnego słuchania i patrzenia. Ten sam zapis fonetyczny może prowadzić do różnych znaczeń, a znak nie podpowiada obcokrajowcowi wymowy tak łatwo, jak alfabet łaciński.

W obu przypadkach nauka języka jest szkołą cierpliwości. Polak uczący się chińskiego odkrywa, że świat nie zawsze da się uporządkować alfabetem. Chińczyk uczący się polskiego szybko rozumie, że sama znajomość słownika nie wystarcza. Trzeba wejść w sposób myślenia drugiej strony.

Język działa głębiej niż oficjalne deklaracje. Człowiek, który zaczyna mówić w języku drugiego kraju, widzi więcej niż turysta i rozumie więcej niż odbiorca gotowego komunikatu.

Najniższe piętro relacji Polska–Chiny

W relacjach Polska–Chiny najczęściej mówi się o wielkich sprawach, takich jak handel, inwestycje, logistyka, kolej, eksport, polityka Unii Europejskiej, technologie i dyplomacja. Współpraca nie utrzymuje się jednak wyłącznie na dokumentach i statystykach.

Utrzymują ją także ludzie, którzy potrafią odebrać telefon, napisać wiadomość, wyjaśnić nieporozumienie, zrozumieć aluzję i przełożyć nie same słowa, lecz intencje.

Student polonistyki w Szanghaju i polski student chińskiego w Warszawie robią coś bardzo praktycznego. Budują najniższe, ale najbardziej trwałe piętro relacji, czyli zdolność zwykłej rozmowy.

Błędy są tu nieuniknione. Polacy mylą tony, Chińczycy mylą końcówki. Jedni i drudzy czasem brzmią zabawnie. Ale język obcy przestaje być obcy dopiero wtedy, gdy można się w nim pomylić i mimo to zostać zrozumianym.

Język jako codzienna infrastruktura

Siła tego zjawiska tkwi w jego zwyczajności. Nie ma tu wielkiego traktatu, przełomowego szczytu ani spektakularnej inwestycji. Są studenci, nauczyciele, lektorzy, książki, gazetki, kaligrafia, herbata, pierogi, znaki, przypadki i rozmowy, które z czasem stają się coraz mniej nieporadne.

Chińczycy uczący się polskiego pokazują, że Polska może być w Chinach czymś więcej niż nazwą kraju w Europie. Polacy uczący się chińskiego pokazują, że Chiny nie muszą być dla nas wyłącznie odległym mocarstwem opisywanym przez cudze media.

Język nie zastąpi strategii gospodarczej, dobrej dyplomacji ani rozsądnej polityki edukacyjnej. Bez języka nawet najlepsza strategia pozostaje jednak suchym dokumentem.

Polski w Chinach i chiński w Polsce rozwijają się powoli, bez hałasu i bez masowej mody. Od małych, cierpliwych kontaktów zaczyna się każda poważniejsza współpraca.

Źródła

1. Konsulat Generalny RP w Szanghaju, „Pierwsze spotkanie z nowymi studentami szanghajskiej polonistyki” , 16 stycznia 2026.
2. Chińskie Radio Międzynarodowe / CGTN Polska, „Studenci polonistyki w Chinach(1)” , 17 marca 2026.
3. Xinhua, „Int’l Chinese Language Day celebrated in Poland” , 18 kwietnia 2026.